\n
\n
Serhat CAN<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n \n 7 Haziran 2015 se\u00e7imleri T\u00fcrkiye iktidar elitleri kadar demokrasi g\u00fc\u00e7leri i\u00e7in de stratejik \u00f6nemdedir. \u0130ktidar elitleri i\u00e7in b\u00f6yle oldu\u011fu kadar demokrasi g\u00fc\u00e7leri i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erlidir.<\/p>\n AKP ve Erdo\u011fan, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini halk oylamas\u0131n\u0131 gerektirmeyecek bir meclis \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Y\u0131llard\u0131r b\u00fcrokraside kendine g\u00f6re olu\u015fturdu\u011fu devlet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131, se\u00e7imden sonra anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ya da duruma g\u00f6re yeni bir anayasa yaparak ba\u015fkanl\u0131k sistemi ile tamamlamak istemektedir. Bu ama\u00e7la suni g\u00fcndemler \u00fczerinden toplumu y\u00f6nlendirmek, sanal rakipler, hayali d\u00fc\u015fmanlar ve sahte zafer havas\u0131 yaratarak se\u00e7im \u00f6ng\u00fcnlerinde psikolojik operasyonlar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye ekonomisine i\u00e7eriden bir de\u011ferlendirmeyle \u015f\u00f6yle bir tespitte bulunmak yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. T\u00fcrkiye ekonomi y\u00f6netimi ve h\u00fck\u00fcmet, haliyle Erdo\u011fan, d\u00fc\u015f\u00fck kur politikas\u0131na ge\u00e7meye karar vermi\u015ftir. Bu karar yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerin karar\u0131 olmaktan ziyade daha eski, en az\u0131ndan iki y\u0131l \u00f6ncesine kadar geriye giden bir karar oldu\u011funu belirtmek gerekir. D\u00fc\u015f\u00fck kur politikas\u0131 deval\u00fcasyon bi\u00e7iminde bir karar ile bir g\u00fcnde olabilece\u011fi gibi, T\u00fcrkiye’de son iki y\u0131ld\u0131r ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle zamana yay\u0131larak ya da yayd\u0131r\u0131larak da yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fck kur sistemi uygulayan ekonomiler, yerli paran\u0131n de\u011ferini yabanc\u0131 para ki genelde bu dolar olmaktad\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Bunun ithalat ve ihracat \u00fczerinde bilinen klasik etkileri vard\u0131r. \u0130thalat genel olarak s\u0131n\u0131rlanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ithalat d\u00f6viz ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde ithal edilen mallar i\u00e7 piyasaya yerli para ile fiyatland\u0131r\u0131l\u0131p sunulmaktad\u0131r. Bu da ithal mal\u0131n fiyat\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Y\u00fcksek fiyat o mala talebi d\u00fc\u015f\u00fcrmekte ve bu durum da ithalat\u0131n s\u0131n\u0131rlanmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. \u0130hracat boyutunda ise tersi bir durum ya\u015fan\u0131r. D\u0131\u015f piyasalara sunulan mal ve hizmetler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sa\u011flanan d\u00f6viz \u00fclke i\u00e7indeki fiyatlara oranla daha karl\u0131 olmaktad\u0131r. Bu da ihracat\u0131 te\u015fvik anlam\u0131na gelmektedir. Bunun talep, enflasyon, istihdam ve sanayi ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda olumlu ve olumsuz yans\u0131malar\u0131 olmaktad\u0131r. Ekonomi gibi toplumsal alan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ilgilendiren bir faaliyetin, ekonomi d\u0131\u015f\u0131 rant gruplar\u0131 taraf\u0131ndan belirlenmesi anlam\u0131na gelen bu durum finans kapitalin devletleri ve toplumlar\u0131 idare etmede kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntemlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bu ama\u00e7la “Para Politikas\u0131” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi \u00f6zel politikalar geli\u015ftirmekte, bunun teorisi ve \u00f6rg\u00fctlenmesi devletler i\u00e7inde olu\u015fturmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 Para Fonu (IMF) bunun devletler \u00fcst\u00fc boyutu iken, devletlerin merkez bankalar\u0131 ve sermaye piyasalar\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin siyasi tasarruflar\u0131ndan kurtarma ad\u0131na \u00f6zerk y\u00f6netimlere kavu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n T\u00fcrkiye ekonomisindeki son tart\u0131\u015fmalar\u0131n genel ve \u00f6zel yanlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Genel yan\u0131 sistemin para politikalar\u0131 ile ekonomiyi belli bir d\u00fczlemde tutmas\u0131na dayanan genel g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Fakat hi\u00e7bir devlet bu konuda kendi ba\u015f\u0131na karar alacak durumda de\u011fildir. \u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f pazarlar ve mobilize olan ulus \u00fcst\u00fc ya da “milliyetsiz sermaye” karl\u0131 alanlara akmaktad\u0131r. Bazen bir g\u00fcnde k\u0131talar a\u015fmaktad\u0131r. Bu y\u00f6ntemle baz\u0131 \u00fclkelerin istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, siyasi iktidarlar\u0131na, hatta rejimlerine m\u00fcdahale edildi\u011fi \u00e7oktand\u0131r bir s\u0131r ya da bilgi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Devletler ya da h\u00fck\u00fcmetler bu y\u00f6ntemle terbiye edilmektedir. Ki devletler ve h\u00fck\u00fcmetler de \u00fclke i\u00e7inde topluma benzer y\u00f6ntemleri uygulamaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan T\u00fcrkiye i\u00e7inde h\u00fck\u00fcmetten rahats\u0131z olan baz\u0131 \u00e7evrelerin se\u00e7im d\u00f6neminde h\u00fck\u00fcmeti zor duruma d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 kampanya ile a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmak da yeterli olmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ekonomi politikas\u0131n\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla para politikas\u0131n\u0131n belirleyeni de uygulayan\u0131 da h\u00fck\u00fcmetin kendisidir.<\/p>\n Bu bak\u0131mlardan T\u00fcrkiye ekonomisine d\u0131\u015ftan bir m\u00fcdahale ihtimalini g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekse de bunun belirtileri ortada g\u00f6r\u00fclmemektedir. Ya\u015fanan durum daha \u00e7ok Dolar’\u0131n daha karl\u0131 alanlara gitmesidir. Bunun T\u00fcrkiye ekonomisinde ve para politikas\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lard\u0131r. Fakat Dolar son d\u00f6nemlerde, \u00f6zellikle toparland\u0131\u011f\u0131 belirtilen ABD piyasalar\u0131na y\u00f6nelirken, T\u00fcrkiye’de iki y\u0131la yak\u0131n bir d\u00f6nemdir belli bir \u015fekilde Dolar’\u0131n de\u011fer kazanmas\u0131n\u0131 sadece ABD piyasalar\u0131 ile a\u00e7\u0131klamak yetersiz kalacakt\u0131r. Bunda h\u00fck\u00fcmetin d\u00fc\u015f\u00fck kur tercihinin belirleyici oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n Peki, bu durumda Erdo\u011fan neye ve kime, ni\u00e7in g\u00fcrlemektedir? Faiz lobisi diye su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 kesimler ger\u00e7ekte kimlerdir? Muhaliflerini ve siyasi rakiplerinin en mahrem bilgilerini devletin resmi hukukunu bile \u00e7i\u011fneyerek orta yere seren, gazetelerde \u00e7ar\u015faf \u00e7ar\u015faf yay\u0131mlatan Erdo\u011fan ve iktidar\u0131 i\u00e7in faiz lobisinden korkuyor demek do\u011fru olmayacakt\u0131r. A\u00e7\u0131klayam\u0131yor, lakin faiz lobisi kendisi ve palazland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7evresidir. Esip g\u00fcrlemesi ise bunu saklamaya d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Se\u00e7imler \u00f6ncesinde sanal d\u00fc\u015fmanlar yaratmak ve bununla m\u00fccadele g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne ihtiyac\u0131 var. Yoksa para hareketlerinin takibi kolayd\u0131r ve t\u00fcm sistemlerde bu durum kay\u0131t alt\u0131ndad\u0131r. Fakat bunu a\u00e7\u0131klamak pek tekin bir durum de\u011fildir ve siyasi iktidarlar genellikle bu lobilerin ortaklar\u0131d\u0131rlar. T\u00fcrkiye toplumu son iki y\u0131lda %40 yoksulla\u015ft\u0131. Bunun sorumlulu\u011funu faiz lobisi gibi ne oldu\u011fu ve kim oldu\u011fu belli olmayan bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klamak ve ona efelenerek g\u00fcrlemek se\u00e7im a\u011fz\u0131nda yeterli bir politika olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Para piyasalar\u0131 ve genel olarak finans spek\u00fclasyon ve manip\u00fclasyon ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ekonomi ile ilgisi yoktur. Ama ekonominin sonu\u00e7lar\u0131ndan en \u00e7ok nemalanan, \u00e7\u0131kar sa\u011flayan kesimlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle ekonominin s\u0131rt\u0131nda her ge\u00e7en g\u00fcn daha da b\u00fcy\u00fcyen habis bir ur gibidir.<\/p>\n Erdo\u011fan ve AKP ekonomideki bu spek\u00fclasyon ve manip\u00fclasyon politikalar\u0131ndan elde ettikleri kar\u0131 \u015fimdi se\u00e7imlere tahvil etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Faiz lobisi ile se\u00e7im lobisi ayn\u0131 \u015feydir ve beraber ayn\u0131 ama\u00e7 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Siyasi iktidar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak toplumu soymak.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Serhat CAN 7 Haziran 2015 se\u00e7imleri T\u00fcrkiye iktidar elitleri kadar demokrasi g\u00fc\u00e7leri i\u00e7in de stratejik \u00f6nemdedir. \u0130ktidar elitleri i\u00e7in b\u00f6yle oldu\u011fu kadar demokrasi g\u00fc\u00e7leri i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erlidir. AKP ve Erdo\u011fan, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini halk oylamas\u0131n\u0131 gerektirmeyecek bir meclis \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Y\u0131llard\u0131r b\u00fcrokraside kendine g\u00f6re olu\u015fturdu\u011fu devlet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131, se\u00e7imden sonra anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ya da […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":541,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=540"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":542,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/540\/revisions\/542"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}