\n
\n
Serhat CAN<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n \n Devletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu mali kaynaklar\u0131n esas\u0131n\u0131 vergiler olu\u015fturmaktad\u0131r. Devletlerin gelir kaynaklar\u0131n\u0131n birini sava\u015flardaki talan ve ya\u011fmalar olu\u015fturuyorsa di\u011ferini vergiler olu\u015fturmaktad\u0131r. Sava\u015flar hep daha b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f topraklar ve toplumlar \u00fczerinden iktidar\u0131n\u0131 yaymak isteyenlerce y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Sermayenin birikimi ve tekelle\u015fme e\u011filimi iktidarlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u0130ktidar birikimdir ve birikim art\u0131k\u00e7a iktidar daha da b\u00fcy\u00fcmektedir. \u0130mparatorluklar ve hegemonik g\u00fc\u00e7 merkezleri bu anlamda tekeldirler. Rakip kabul etmezler, ancak kendilerine biat eden ve tehlike olu\u015fturmayan, hegemonik iktidar\u0131 besleyen, g\u00fc\u00e7lendirenlere ya\u015fam hakk\u0131 tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n \u0130ktidar, toplumsal eme\u011fin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc ve toplumsal art\u0131k \u00fcr\u00fcn\u00fcn gasp\u0131 \u00fczerinden geli\u015fmi\u015ftir. Bunun i\u00e7in her \u00e7e\u015fit zor arac\u0131n\u0131 kullanmaktan \u00e7ekinmedi\u011fi gibi, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek ve b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in de bunu g\u00fcnl\u00fck olarak uygulamak durumundad\u0131r. Her ekonomik faaliyetten maddi gelir sa\u011flamakla kalmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda \u00fcretimin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczenleme, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kurallar\u0131n\u0131 belirleyerek gelirin hangi oranda kimlere gidece\u011fini de belirlemektedir.<\/p>\n Kapitalist sistemin devlet bi\u00e7imi ulus devlet olmaktad\u0131r. Ulus devletler toplumu hukuk ile d\u00fczenledi\u011fi gibi ekonomi alan\u0131n\u0131 da hukuk ile belirlemektedir. Ulus devlet, h\u00fck\u00fcmranl\u0131k hakk\u0131na dayanarak vergiyi zorla almaktad\u0131r. Burada \u201cZor\u201d kavram\u0131 hem iktidar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ve gizli bi\u00e7imleri hem de sert ve yumu\u015fak, maddi ve manevi y\u00f6nleriyle uygulanmaktad\u0131r. Verginin ar\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi zorunlu olmas\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Vergi vermemek ya da \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde vergiden ka\u00e7\u0131nmak hukuk kurallar\u0131 ile belirlenmi\u015f, a\u011f\u0131r cezalar\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Sermaye birikimini ve \u00fcretim i\u00e7in gerekli maddi ve sosyal yap\u0131y\u0131 in\u015fa etmi\u015f devletler ile hen\u00fcz bu s\u00fcrecin ba\u015f\u0131nda olan ya da bu s\u00fcreci tamamlamam\u0131\u015f devletlerin vergi politikalar\u0131 farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermektedir. Vergi toplumu idare etme, kelimenin dar anlam\u0131yla \u2018y\u00f6netme\u2019 ara\u00e7lar\u0131ndan biridir iktidar i\u00e7in. \u00c7\u00fcnk\u00fc vergi politikalar\u0131 ile hangi toplumsal kesimin ne oranda gelir elde edece\u011fini belirleme hakk\u0131n\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc elinde bulunduran iktidar, toplumu kendi ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirmek i\u00e7in bunu bir ara\u00e7 olarak kullanmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Vergi bu y\u00f6n\u00fcyle bir mali ara\u00e7 oldu\u011fu kadar toplum \u00fczerinde siyasal bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hatta vergilerin birey ve sosyal gruplar\u0131n gelirlerinin belirlenmesinde belirleyici d\u00fczeyde kullan\u0131lan bir ara\u00e7 ve y\u00f6ntem olmas\u0131 onun ideoloji y\u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 kapitalist \u00fcretimde, \u00fcretim s\u00fcrecinin sonunda \u00fcretim fakt\u00f6rleri denilen emek, sermaye, giri\u015fimci gibi kesimler aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yap\u0131ld\u0131ktan sonra ikinci bir gelir d\u00fczenleme politikas\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rmektedir. B\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm ya da gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 olarak ikinci defa d\u00fczenlenen vergiler ile hangi toplumsal kesime ne oranda gelir sa\u011flanaca\u011f\u0131 da belirlenmektedir. Bu durum vergi politikas\u0131nda dolayl\u0131 ve dolays\u0131z vergiler bi\u00e7iminde yans\u0131maktad\u0131r. Dolays\u0131z vergi bi\u00e7imi do\u011frudan gelirden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ki\u015finin geliri esas al\u0131narak vergi pay\u0131 belirlenmektedir. B\u00f6ylece vergi d\u0131\u015f\u0131nda ki\u015finin kalan gelir ki\u015finin ger\u00e7ek geliri olarak kalmaktad\u0131r. Burada da bir ayr\u0131ma giderek gelirler farkl\u0131 dilimlere b\u00f6l\u00fcnerek esas olarak vergi y\u00fck\u00fc yine alt ve orta gelir gruplar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131lmaktad\u0131r. Devletin mali kaynaklar\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan vergilerin gelire g\u00f6re ve de\u011fi\u015fen gelir durumuna g\u00f6re artan oranl\u0131 olmas\u0131 vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn e\u015fit da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in gereklidir. Do\u011frudan gelir durumunun vergiye konu olmas\u0131 ve bu konuda sistem \u00f6l\u00e7\u00fclerinde bir e\u015fitli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 sermayenin birikimini ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecektir.<\/p>\n Dolayl\u0131 vergiler t\u00fcketim mallar\u0131 ve hizmetler \u00fczerinden al\u0131nan vergilerdir. \u0130nsanlar ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in pazarlarda al\u0131\u015f-veri\u015f yaparken o mallara vergiler yans\u0131t\u0131larak hesaplanm\u0131\u015f fiyatlar \u00fczerinden \u00f6demeleri yapmaktad\u0131r. Bu da verginin t\u00fcm topluma da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, insanlar\u0131n gelirlerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn vergiler bi\u00e7iminde devlete gitmesine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n Dolayl\u0131 ya da dolays\u0131z vergiler devletin gelirinin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak toplumun hangi kesiminden sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bunun yan\u0131nda de\u011fi\u015fik isimlerle an\u0131lan farkl\u0131 vergiler de bu esasta bu kapsamdad\u0131r.\u00a0\u00a0Burada g\u00f6zetilen temel fark servetin vergiye konu edilmemesidir. Bu konuda vergiye konu edileni de g\u00f6stermelik d\u00fczeyde olup toplumun genelinin, \u00f6zellikle eme\u011fi ile ge\u00e7inen kesimleri, ge\u00e7imlik ekonomiye sahip k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u011f\u0131r vergi y\u00fck\u00fcnden kurtarmamaktad\u0131r. Zaten \u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ama\u00e7 da bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n Devletlerin mali politikalar\u0131 zengini daha zengin, yoksulu daha da yoksulla\u015ft\u0131ran kapitalist k\u00e2r zihniyetinin iktidar ile v\u00fccuda gelmi\u015f halidir<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Serhat CAN Devletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu mali kaynaklar\u0131n esas\u0131n\u0131 vergiler olu\u015fturmaktad\u0131r. Devletlerin gelir kaynaklar\u0131n\u0131n birini sava\u015flardaki talan ve ya\u011fmalar olu\u015fturuyorsa di\u011ferini vergiler olu\u015fturmaktad\u0131r. Sava\u015flar hep daha b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f topraklar ve toplumlar \u00fczerinden iktidar\u0131n\u0131 yaymak isteyenlerce y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Sermayenin birikimi ve tekelle\u015fme e\u011filimi iktidarlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u0130ktidar birikimdir ve birikim art\u0131k\u00e7a iktidar daha […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":550,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-549","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":551,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions\/551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}