{"id":568,"date":"2014-11-04T11:11:17","date_gmt":"2014-11-04T11:11:17","guid":{"rendered":"https:\/\/tirki.komunar.net\/?p=568"},"modified":"2023-02-23T08:13:55","modified_gmt":"2023-02-23T08:13:55","slug":"demokratik-koyler-insa-edilmeden-demokratik-ulus-insa-edilemez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tirki.komunar.net\/?p=568","title":{"rendered":"DEMOKRAT\u0130K K\u00d6YLER \u0130N\u015eA ED\u0130LMEDEN DEMOKRAT\u0130K ULUS \u0130N\u015eA ED\u0130LEMEZ"},"content":{"rendered":"

\n

\n

Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Tarihin en b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 hareketlerinden birini K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek abart\u0131 olmayacakt\u0131r. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren Avrupa devletleri kar\u015f\u0131s\u0131nda giderek zorlanan, asker dev\u015firemez, vergi toplayamaz duruma gelen Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun bu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek amac\u0131yla K\u00fcrdistan\u2019a y\u00f6nelmesi, o zamana kadar belli bir otonomiye sahip olan K\u00fcrt a\u011fa, \u015feyh ve beylerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n zedelenmesine ve dolay\u0131s\u0131yla da uygulanmaya ba\u015flanan bu devlet politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyabilmek amac\u0131yla halk\u0131n da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 direni\u015fler, isyanlar geli\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130mparatorlu\u011fun uygulayabilece\u011fi kapsay\u0131c\u0131 bir politikas\u0131n\u0131n olmamas\u0131 sonucu uygulayabildi\u011fi tek politika K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 g\u00f6\u00e7ertmeye tabi tutmak olmu\u015ftur. \u0130mparatorluk \u00e7\u00f6kene kadar da K\u00fcrdistan\u2019da uygulanan tek politikan\u0131n bu oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.
\nCumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019si de farkl\u0131 bir politika izlememi\u015f, adeta imparatorluktan devrald\u0131\u011f\u0131 isyan-bast\u0131rma ve sonras\u0131nda da g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131n\u0131 devreye sokmu\u015f, uygulam\u0131\u015ft\u0131r. Meclisten \u00e7\u0131kar\u0131lan Mecburi \u0130skan Kanunu\u2019yla uygulanan bu bask\u0131c\u0131, katliamc\u0131 ve g\u00f6\u00e7erten politikalara bir de hukuki zemin sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sinin uygulad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7ertme politikalar\u0131, K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ya\u015fanan her bir isyan, ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve direni\u015f sonras\u0131nda, direni\u015flerin, ba\u015fkald\u0131r\u0131lar\u0131n geli\u015fti\u011fi alanlardaki halk kitlesel olarak topraklar\u0131ndan, ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerden kopart\u0131larak, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, diline yabanc\u0131 oldu\u011fu T\u00fcrkiye\u2019nin illerine serpi\u015ftirilmi\u015flerdir. Onlardan bo\u015falan yerlere de Karadeniz\u2019den, Ege\u2019den, Trakya\u2019dan, Kafkasya\u2019dan vb. yerlerden getirilen topluluklar yerle\u015ftirilmi\u015flerdir. Bununla s\u00fcrg\u00fcne maruz kalan K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n bulunduklar\u0131 ortamda kendi k\u00fclt\u00fcrlerini, dillerini ya\u015fayamayacaklar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla asimilasyon politikas\u0131n\u0131n amac\u0131 olan k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi, g\u00f6\u00e7ertilen insanlar\u0131n yerine d\u0131\u015fardan getirilip yerle\u015ftirilen insanlar\u0131n da bulunduklar\u0131 alanlarda ayn\u0131 politikan\u0131n uygulama arac\u0131 olarak ba\u015far\u0131l\u0131 olacaklar\u0131 hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki boyutlu uygulanan bu g\u00f6\u00e7ertme-yerle\u015ftirme politikalar\u0131yla K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tamamlanaca\u011f\u0131 hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nCumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sinin bu politikay\u0131 tamamlayan di\u011fer bir politikas\u0131 ise, bo\u015falt\u0131lan ve d\u0131\u015far\u0131dan kimsenin yerle\u015ftirilemedi\u011fi baz\u0131 K\u00fcrt k\u00f6ylerive alanlar\u0131 ise, yine \u00e7\u0131kar\u0131lan yasalarla \u2018yasak b\u00f6lge\u2019 ilan edilmi\u015f, insanlar\u0131n buraya girmeleri-\u00e7\u0131kmalar\u0131 yasaklanm\u0131\u015f, tam anlam\u0131yla bir insans\u0131zla\u015ft\u0131rma politikas\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Dersim direni\u015finin geli\u015fti\u011fi alanlar, direni\u015fin bast\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra \u00e7\u0131kar\u0131lan bu yasayla uzun y\u0131llar yasakl\u0131 b\u00f6lge olmu\u015f, \u00e7ok sonralar\u0131 ve o da ancak k\u0131smi olarak yasak gev\u015fetilmi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n ata topraklar\u0131na d\u00f6nme, orada ya\u015fama arzu, istek ve \u00e7abas\u0131yla ancak bu k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m politikas\u0131 nispeten etkisizle\u015ftirilebilmi\u015ftir.
\nBununla birlikte ayn\u0131 g\u00f6\u00e7ertme politikas\u0131 direni\u015fin olmad\u0131\u011f\u0131 ortam ve zamanlarda da farkl\u0131 bir bi\u00e7imde devam ettirilmi\u015ftir. \u0130\u015f ortamlar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi engellenerek, yoksulluk ve a\u00e7l\u0131k artt\u0131r\u0131larak, ama di\u011fer taraftan da metropollere, emperyalist \u00fclkelere a\u00e7\u0131lan t\u00fcnelin ucundan bir umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilerek \u00fclkeyi g\u00f6n\u00fcll\u00fc terk-g\u00f6\u00e7 geli\u015ftirilmi\u015ftir. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren K\u00fcrdistan\u2019da uygulanan bu politikan\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, Mecburi \u0130skan Yasalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan daha a\u011f\u0131r bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131na gelindi\u011finde, uygulanan bu politikalar\u0131n a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hale gelmi\u015ftir. Milyonlarca K\u00fcrt insan\u0131 ister zorunlu g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n sonucu olsun, isterse de ekme\u011fin pe\u015finde ko\u015fmalar\u0131 sonucu olsun, kendi \u00fclkelerinden, ata topraklar\u0131ndan, k\u00f6ylerinden kopmu\u015f, metropol varo\u015flar\u0131nda gettolar olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. K\u00fcrtlerden m\u00fcte\u015fekkil birka\u00e7 gettosu olmayan T\u00fcrkiye\u2019nin metropol kenti kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sonucudur ki, T\u00fcrk devleti rahatl\u0131kla soyk\u0131r\u0131m\u0131n amac\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilmi\u015f, bundan hareketle de K\u00fcrt diye bir varl\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edebilecek hale gelmi\u015flerdir.
\nK\u00fcrdistan\u2019da ya\u015fanan bu durum ve T\u00fcrk devletinin yakla\u015f\u0131mlar\u0131 yeni bir geli\u015fmenin zeminini de yaratm\u0131\u015f, K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinin, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin geli\u015fmesinin de objektif ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum devletin fa\u015fist karakterinin t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na, k\u00f6ylerin bo\u015falt\u0131lmas\u0131na, g\u00f6\u00e7ertme hareketlerinin daha da derinlik bir politika olarak uygulanmas\u0131na neden olsa da, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin geli\u015fimi K\u00fcrdistan tarihinde yeni bir geli\u015fme olarak kayda ge\u00e7mi\u015ftir.
\nBal\u0131\u011f\u0131 Yakalamak i\u00e7in Denizi Kurutma Takti\u011fi
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi K\u00fcrdistan\u2019\u0131n s\u00f6m\u00fcrge yap\u0131s\u0131na ve K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 bir kar\u015f\u0131 koyu\u015f ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirme hareketi olarak geli\u015fti. Soyk\u0131r\u0131m\u0131 durdurmak, s\u00f6m\u00fcrgeci yap\u0131 ve uygulamalara son vermek \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin geli\u015fme dinami\u011fi olmak kadar, temel hedefiydi de. Bu ayn\u0131 zamanda ve en nihayetinde K\u00fcrdistan halk\u0131na kar\u015f\u0131 uygulanan s\u00fcrg\u00fcn ve g\u00f6\u00e7ertme politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 da bir kar\u015f\u0131 koyu\u015ftu. Bu ise, 100 y\u0131ll\u0131k s\u00f6m\u00fcrgeci, asimilasyonist ve soyk\u0131r\u0131mc\u0131 politikalara K\u00fcrdistan\u2019da son vermek ve demokratik \u00f6zg\u00fcr bir toplumun, \u00fclkenin yeniden in\u015fas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131na ve K\u00fcrt toplumuna ya\u015fam alan\u0131 olarak bakan s\u00f6m\u00fcrgeci devletin, bu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirme hareketine kar\u015f\u0131 sessiz kalmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131.
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi hen\u00fcz partile\u015fti\u011fi bir d\u00f6nem ve ortamda T\u00fcrk devleti ve ordusu t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7iyordu. Askeri sald\u0131r\u0131lar\u0131n yan\u0131s\u0131ra devreye soktu\u011fu di\u011fer \u00f6nemli bir \u015fey de, Osmanl\u0131\u2019dan devr al\u0131nan g\u00f6\u00e7ertme politikalar\u0131n\u0131n bir kez daha aktifle\u015ftirilerek devreye sokulmas\u0131yd\u0131. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist cuntas\u0131 K\u00fcrt halk\u0131 nezdinde K\u00fcrdistan\u2019\u0131n ya\u015fanamaz bir yer oldu\u011fu imaj\u0131n\u0131 yaratarak K\u00fcrdistan\u2019\u0131 bo\u015faltmay\u0131 hedef olarak \u00f6n\u00fcne koydu. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek amac\u0131yla bir yandan bask\u0131, i\u015fkence ve katliamlar\u0131 geli\u015ftirdi, di\u011fer yandan da a\u00e7 b\u0131rakt\u0131rarak g\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00f6\u00e7ertmeyi h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6\u00e7ertmeler T\u00fcrkiye metropollerine oldu\u011fu kadar Avrupa merkezlerine de ger\u00e7ekle\u015ftiriliyordu. Devlet eliyle olu\u015fturulan \u00e7eteler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla bu g\u00f6\u00e7ertme ger\u00e7ekle\u015ftiriliyordu. Ad\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131yd\u0131, ama ger\u00e7ek olan \u00fclkeyi bo\u015faltma ve taland\u0131. Hem Avrupa devletlerinin tortu i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015facak i\u015fg\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131 gideriliyor, hem \u00fclkenin muhalif olan n\u00fcfusu d\u0131\u015far\u0131ya ta\u015f\u0131r\u0131larak etkisizle\u015ftiriliyor ve hem de bu \u00e7eteler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eldeki birikime el konuyordu. Bu politikan\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in pilot b\u00f6lge olarak se\u00e7ilen yerler de \u00e7o\u011funlukla T\u00fcrkiye illerine kom\u015fu olan K\u00fcrdistan \u015fehirleri olmu\u015ftur. Bu g\u00f6\u00e7ertme politika ve uygulamalar\u0131n\u0131n T\u00fcrk ve Avrupa devletlerinin ortak karar ve uygulamalar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.
\nHareketimizin geli\u015ftirdi\u011fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinin kitleselle\u015fmeye ba\u015flamas\u0131yla birlikte T\u00fcrk devleti K\u00fcrdistan\u2019\u0131 bo\u015faltmay\u0131 daha aleni bir politika olarak uygulamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6yler ve mezralar\u0131n yak\u0131l\u0131p-y\u0131k\u0131lmas\u0131, zorunlu ihtiya\u00e7lar\u0131n bile karneye ba\u011flanmas\u0131 gibi uygulamalar temelinde zorla bo\u015falt\u0131larak geni\u015f bir alan tamamen insans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla gerillan\u0131n halkla ili\u015fkisinin kesilmesi, desteksiz, korunaks\u0131z ve halks\u0131z kalmas\u0131 ve bu temelde de tasfiye edilmesi hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da;\u2019Bal\u0131\u011f\u0131 yakalamak i\u00e7in denizi kurutmak\u2019 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m sonucu devletin bilgilerine g\u00f6re 4500, gayr-\u0131 resmi rakamlara g\u00f6re de 6000 civar\u0131nda K\u00fcrt k\u00f6y ve mezras\u0131 yak\u0131l\u0131p-y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, buralarda ya\u015fayan milyonlarca insan da T\u00fcrkiye ve Avrupa metropollerine ve K\u00fcrdistan \u015fehirlerine y\u0131\u011f\u0131lma temelinde g\u00f6\u00e7 etmek zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Topraklar\u0131ndan g\u00f6\u00e7ertilen insanlar\u0131n maddi birikimlerine ve varl\u0131klar\u0131na devlet el koyarken, m\u00fclkleri olan topraklara da k\u00f6y korucular\u0131 taraf\u0131ndan el konulmu\u015ftur. Bu da bir y\u0131\u011f\u0131n toplumsal sorunu beraberinde getirmi\u015ftir. Ya\u015fanan bu g\u00f6\u00e7ler neticesinde kentler ta\u015f\u0131yabilece\u011fi n\u00fcfusun birka\u00e7 kat\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck k\u00f6ylere d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir. \u0130\u015fsizlik had safhaya ula\u015fm\u0131\u015f, ta\u015f\u0131yabilece\u011finden fazla bir i\u015fsiz kitle \u015fehirlerde y\u0131\u011f\u0131l\u0131 hale gelmi\u015ftir. Topraklar\u0131ndan, k\u00fclt\u00fcrlerinden kopart\u0131lan insanlar, gettolarda bir arada da ya\u015fasalar, \u015fehir ya\u015fam\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fememeleri neticesinde toplumsal bir travma da olu\u015fmu\u015ftur.
\nK\u00f6ye D\u00f6n\u00fc\u015fler Demokratik Temelde Yeniden Bulu\u015fman\u0131n Olmazsa Olmaz\u0131d\u0131r
\nYa\u015fanan bu durumlar kendisiyle birlikte a\u011f\u0131r ve ciddi sorunlar\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. \u00dclkesinden, k\u00f6y\u00fcnden, ata topraklar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclen, g\u00f6\u00e7ertilen K\u00fcrt halk\u0131 sadece bir ma\u011fduriyeti ya\u015famam\u0131\u015f, insanl\u0131k su\u00e7u olarak de\u011ferlendirilebilecek uygulamalara da maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Hem topraklar\u0131ndan, k\u00f6ylerinden kopart\u0131lm\u0131\u015flar, bu yetmezmi\u015f gibi, bir de ellerindeki birikimlere el konulmu\u015f, topraklar\u0131 k\u00f6y korucular\u0131na pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmi\u015ftir. Uygulanan bu soyk\u0131r\u0131mc\u0131 politikalar K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n hakl\u0131 olarak devletle olan t\u00fcm ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmas\u0131na, kayg\u0131 ve teredd\u00fctle yakla\u015fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Ya\u015fanan toplumsal travman\u0131n bununla ba\u011f\u0131 vard\u0131r.
\nDevletle kerhen de olsa birlikte ya\u015fayabilmek ancak ortaya \u00e7\u0131kan bu durumun giderilmesiyle ger\u00e7ekle\u015febilir. Devlet uygulad\u0131\u011f\u0131 bu g\u00f6\u00e7ertme politikalar\u0131na son vermek kadar, bu politikalar\u0131n uygulanmas\u0131na maruz kalan insanlar\u0131n zararlar\u0131n\u0131 tazmin ederek bunu sa\u011flayabilir. K\u00f6y\u00fc yak\u0131l\u0131p-y\u0131k\u0131lan, tarlas\u0131na-topra\u011f\u0131na, mal\u0131na-m\u00fclk\u00fcne el konulan insanlara bu varl\u0131klar\u0131 geri verilmek, zararlar\u0131 giderilmek durumundad\u0131r. Bunlar devlet cephesinden yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerdir. Daha da \u00f6nemlisi binbir sebeple k\u00f6ye geri d\u00f6n\u00fc\u015flerin \u00f6n\u00fcndeki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 kesinkes gereklidir, dahas\u0131 zorunludur. Bu olmadan ger\u00e7ek anlamda bir demokratikle\u015fmeden, toplumun devletle bar\u0131\u015fmas\u0131ndan bahsedilemez.
\nKu\u015fkusuz k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015fleri sadece devlet ba\u011flant\u0131l\u0131 bir olay olarak ele alamay\u0131z. Devletin yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n halk\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi m\u00fccadele ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu kesindir. Her \u015feyin devletten beklenmesi bir yana, devletten bir \u015fey bile beklenmemesi gerekti\u011finin bilincinde olarak hareket edilmelidir. \u00d6nderli\u011fimiz demokratik \u00f6zerklik m\u00fccadelesini y\u00fcr\u00fcten bizlerin devletten beklenti i\u00e7inde olmamalar\u0131, felsefemiz ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc paradigmam\u0131z temelinde m\u00fccadeleyi geli\u015ftirmemiz gerekti\u011fini avukatlar\u0131yla, heyetle yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde defalarca dile getirmi\u015ftir. \u00d6nderli\u011fimiz devletin demokratik geli\u015fmeye duyarl\u0131 olmas\u0131n\u0131 beklemekten ba\u015fka, kendisinden bir beklentinin olmamas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. Do\u011fru olan da budur. S\u00f6m\u00fcrgeci zihniyete sahip, toplumu eritmeyi, hatta ba\u015faramam\u0131\u015f olsa da, halk\u0131m\u0131z\u0131 yok etmeyi ama\u00e7layan, k\u00f6yleri yak\u0131p-y\u0131karak bo\u015faltan bir devletten daha farkl\u0131 bir beklenti i\u00e7inde olmak, mevcudun s\u00fcrgit devam etmesinden ba\u015fka bir anlama gelmeyecektir. Yukar\u0131da dile getirdi\u011fimiz mallar\u0131na-m\u00fclklerine el konularak zarara u\u011frat\u0131lan insanlar\u0131n zararlar\u0131n\u0131n devlet taraf\u0131ndan tazmin edilmesi yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z, devletle m\u00fccadele etmek anlam\u0131na gelmek kadar, hukuksal bir durum olup bir beklenti \u00e7er\u00e7evesinde de\u011fildir.
\nDevletle yeniden bulu\u015fmadan kast etti\u011fimiz ise, kapitalist modernist sistemle, ulus-devlet\u00e7i anlay\u0131\u015f ve yap\u0131lanmas\u0131yla uzla\u015fma ve bulu\u015fma de\u011fildir. Demokratik ulus in\u015fas\u0131, toplumun demokratikle\u015ftirilmesi amac\u0131na sahip olup, ulus-devlet\u00e7i paradigmayla sonuna kadar m\u00fccadele i\u00e7inde olan bir felsefe ve ideolojik anlay\u0131\u015fa, paradigmaya sahiptir. Demokratik ulusun ulus-devlet\u00e7i anlay\u0131\u015fla m\u00fccedelesinin demokratik esaslar \u00e7er\u00e7evesinde ve kendi kulvar\u0131nda y\u00fcr\u00fcmesi gerekti\u011fini bir kez daha vurgulayabiliriz. Devlet demokrasiye, ulus-devlet demokratik ulusla\u015fmaya duyarl\u0131 yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e, demokrasi de devlete, demokratik ulus in\u015fas\u0131 da ulus-devletin varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 davranacakt\u0131r.
\nHi\u00e7bir gerek\u00e7e bir toplumun yerinden yurdundan kopart\u0131larak g\u00f6\u00e7ertilmesinin, mecburi iskana tabi tutulmas\u0131n\u0131n izah\u0131 olamaz. E\u011fer ki bir toplum isyana kalk\u0131\u015fm\u0131\u015fsa, bu o toplumun a\u011f\u0131rla\u015fan sorunlar\u0131ndan ve iktidar\u0131n sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye yakla\u015fmayan tutumlar\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015f demektir. Demokratik ortam ve ko\u015fullar\u0131n oldu\u011fu, toplumun t\u00fcm haklar\u0131n\u0131 kullanabildi\u011fi bir ortamda ne bir isyanne bir bast\u0131rma ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ne de bir g\u00f6\u00e7ertmenin ya\u015fanmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir. E\u011fer ki K\u00fcrt halk\u0131 b\u00fcy\u00fck bir isyana kalkm\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck bir direni\u015f sergilemi\u015f ise, bunun temel nedeninin devletin uygulad\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131mc\u0131 politikalar oldu\u011fu kesindir. Gelinen a\u015famada demokratik ulus in\u015fas\u0131n\u0131n ve ortak vatanda, e\u015fit\u00e7e birlikte ya\u015faman\u0131n imkanlar\u0131 olu\u015fmu\u015f durumdad\u0131r. Hen\u00fcz m\u00fczakereye evrilmemi\u015f olsa da, devletin \u00d6nderli\u011fimizle y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmeler bu de\u011ferlendirmeleri yapmam\u0131za imkan sunmak kadar, k\u00f6ylere yeniden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekti\u011fini de g\u00fcndemle\u015ftirmektedir.
\nDevletin k\u00f6ylere geri d\u00f6n\u00fc\u015fe \u00e7ok s\u0131cak yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131, hatta d\u00f6n\u00fc\u015f y\u00f6nl\u00fc giri\u015fimleri engellemek i\u00e7in belli bir yakla\u015f\u0131m ve \u00e7aba i\u00e7erisinde oldu\u011fu da, M\u0130T\u2019in kamuoyuya yans\u0131yan belgesiyle a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r. Devlet b\u00f6yle yakla\u015fsa da, demokratik ulus temelli m\u00fccadelenin, devletten bir beklenti i\u00e7erisinde olmadan, demokratik ulus in\u015fas\u0131n\u0131n perspektifleri temeline hareket etmesi ve bu temelde k\u00f6ylere d\u00f6n\u00fc\u015f ve yeniden in\u015fay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekmektedir. Bu m\u00fccadeleyi hukuksal bir temelde y\u00fcr\u00fctmek kadar, bununla yetinmeyen, kendisini bununla s\u0131n\u0131rlamayan bir yakla\u015f\u0131mla hareket etmek, k\u00f6ylerinden zorla g\u00f6\u00e7ertilen insanlar\u0131n kendi k\u00f6ylerine d\u00f6nmeleri, k\u00f6ylerini yeniden in\u015fa etmeleri, sadece ellerinden al\u0131nan topraklar\u0131n\u0131 yeniden kendi ellerine almalar\u0131 de\u011fildir, bu ayn\u0131 zamanda en temel yurtseverlik g\u00f6revlerinden birinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir de.
\nDevletin k\u00f6ylere geri d\u00f6n\u00fc\u015fler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n fazla olumlu olmad\u0131\u011f\u0131, olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Mevcut durumu korumak isteyece\u011fi de kesindir. M\u0130T belgesi de bunu g\u00f6stermektedir. Bu konunun devletle y\u00fcr\u00fct\u00fclecek olan m\u00fczakerelerin \u00f6nemli konu ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri olaca\u011f\u0131 da kesindir. Konunun \u00f6neminden dolay\u0131 bu b\u00f6yledir. Demokratik ulus in\u015fas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmenin yolu, k\u00f6ylere geri d\u00f6n\u00fc\u015f ve demokratik temelde yeniden in\u015fa etmekten ge\u00e7mektedir. Demokratik yakla\u015f\u0131mlar \u00e7er\u00e7evesinde bu d\u00f6n\u00fc\u015fler ger\u00e7ekle\u015fmeden, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru kom\u00fcn, meclis, k\u0131sacas\u0131 demokratik kurum ve yap\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeden, ortakla\u015fma temelinde ya\u015fanacak olan demokratik ulusla\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip pratikle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Bu k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015flerin \u00f6nemini de g\u00f6steriyor, devletin neden buna pek s\u0131cak yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kar\u015f\u0131 durdu\u011funu da!
\nK\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015flerin anlam\u0131n\u0131, k\u00f6y\u00fc bo\u015faltman\u0131n ama\u00e7 ve anlam\u0131yla birlikte de\u011ferlendirmek gerekir. Yukar\u0131da bu amac\u0131n neler oldu\u011funa k\u0131saca de\u011findik. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin geli\u015fimini durdurmak, hareketi tasfiye etmek her ne kadar tarihimizin yak\u0131n d\u00f6nemiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olsa ve bununla birlikte ele al\u0131nsa da, ge\u00e7mi\u015f uygulamalar da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu politikan\u0131n daha kapsaml\u0131 ve derinlikli bir yakla\u015f\u0131m temelinde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme temel ama\u00e7 olarak de\u011ferlendirilebilir ki, bu do\u011frudur. Bu amaca ula\u015fabilmenin yolu olarak da topra\u011f\u0131, vatan\u0131, \u00fclkeyi de\u011fersizle\u015ftirme anlay\u0131\u015f\u0131 yatmaktad\u0131r. Topra\u011f\u0131, vatan\u0131, \u00fclkeyi de\u011fersiz g\u00f6ren birinin, onun u\u011frunda m\u00fccadele etmeyece\u011fi, yurtseverlik duygular\u0131n\u0131 tamamen yitirece\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla da devletin g\u00f6sterdi\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda bir ya\u015fam ve yakla\u015f\u0131ma sahip olamayaca\u011f\u0131 bilinerek bu politika geli\u015ftirilmi\u015ftir. Gerillaya kar\u015f\u0131 bir taktik olarak uygulanmas\u0131 bu yakla\u015f\u0131mdan sonrad\u0131r.
\nTopra\u011fa ba\u011fl\u0131l\u0131k, topra\u011fa k\u00f6k salmak, ondan beslenmek, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin olmazsa olmazlar\u0131ndand\u0131r. Toprakla ba\u011f\u0131 kopart\u0131lan bir bitki olsun, insan olsun, ya\u015famla ba\u011f\u0131 kopart\u0131lm\u0131\u015f demektir. Mitolojideki Herk\u00fcl ile Ante\u00fcs aras\u0131ndaki m\u00fccadele ve sonu\u00e7lar\u0131 toprakla ba\u011f\u0131n \u00f6nemini g\u00f6sterir. Hikaye, Ante\u00fcs\u2019\u00fcn g\u00fcc\u00fc ve yenilmezli\u011fi \u00fczerinedir. Ante\u00fcs hi\u00e7bir yar\u0131\u015fmada ve m\u00fccadelede kimse taraf\u0131ndan yenilmemi\u015ftir. Onun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ald\u0131\u011f\u0131 yer toprakt\u0131r ve ayn\u0131 zamanda en zay\u0131f yan\u0131n\u0131 da bu olu\u015fturmaktad\u0131r. Toprakla ba\u011f\u0131 kopart\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e Ante\u00fcs\u2019\u00fc alt etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, toprakla ba\u011f\u0131 kopart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda da, en g\u00fc\u00e7s\u00fcz biri taraf\u0131ndan da alt edilebilir. Bunu fark eden Herk\u00fcl Ante\u00fcs\u2019\u00fc yakalay\u0131p havaya kald\u0131rarak toprakla ba\u011f\u0131n\u0131 keserek havada \u00f6ld\u00fcr\u00fcr.
\nToprak sadece ekip-bi\u00e7ti\u011fimiz toprak de\u011fildir; toprak \u00fclkedir, vatand\u0131r, insan\u0131 vareden t\u00fcm bir tarihsel ve toplumsal ge\u00e7mi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla topraktan kopart\u0131lmak, t\u00fcm bir tarihsel ve toplumsal ge\u00e7mi\u015ften kopart\u0131lmak, \u00f6z suyu kesilmek, ya\u015famla ba\u011f\u0131 kopart\u0131lm\u0131\u015f olmak anlam\u0131ndad\u0131r. Toprakla ba\u011f\u0131 kopart\u0131lan bir a\u011fa\u00e7 nas\u0131l ki, kurumaya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oluyor ve ya\u015fam emareleri ortadan kalk\u0131yor ise, k\u00f6y\u00fcnden, ata topraklar\u0131ndan, vatan\u0131ndan, k\u00fclt\u00fcrel ortam\u0131ndan, ya\u015fay\u0131\u015f tarz\u0131ndan kopart\u0131lan insan da ayn\u0131 bi\u00e7imde korumaya terk edilmi\u015f a\u011fa\u00e7 gibidir.
\nK\u00f6ylerin yak\u0131l\u0131p-y\u0131k\u0131lma temelinde zorla bo\u015falt\u0131lmas\u0131, a\u011fac\u0131n topraktan zorla \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan farks\u0131zd\u0131r ve ama\u00e7 tam da bu olmu\u015ftur. K\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn esas\u0131n\u0131 da yine bu olu\u015fturmaktad\u0131r; vatan\u0131ndan, \u00fclkesinden, k\u00f6k\u00fcnden, ge\u00e7mi\u015finden vb. kopart\u0131lan insan\u0131n yeniden kendi k\u00f6kleriyle bulu\u015fmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplumdan, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir insandan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ve olamaz da.
\nK\u0131saca; k\u00f6ylere d\u00f6n\u00fc\u015f, sadece k\u00f6ylere d\u00f6n\u00fc\u015f de\u011fildir, bundan \u00e7ok daha fazla \u015feydir. Daha a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, demokratik ulus in\u015fas\u0131n\u0131n \u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 yerdir. \u00d6nemi de buradan ileri gelmektedir. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki, \u00d6nderlik k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc t\u00fcm b\u00fcy\u00fck zul\u00fcm merkezlerinden ka\u00e7\u0131\u015flar gibi, adeta kapitalist moderniteden ka\u00e7\u0131\u015f olarak de\u011ferlendirmektedir. \u00d6nderli\u011fin a\u015fa\u011f\u0131ya ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu konudaki de\u011ferlendirmesi, yakla\u015f\u0131m\u0131n ne olmas\u0131 gerekti\u011finin \u00e7er\u00e7evesini vermektedir.
\nMesela ben olsayd\u0131m, kendi k\u00f6y\u00fcme, Cudi Da\u011f\u0131na, Cilo Da\u011f\u0131 eteklerine, Van G\u00f6l\u00fc \u00e7evresine, A\u011fr\u0131, Munzur ve Bing\u00f6l da\u011flar\u0131na, F\u0131rat, Dicle ve Zap k\u0131y\u0131lar\u0131na, Urfa, Mu\u015f ve I\u011fd\u0131r ovalar\u0131na kadar yolum nereye d\u00fc\u015ferse d\u00fc\u015fs\u00fcn, her yerde sanki korkun\u00e7 tufandan \u00e7\u0131kan Nuh\u2019un gemisinden inmi\u015f gibi davran\u0131r, \u0130brahim\u2019in Nemrutlardan, Musa\u2019n\u0131n Firavunlardan, \u0130sa\u2019n\u0131n Roma \u0130mparatorlar\u0131ndan, Muhammed\u2019in cehaletten ka\u00e7mas\u0131 misali kapitalist moderniteden ka\u00e7ar, Zerd\u00fc\u015ft\u2019\u00fcn ziraat tutkusuna ve hayvan dostlu\u011funa (ilk vejetaryen) dayan\u0131r, bu tarihsel ki\u015filiklerden ve toplum ger\u00e7eklerinden ilham alarak \u0130\u015eLER\u0130ME koyulurdum. \u0130\u015flerimin say\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek kadar \u00e7ok olurdu. Hemen k\u00f6y kom\u00fcnc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden i\u015fe ba\u015flayabilirdim. \u0130deale yak\u0131n bir k\u00f6y veya k\u00f6yler kom\u00fcn\u00fc olu\u015fturmak ne kadar co\u015fkulu, \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir i\u015f olurdu! Bir mahalle veya kent kom\u00fcn\u00fc, konseyi olu\u015fturmak ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ne kadar yarat\u0131c\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici olurdu! Kentte bir akademi, bir kooperatif, bir fabrika kom\u00fcn\u00fc olu\u015fturmak nelere yol a\u00e7mazd\u0131 ki! Halk\u0131n genel demokrasi kongrelerini, meclislerini olu\u015fturmak, bu kurumlarda s\u00f6z s\u00f6ylemek, i\u015f y\u00fcr\u00fctmek ne kadar k\u0131van\u00e7 ve onur verici olurdu! G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, \u00f6zlemlerin ve umutlar\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in bireyin kendisinden ba\u015fka \u00f6n\u00fcnde ciddi bir engel de yoktur. Yeter ki biraz toplumsal namus, biraz da a\u015fk ve ak\u0131l olsun!
\nKu\u015fkusuz ki K\u00fcrtler sadece k\u00f6ylerde ya\u015famamakta ve ya\u015famayacakt\u0131r. K\u00fcrtler \u015fehirlerde de ya\u015fam\u0131\u015f ve ya\u015famaktad\u0131r. K\u00f6y\u2019e bu kadar vurgu yapmam\u0131z\u0131n nedeni, K\u00fcrtlerin ger\u00e7ek anlamda bir k\u00f6yl\u00fc halk olu\u015fudur. T\u00fcm soyk\u0131r\u0131mc\u0131 politikalara, bu do\u011frultuda ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00f6\u00e7ertme politikalar\u0131na kar\u015f\u0131n K\u00fcrtler h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6y\u00fc ya\u015fam mek\u00e2n\u0131 olarak ele almaktad\u0131r. Yan\u0131 s\u0131ra K\u00fcrtlerin ana ve atalar\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011fa en b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 olan neoliti\u011fin mek\u00e2n\u0131 k\u00f6ylerdir. K\u00fcrt toplumunun mayas\u0131n\u0131 olu\u015fturan ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n, bu kapsamda geli\u015fen her t\u00fcrden bulu\u015fun mek\u00e2n\u0131 k\u00f6ylerdir. \u015eehirde geli\u015fen uygarl\u0131\u011f\u0131n, neoliti\u011fin dolay\u0131s\u0131yla da do\u011fal toplumun en \u00f6rg\u00fctl\u00fc bi\u00e7imde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 k\u00f6ye sald\u0131r\u0131s\u0131, bu anlamda bo\u015funa de\u011fildir. Merkezi uygarl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar \u015fehir ile k\u00f6y iki ayr\u0131 d\u00fcnyay\u0131 temsil etmi\u015f ve aralar\u0131ndaki m\u00fccadele ideolojik bir m\u00fccadele olmu\u015ftur. Her ikisinin ya\u015fam\u0131, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 olmu\u015ftur. O nedenle ilk k\u00f6ylerin co\u011frafyas\u0131 K\u00fcrdistan\u2019\u0131n h\u00e2l\u00e2 k\u00f6y a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir \u00fclke olmas\u0131 ve K\u00fcrtlerin de h\u00e2l\u00e2 k\u00f6yl\u00fc bir halk olmas\u0131 do\u011fald\u0131r.
\n\u015eimdi K\u00fcrtler kendi olarak, kendi kalarak ya\u015famak istiyor. Bunun i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele vermek zorunda kald\u0131 K\u00fcrtler. Hen\u00fcz t\u00fcmden bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmasa da haklar\u0131nda verilen soyk\u0131r\u0131m karar\u0131na kar\u015f\u0131 tutunabilmek, var kalabilmek \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bedellerle ger\u00e7ekle\u015febildi. Verilen g\u00f6rkemli m\u00fccadelenin sonucu K\u00fcrt kimli\u011finin s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe kabul ettirilmesi ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam talepli bir halk\u0131n yeniden ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 oldu. \u015eimdilerde K\u00fcrtlerin temel g\u00fcndemi olan \u201cdemokratik kurtulu\u015f ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131 in\u015fa s\u00fcreci\u201d s\u00f6ylemi tam da bu anlama geliyor. Buna en genel anlamda \u2018demokratik ulusun in\u015fas\u0131\u2019 deniyor. Bu in\u015fan\u0131n zorunlu ve ondan do\u011fan \u2018g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u2019 g\u00f6\u00e7lerle gidilen ellerde olmayaca\u011f\u0131, olsa da bunun ruhunun eksik kalaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla bahsedilen \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131n in\u015fas\u0131 ancak \u00f6zg\u00fcr anavatan topraklar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilir. Bu nedenle en \u00f6ncelikli i\u015f K\u00fcrdistan\u2019dan uzak d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f insanlar\u0131n tekrardan anavatanla bulu\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.
\nHen\u00fcz varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 garantiye alamam\u0131\u015f bir K\u00fcrdistan\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 psikolojik bariyerler ve kapitalist modernitenin zirveye ta\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015fehir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn hegemonyas\u0131 a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6ncelikli engellerdir. Bunun da genel do\u011frular\u0131n ifade edilmesiyle a\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, bunun i\u00e7in daha kapsaml\u0131 ve stratejik bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.
\nD\u00f6n\u00fc\u015f talebinin olu\u015fturulmas\u0131na paralel olarak yap\u0131lacak olan en temel \u00e7al\u0131\u015fma bu ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 yeniden olu\u015fturmakt\u0131r. Ku\u015fkusuz bu yeniden in\u015fa eskinin bir tekrar\u0131 olmayacakt\u0131r. Eskiden do\u011fal olarak ya\u015fanan\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde daha bilin\u00e7li bir \u015fekilde ve daha da yetkinle\u015ftirerek in\u015fa etmek temel yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r. Y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadeleyi demokrasi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik ve kendi olarak kalmak i\u00e7in veren K\u00fcrtler, gelinen a\u015famada bunun devlet\u00e7i, iktidarc\u0131, cinsiyet\u00e7i bir zihniyet ve yap\u0131lanmayla olmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilmektedirler. Zihinsel ve bedensel in\u015falar\u0131n\u0131 hiyerar\u015fik-devlet\u00e7i sistemin anlam ve yap\u0131lar\u0131ndan uzak, toplumsal do\u011faya uygun bir \u015fekilde yapmak, y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri m\u00fccadelenin en b\u00fcy\u00fck kazan\u0131m\u0131 olmu\u015ftur. Demokratik ulus olman\u0131n bir gere\u011fi olarak ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131nda toplumsal do\u011faya uygun ahlaki ve politik duru\u015f, \u00f6z y\u00f6netim ger\u00e7ekli\u011fi K\u00fcrtleri hiyerar\u015fik devlet\u00e7i sistemin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karacak yegane yoldur ve bu yol da evrensele a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Yapacaklar\u0131 in\u015fa ile t\u0131pk\u0131 neolitik d\u00f6nemde yapt\u0131klar\u0131 gibi bir kez daha insanl\u0131k i\u00e7in de yapacak ve \u2018K\u00fcrdistani olan evrenseldir\u2019 tespitini yeniden ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fcreceklerdir.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi Tarihin en b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 hareketlerinden birini K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek abart\u0131 olmayacakt\u0131r. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren Avrupa devletleri kar\u015f\u0131s\u0131nda giderek zorlanan, asker dev\u015firemez, vergi toplayamaz duruma gelen Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun bu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek amac\u0131yla K\u00fcrdistan\u2019a y\u00f6nelmesi, o zamana kadar belli bir otonomiye sahip olan K\u00fcrt a\u011fa, \u015feyh ve beylerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n zedelenmesine […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":569,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=568"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":570,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568\/revisions\/570"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}