\n
\n
Serhat \u00c7INAR<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n \n Ekonomi, toplumun maddi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n temini i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. Bu nedenle ekonomi toplumun temel faaliyeti niteli\u011findedir. Temel ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretemeyen, \u00f6rg\u00fctleyemeyen bir toplum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u00dcretimin toplumsal karekteri, \u00fcretim s\u00fcrecindeki toplumsal ili\u015fkiler toplum ile ekonominin ayr\u0131lmaz ili\u015fkisini g\u00f6stermektedir.\u00a0 Toplumun d\u0131\u015f\u0131nda, \u00fcst\u00fcnde ekonomi olmayaca\u011f\u0131 gibi, istismar ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemi olan kapitalist gasp ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc sisteminin yaratt\u0131\u011f\u0131 tekelcilik toplum ile ekonomi ili\u015fkisini birbirinden koparmaktad\u0131r.<\/p>\n Ekonomi, \u00fcretim ile ilgili bir faaliyet oldu\u011fu kadar, \u00fcretim \u00f6ncesi ve sonras\u0131 toplumsal ili\u015fkilerin yeni durumuyla da ilgilidir. Bunun i\u00e7in toplum bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ekonominin sadece \u00fcretim ve t\u00fcketim hatt\u0131nda mal dola\u015f\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, \u00fcretimin bu s\u00fcre\u00e7 kadar, bunun sonu\u00e7lar\u0131yla da ilgili oldu\u011fu kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu ama\u00e7la iktisat teorilerinde \u00e7e\u015fitli kavramlar geli\u015ftirilmi\u015ftir. Sosyo-ekonomik kavram\u0131 da bu ama\u00e7la kullan\u0131lan kavramlardan biri olmaktad\u0131r. Ekonominin sosyal y\u00f6n\u00fc, yani toplumda yaratt\u0131\u011f\u0131 etkiler, sonu\u00e7lar nelerdir ve daha nas\u0131l yap\u0131labilir gibi sorulara cevaplar olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n Sosya-ekonomik de\u011ferlendirmeler, kapitalist ekonomilerde baz\u0131 g\u00f6stergeler baz al\u0131narak yap\u0131lmaktad\u0131r. Hane halk\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, yurt i\u00e7i gayri safi milli has\u0131la, vergi politikas\u0131, \u015fehirle\u015fme oranlar\u0131, ki\u015fi ba\u015f\u0131na t\u00fcketilen i\u00e7me suyu ve elektrik, hastane ve okulla\u015fma oran\u0131, kara ve havayolunu kullanma oranlar\u0131, i\u015fsizlik oranlar\u0131, k\u00f6y ve \u015fehirlerdeki alt yap\u0131 durumu vb. vb. Burada say\u0131lamayacak kadar \u00e7ok kriterler ile sosyo-ekonomik \u00f6l\u00e7\u00fcmler ile toplumun ekonomik durumu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Asl\u0131nda i\u015fin \u00f6z\u00fc kapitalist sistemin yoksulu daha yoksul, zengini daha zengin yapan k\u00e2rc\u0131 sistemini tan\u0131nmaz ve anla\u015f\u0131lmaz hale getirmektir. Bu ama\u00e7la gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizlikten ve bunun d\u00fczeltilmesinden s\u0131k\u00e7a bahseder dururlar. Ki bu durum tek ba\u015f\u0131na kapitalizmin ruhuna terstir. Bir yandan tekelci k\u00e2r sistemi sermayenin belli tekellerde birikmesini sa\u011flayacak ama s\u00f6ylemde adil ve e\u015fit gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 denilerek bunun demagojik siyasetini yapmak sistemin iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de itiraf\u0131 olmaktad\u0131r. Zaten ekonomi ile toplumu birbirinden ay\u0131r\u0131p, toplumsuz ekonomi ve ekonomisiz toplum olu\u015fturmas\u0131n\u0131 ancak ad\u0131na sosyal siyaset dedi\u011fi demagoji retori\u011fi ile sa\u011flanabilecek bir durumdur.<\/p>\n Sosyo-ekonomik politikalar, kapitalist sistemin s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7ark\u0131n\u0131 gizleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu ama\u00e7la sosyal siyasetlere y\u00f6nelmekte, sistem i\u00e7inde kutupla\u015fmalar\u0131n ve gerginliklerin patlamamas\u0131 i\u00e7in iktidar erkine dayanarak baz\u0131 farkl\u0131 d\u00fczenlemelere gitmektedir. \u0130stisnas\u0131z t\u00fcm devletler ve iktidarlar h\u00fck\u00fcmetlerde bir bakanl\u0131k olarak \u00f6rg\u00fctlendirilmektedir. Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen toplumsal emek ve de\u011ferler; aile, gen\u00e7lik, \u00e7al\u0131\u015fanlar ve kad\u0131nlar \u00fczerinden geli\u015ftirilen \u00f6zel politikalarla s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00a0Sistem bu ama\u00e7la kendine emniyet supab\u0131 olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bunu da sistemin sol kesimi sendikalarla, sa\u011f kesimi ise dinsel s\u00f6ylemlerle cemaatlerle yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n Sosyo-ekonomik politikalar esasen toplumun ekonomik potansiyellerinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecine \u00f6zg\u00fcrce kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n adil olmas\u0131n\u0131 istemek, i\u015fsizlikle m\u00fccadele etmekten ziyade, bireyin \u00fcretim, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm, dola\u015f\u0131m, t\u00fcketim ve de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerin t\u00fcm\u00fcnde s\u00f6z, karar ve y\u00f6netim g\u00fcc\u00fc olarak kendini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir ekonomik sistemin geli\u015ftirilmesidir. Bu da ancak yeni bir ekonomik anlay\u0131\u015f ile m\u00fcmk\u00fcn olur. Toplumsal ihtiya\u00e7lar farkl\u0131 ve \u00e7oktur. Bireyin ihtiya\u00e7lar\u0131 ile toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 alanlarda vard\u0131r. Bir birey i\u00e7in ihtiya\u00e7 olmayan toplum i\u00e7in ihtiya\u00e7 olabilir. Birey spor yapm\u0131yor diye toplum spor alanlar\u0131 yapmayacak m\u0131? Bunun gibi \u00f6rnekler \u00e7o\u011falt\u0131labilir.\u00a0 Sosyal politikalar topluma ili\u015fkin olan politikalard\u0131r. Toplum ekonomisiz olamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in sosyal politikalar toplumsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olarak yine ekonomi ile i\u00e7 i\u00e7e ve onun tamamlayan\u0131 olarak geli\u015fmektedir. Bu da ger\u00e7ek toplumsal ihtiya\u00e7lar ekseninde olur.<\/p>\n Temel bir farka dikkat etmek gerekir. Kapitalist sistemde sosyo-ekonomik politikalar sistemin a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 yamalama ve topluma kabul ettirmeye d\u00f6n\u00fck iken demokratik ekolojik kom\u00fcnal ekonomide sosyal politikalar ekonomik s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 olarak, demokratik kat\u0131l\u0131m esas\u0131na g\u00f6re, i\u015fsizlik korkusu, tekel bask\u0131s\u0131 olmadan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bilinciyle toplumsall\u0131\u011fa kat\u0131lmad\u0131r. Ahlak ve etik kurallardan yoksun bir ekonomi s\u00f6m\u00fcrgendir, anti toplumdur. Ekonomi ile yani toplumun \u00f6z eylemlili\u011fi ile tahkim edilmemi\u015f bir ahlak ve etik kurallar da g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr. Bunun i\u00e7in demokratik modernitede sosyo-ekonomik politikan\u0131n esas\u0131; birey ve toplum \u00f6zg\u00fcr toplumun \u00f6zg\u00fcr bireyleri olarak kendii\u015flerini \u00f6rg\u00fctler ve y\u00f6netir. Toplum ve toplumun bireyleri toplumsalla\u015fmay\u0131 kendi \u00f6z faaliyetlili\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda aramaz.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Serhat \u00c7INAR Ekonomi, toplumun maddi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n temini i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. Bu nedenle ekonomi toplumun temel faaliyeti niteli\u011findedir. Temel ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretemeyen, \u00f6rg\u00fctleyemeyen bir toplum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u00dcretimin toplumsal karekteri, \u00fcretim s\u00fcrecindeki toplumsal ili\u015fkiler toplum ile ekonominin ayr\u0131lmaz ili\u015fkisini g\u00f6stermektedir.\u00a0 Toplumun d\u0131\u015f\u0131nda, \u00fcst\u00fcnde ekonomi olmayaca\u011f\u0131 gibi, istismar ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemi olan kapitalist gasp ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":572,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-571","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=571"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":573,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/571\/revisions\/573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}