\n
\n
Abdullah \u00d6CALAN<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n \n Ekonomik sorunlar denince kar\u0131ncalar akl\u0131ma gelir. Kar\u0131nca kadar ufak bir hayvan\u0131n bile ekonomik (Ne de olsa her varl\u0131k i\u00e7in ekonomi beslenmedir) sorunlar\u0131 olmuyorken, insan gibi geli\u015fkin ak\u0131l ve tecr\u00fcbe sahibi bir varl\u0131\u011f\u0131n yaman ekonomik sorunlar\u0131, hatta i\u015fsizlik gibi y\u00fcz k\u0131zartan durumlar nas\u0131l ya\u015fan\u0131yor? Do\u011fada insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p i\u015f haline getiremeyece\u011fi ne olabilir? Sorun kesinlikle ne do\u011fal i\u015fleyi\u015ftedir, ne de \u00e7evreyle ilgilidir. \u0130nsan\u0131n zalim kurdu kendi i\u00e7indedir. Her ekonomik sorun, ba\u015fta i\u015fsizlik, toplumun sermayele\u015ftirilmesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n Marks\u2019\u0131n sermaye tahlili \u015f\u00fcphesiz de\u011ferlidir. Bunal\u0131m s\u00fcreciyle ilgili i\u015fsizli\u011fi de a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ac\u0131 olan odur ki, pozitivizmcilik hastal\u0131\u011f\u0131 onu da \u00e7ok k\u00f6t\u00fc durumda yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Bilimcilik hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha kapsaml\u0131 tarihsel-toplum analizi yapmas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. Benim yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey sermayenin ekonomi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tersine ekonomiyi ekonomi olmaktan \u00e7\u0131karman\u0131n etkili arac\u0131 oldu\u011funu tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bunun i\u00e7in en ba\u015fta gelen nedenim, toplumun geli\u015fiminde k\u00e2r ve sermayenin hi\u00e7bir zaman hedef olmad\u0131\u011f\u0131, toplumda kendine yer bulmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Zengin, refah i\u00e7inde toplum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ahlak ve politika buna a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak toplum ihtiya\u00e7 ve i\u015fsizlik i\u00e7inde k\u0131vran\u0131rken, etrafta zenginlik ve sermayeden bahsetmek, su\u00e7 olman\u0131n \u00f6tesinde toplumsal k\u0131r\u0131mla ilgili olmal\u0131d\u0131r. Uygarl\u0131\u011f\u0131 bizzat sorun yuma\u011f\u0131n\u0131n kendisi olarak tan\u0131mlamak, sermaye tekeline dayanmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Rosa Luxemburg, sermayenin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini kapitalist olmayan toplum ko\u015fuluna ba\u011flarken, \u00e7ok \u00f6nemli bir hakikatin k\u0131y\u0131s\u0131nda seyretmektedir. K\u0131y\u0131dan daha i\u00e7eri y\u00fcr\u00fcyebilseydi, onun sadece kapitalist olmayan toplumun varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, o toplumu kene gibi emerek \u015fi\u015fti\u011fini, bundan bir damla kan\u0131 da i\u015f\u00e7iye i\u00e7irerek kendisine su\u00e7 orta\u011f\u0131 haline getirdi\u011fini g\u00f6rebilecekti. Net vurguluyorum; i\u015f\u00e7inin \u00e7abas\u0131n\u0131 da ink\u00e2r etmiyorum. Ama sermaye olu\u015fumunun i\u015f\u00e7inin eme\u011fine ancak \u00e7ok c\u00fcz\u00ee miktarda ba\u011flanabilece\u011fini, hatta felsefi-tarihsel-toplumsal d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu c\u00fcz\u00ee miktar\u0131n da anlam\u0131n\u0131 yitirece\u011fini belirtiyorum. End\u00fcstriyalizmin toplumun ve \u00e7evrenin s\u0131rt\u0131ndan bir vurgun oldu\u011fu, ekolojik sorunlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc giderek a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde i\u015fletme y\u00f6neticilerinin ve usta i\u015f\u00e7ilerin toplumun en ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 kesimi haline geldi\u011fini, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyen i\u015fsizlik oldu\u011funu hangi bilgi ve izan sahibi insan ink\u00e2r edebilir? Geli\u015fmi\u015f end\u00fcstri katmanlar\u0131, tekelci ticaret ve finansal kesimler, yani sermaye tekelleri \u201c\u00e7ok hisseli ortakl\u0131k\u201d projeleriyle i\u015f\u00e7i kavram\u0131n\u0131 iyice anlams\u0131zla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015f\u00e7inin giderek sermaye tekelini topluma ba\u011flayan kay\u0131\u015f rol\u00fcne indirgendi\u011fini g\u00f6rmek \u00f6nemlidir. Reel sosyalizmin rol\u00fc nas\u0131l devlet kapitalizmi olarak, bir \u201ctavizci i\u015f\u00e7i\u201d olarak tan\u0131mlanabilirse, klasik \u00f6zel kapitalizmin de benzer tavizci i\u015f\u00e7isi vard\u0131r. Bunlar her zaman toplum i\u00e7inde bir arada olagelmi\u015flerdir. Geriye kalan toplum, Rosa\u0092n\u0131n akl\u0131na gelen kapitalist olmayan toplumdur.<\/p>\n Dikkat edilirse, burada kapitalist olan ve olmayan fark\u0131 tarif edilmektedir. Rosa\u2019da her ikisi de toplum bi\u00e7imidir. Ben daha farkl\u0131 olarak, kapitalizmi bir toplum bi\u00e7imi olarak de\u011fil, toplumun \u00fczerinde art\u0131k-de\u011fer s\u0131zd\u0131ran, ekonomiyi kurutan, i\u015fsizli\u011fi do\u011furan, devlet ve iktidarla kayna\u015f\u0131p g\u00fc\u00e7l\u00fc ideolojik hegemonya ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanan geni\u015f bir \u015febeke, \u00f6rg\u00fctlenme olarak de\u011ferlendiriyorum. Bu \u00f6rg\u00fctlenmenin i\u00e7ine son d\u00f6nemde tavizci i\u015f\u00e7i kesimini de eklemi\u015flerdir. Tekelci a\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fini bir kez daha b\u00f6yle tan\u0131mlarken, bir\u00e7ok yanl\u0131\u015f anlamay\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yorum. \u00d6zellikle \u201ckapitalist toplum\u201d kavram\u0131n\u0131n tuzak karakterini de\u015fifre etmek durumunday\u0131m. Kapitalist tekele b\u00f6yle bir s\u0131fat ba\u011f\u0131\u015flamak fazlas\u0131yla l\u00fctufk\u00e2rl\u0131kt\u0131r. Sermaye \u015febeke, \u00f6rg\u00fctsel a\u011f olu\u015fturabilir. Mafyan\u0131n da de\u011fme bir sermaye \u015febekesi oldu\u011fu \u00e7ok iyi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sermaye \u015febekesinin mafya olarak adland\u0131r\u0131lamamas\u0131n\u0131n tek nedeni, toplumdaki hegemonik g\u00fcc\u00fc ve resmi iktidarla ba\u011flant\u0131lar\u0131d\u0131r. Yoksa mafya kadar bile etik kurallar\u0131 olmayan bir \u015febeke olarak kalacakt\u0131.<\/p>\n \u015eu hususu da \u00f6nemle eklemeliyim ki, orta boy sanayici, t\u00fcccar ve tar\u0131mc\u0131y\u0131 kapitalist saym\u0131yorum. Bunlar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ek ekonomik ihtiya\u00e7lar i\u00e7in olup, sermaye taraf\u0131ndan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc k\u0131skaca al\u0131nsalar da, \u00fcretim yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan toplumsal kesimlerdir. Ayr\u0131ca pazardaki k\u00fc\u00e7\u00fck meta al\u0131\u015fveri\u015fini ve bu metalar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerinde ger\u00e7ekle\u015ftirenleri de kapitalist saym\u0131yorum. \u00c7e\u015fitli meslek sahipleri haliyle kapitalist say\u0131lmaz. Tavizci kesim d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm i\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler, \u00f6\u011frenciler, memurlar, zanaatk\u00e2rlar, \u00e7ocuklar, kad\u0131nlar toplumun belkemi\u011fini olu\u015fturur. Kapitalist olmayan toplum olarak bu tan\u0131m\u0131 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Yani \u00e7o\u011fu Marksist\u2019in sand\u0131\u011f\u0131 gibi kapitalist olmayan toplum derken feodal, Asya tipi, yar\u0131-feodal gibi kavramlarla dillendirilen toplumu kastetmiyorum. Bu kavramlar\u0131n ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011fretici k\u0131lmad\u0131klar\u0131na, daha \u00e7ok perdelediklerine dair ikna olmu\u015f durumday\u0131m. Kald\u0131 ki, bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeyi sadece 16. y\u00fczy\u0131l sonras\u0131 Avrupa\u2019da merkezile\u015fen sermaye \u015febekeleri i\u00e7in de\u011fil, tarih boyunca art\u0131k-de\u011fer gasp eden t\u00fcm sermaye \u015febekeleri (ticaret-siyaset-askerlik-ideolojik, tar\u0131msal, end\u00fcstriyel tekeller) kapsam\u0131nda geli\u015ftiriyorum. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fcresel finans sermayesinin bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeyi \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde do\u011frulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in fazla incelemeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Toplumsal do\u011fan\u0131n anti-sermaye karakterini g\u00f6rmek kilit \u00f6nemdedir. Binlerce y\u0131ll\u0131k y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde toplum, sermaye birikiminin en \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc etkiye sahip oldu\u011funun fark\u0131ndayd\u0131. \u00d6rne\u011fin sermaye birikiminin etkili y\u00f6ntemlerinden biri olan faizcili\u011fi mahk\u00fbm etmeyen hi\u00e7bir din yok gibidir.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyen i\u015fsizli\u011fi sermayenin ucuz i\u015f\u00e7i, esnek i\u015f\u00e7i yaratmak i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fini s\u00f6ylemek \u00e7ok eksik bir de\u011ferlendirmedir. Ger\u00e7e\u011fin bir y\u00f6n\u00fc bu olmakla birlikte, as\u0131l nedeni sermayenin toplumu k\u00e2r pe\u015finde ko\u015fturan faaliyetlere ba\u011flamas\u0131d\u0131r. K\u00e2r-sermaye i\u00e7in faaliyet kesinlikle toplumun temel ihtiya\u00e7lar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fmez. E\u011fer toplumun doyurulmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan \u00fcretim k\u00e2r getirmiyorsa, toplumun a\u00e7l\u0131k ve yoksulluktan k\u0131r\u0131lmas\u0131 -Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde milyonlarca insan bu durumdad\u0131r- sermayenin umurunda bile olmaz. \u00d6rne\u011fin eldeki sermaye miktar\u0131 biraz tar\u0131ma yat\u0131r\u0131lsa, asla a\u00e7l\u0131k sorunu kalmaz ve olmaz. Ama tam tersine, sermaye tar\u0131m\u0131 s\u00fcrekli bo\u015falt\u0131yor, bozuyor. Bunun nedeni tar\u0131mda k\u00e2r oran\u0131n\u0131n ya hi\u00e7 olmamas\u0131 ya da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Paradan dev miktarda para kazan\u0131l\u0131rken, hi\u00e7bir sermayedar tar\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmez. Sermayenin karakterinde bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceye asla yer yoktur. Eskiden devlet tekel olarak tar\u0131ma \u00e7ok yard\u0131m yapard\u0131. Ama kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00fcr\u00fcn veya para-vergi olarak al\u0131rd\u0131. \u015eimdiki sermaye piyasalar\u0131 bu y\u00f6nl\u00fc devlet faaliyetlerini de anlams\u0131zla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Aksi halde o devletler iflasla kar\u015f\u0131la\u015fmaktan kurtulamazlar.<\/p>\n Demek ki, sermayenin toplumun ana g\u00f6vdesini giderek i\u015fsiz ve yoksul b\u0131rakmas\u0131 g\u00fcnl\u00fck, ge\u00e7ici politikalar nedeniyle de\u011fil, yap\u0131sal karakteri nedeniyledir. \u00c7ok ucuza \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmak istense de toplumdaki i\u015fsizli\u011fin \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fi, incelemeye gerek olmadan s\u0131radan bir g\u00f6zlemle rahatl\u0131kla anla\u015f\u0131labilir. Art\u0131k-de\u011fer \u00fczerine kurulu k\u00e2rl\u0131l\u0131k politikalar\u0131 ve sistemi ortadan kalkmadan, toplumun i\u015fsizlikten ve yoksulluktan kurtulamayaca\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha iyi bilmek gerekir diyorum.<\/p>\n Yoksa \u00f6rne\u011fin tarih boyunca \u00e7ok say\u0131da toplumu doyuran, neolitik topluma on be\u015f bin y\u0131ld\u0131r anal\u0131k eden Mezopotamya ovalar\u0131nda neden i\u015fsizlik, a\u00e7l\u0131k ve yoksulluk kol geziyor? K\u00e2r ama\u00e7lamayan bir \u00fcretim hamlesi planlansa, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fclerinde yirmi be\u015f milyon insan\u0131 rahatl\u0131kla besleyebilecek ve \u00fczerine fazla b\u0131rakacak bu ovalar\u0131n ve insanlar\u0131n\u0131n tek ihtiyac\u0131 sermayenin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmayan eli de\u011fil, tersine i\u015fsizli\u011fin, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ve yoksullu\u011fun tek nedeni olan bu elin (\u00d6zel veya devlet eliyle olmas\u0131 hi\u00e7 fark etmez) kendi yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmas\u0131d\u0131r. \u0130htiya\u00e7 duyulan tek \u015fey, ger\u00e7ek emek\u00e7i eliyle topra\u011f\u0131n bulu\u015fmas\u0131d\u0131r; buna f\u0131rsat yaratacak toplumsal zihniyet devriminin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir; toplumsal ahlak ve politikan\u0131n tekrar temel dokular, organlar olarak i\u015flevine kavu\u015fmas\u0131d\u0131r; demokratik siyasetin bu nedenlerle d\u00f6rt elle ve g\u00f6zle ger\u00e7ek beyinlerle g\u00f6revine ko\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Abdullah \u00d6CALAN Ekonomik sorunlar denince kar\u0131ncalar akl\u0131ma gelir. Kar\u0131nca kadar ufak bir hayvan\u0131n bile ekonomik (Ne de olsa her varl\u0131k i\u00e7in ekonomi beslenmedir) sorunlar\u0131 olmuyorken, insan gibi geli\u015fkin ak\u0131l ve tecr\u00fcbe sahibi bir varl\u0131\u011f\u0131n yaman ekonomik sorunlar\u0131, hatta i\u015fsizlik gibi y\u00fcz k\u0131zartan durumlar nas\u0131l ya\u015fan\u0131yor? Do\u011fada insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p i\u015f haline getiremeyece\u011fi ne olabilir? […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":581,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=580"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":582,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions\/582"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}