<\/p>\n
<\/p>\n
Dicle TEKMAN<\/em><\/span><\/p>\n <\/p>\n Adalete ili\u015fkin o kadar \u00e7ok \u015fey yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilmi\u015ftir ki anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve pratikte uygulanmas\u0131 tam bir muamma halini alm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyada \u00e7e\u015fitli adalet alg\u0131s\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Herkes adaletten bahseder, herkes bu dili kullan\u0131r. Bask\u0131c\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrgeci sistemin en fazla \u00fczerinde kavram karma\u015fas\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bir kavramda Adalet olmaktad\u0131r. Adalet\u2019tin yasalarla tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 ve hak-hukukla salt \u00f6zde\u015fle\u015ftirilmesi b\u00fcy\u00fck bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r. Bu kavram\u0131n dar ve bi\u00e7imsel anlamda kalmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Adaleti her zaman yaz\u0131l\u0131 tarihle veya salt topluma indirgeyerek ba\u015flatmakta kavram\u0131n anlam\u0131n\u0131 ve de\u011ferini t\u00fcketmektedir. Adalete ili\u015fkin alg\u0131m\u0131z\u0131, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmek \u201cZihniyet Ve Vicdan Devrimini\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Adaleti yeniden tan\u0131mlarken bu konuda ufkumuzu, anlam potansiyelimizi geni\u015f tutmal\u0131, adaleti ya\u015fam\u0131n, do\u011fa-evrenin merkezine de yerle\u015ftirebilmeliyiz.<\/p>\n Tan\u0131m olarak adalet, do\u011fruluk, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, birey ve toplum haklar\u0131 aras\u0131nda dengeyi, e\u015fitli\u011fi anlatan bir kavram olarak betimlenir. Fakat bu bir y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. \u00d6nder APO\u2019nun adalete ili\u015fkin, \u201cGer\u00e7ek adalet farkl\u0131l\u0131klar\u0131 temel alan bir e\u015fitlik anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015febilir\u201d tan\u0131m\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi adalet, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 koruyan, e\u015fitlik ve uyumu sa\u011flayan bir kavram\u0131 ifade ediyorsa, \u00f6yleyse k\u00f6kenini evrenin olu\u015funa kadar varan bir ger\u00e7eklik olarakta ele al\u0131p de\u011ferlendirebiliriz.<\/p>\n Adalet t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 -evrende d\u00e2hil- kapsayan, evrensel anlam ta\u015f\u0131yan bir olgudur. Evreni anlamak adaleti anlamakt\u0131r, felsefesinden yola \u00e7\u0131karsak, evrenin olu\u015fum seyrini incelendi\u011fimizde evrenin de bir adalet sisteminin oldu\u011funu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bilim insanlar\u0131n\u0131n son kuantum fizi\u011finden \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7tan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, evrendeki t\u00fcm i\u015fleyi\u015f, \u00e7e\u015fitlilik ve farkl\u0131l\u0131klar bug\u00fcn canl\u0131 bir evren-do\u011fa ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u0130\u011fne ucu kadar bir noktada toplanan enerjinin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 -Big Bang patlamas\u0131- b\u00fcy\u00fck mucizeyi g\u00f6zledi\u011fimizde m\u00fcthi\u015f bir organizasyonla kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z. Atom alt\u0131 par\u00e7alardan y\u0131ld\u0131zlara, gezegenlerden, toprak, su ve bitkilere, hayvan ve insana kadar milyonlarca canl\u0131 \u00e7e\u015fidinin ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n olu\u015fum seyri, \u00f6zg\u00fcrce hareketleri evrende bir simbiyotik ili\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Ay ve G\u00fcne\u015fin hareketi, saniyede 300.000 km. giden \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n h\u0131z\u0131, hidrojen ve helyumun varl\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyadaki en k\u00fc\u00e7\u00fck bir kum tanesinin dahi duru\u015fu, farkl\u0131l\u0131klar\u0131n birbirlerini bast\u0131rmadan, yok etmeden s\u00fcrekli olu\u015fumu evrende bir adalet d\u00fczeninin i\u015fledi\u011fini g\u00f6steriyor. Adalet, do\u011fada t\u00fcm canl\u0131lar aras\u0131nda bir dengeyi, farkl\u0131l\u0131k ve \u00e7ok renklilik i\u00e7erisinde uyumu ve e\u015fitli\u011fi ifade ediyorsa, \u00f6yleyse adaleti en iyi sa\u011flayan ve i\u015fletende do\u011fa-evrenin kendisi oluyor.<\/p>\n Do\u011fa-evrenin bu kendi i\u00e7 i\u015fleyi\u015fini hi\u00e7 bozmadan her \u015fey bir denge ve uyum i\u00e7erisinde i\u015fliyor. Zira her ne kadar end\u00fcstriyalizm canavar\u0131 do\u011fan\u0131n, eko-sistemini tahrip etmi\u015f, dengesini bozmu\u015f olsa da evren-do\u011fa kendi adalet d\u00fczeninden asla taviz vermiyor. Evrendeki her olu\u015fumun k\u00f6keninde bir adalet ilkesi vard\u0131r. Bunun en somut \u00f6rne\u011fi do\u011fan\u0131n kendisidir. Mevsimlerin olu\u015fumundan, denizdeki yosunlara, tek h\u00fccreden milyonlarca canl\u0131 h\u00fccreye, \u00e7o\u011falarak, farkl\u0131la\u015farak evren ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcrekli bu \u015fekilde \u00f6mr\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmesi sadece do\u011fa-evrenin canl\u0131 olu\u015funu a\u00e7\u0131klam\u0131yor ayn\u0131 zaman da onun bu ak\u0131\u015f i\u00e7erisinde do\u011fal bir adalet sistemi olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n Bu anlamda Adalet kavram\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7 ve iktidarla, erkek egemen zihniyetle ele almayaca\u011f\u0131m\u0131z gibi, tarihsel toplum miras\u0131ndan kopuk de\u011ferlendirmekte yine yan\u0131lg\u0131l\u0131 ve yanl\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131m olur. Adalet, evrenden, do\u011faya, do\u011fadan insana, insandan topluma kadar gelen bir mirast\u0131r. Ahlaki davran\u0131\u015f\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri ve insan\u0131n vicdan\u0131nda yer edinmi\u015f, toplumsall\u0131\u011fa ait de\u011ferli bir erdemdir.<\/p>\n Tarihsel toplum ger\u00e7ekli\u011fini irdeledi\u011fimizde adalet, kad\u0131n etraf\u0131nda \u015fekillenmi\u015f toplumsal ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n temel bir ilkesi oldu\u011funu tan\u0131mlamak do\u011fru olacakt\u0131r. Do\u011fal toplum ve daha sonras\u0131 Neolitik toplum da diyebilece\u011fimiz bu ilk insan topluluklar\u0131n\u0131n ya\u015fam d\u00fczenini en iyi \u00f6rg\u00fctleyen ve denetleyen \u00f6nc\u00fc g\u00fc\u00e7 kad\u0131nd\u0131r. Toplay\u0131c\u0131l\u0131k ve avc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan bu ilk insan topluluklar\u0131 ahlaki de\u011ferlerle yakla\u015farak ya\u015famlar\u0131n\u0131 ortak, kolektif bir tarzda geli\u015ftirmi\u015ftir. Kad\u0131n etraf\u0131nda geli\u015fen toplumsal ili\u015fki ve ya\u015fam tarz\u0131 kom\u00fcnal, e\u015fit, payla\u015f\u0131mc\u0131 ve ahlakla b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olarak geli\u015fmektedir. G\u00fc\u00e7-iktidar olma ve topluma h\u00fckmetme anlay\u0131\u015f\u0131 kad\u0131nda hen\u00fcz geli\u015fmemi\u015ftir. Anadan gelen soy zinciri toplumsall\u0131\u011f\u0131n ve adil, e\u015fit bir ya\u015fam\u0131nda ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Ana-kad\u0131n toplumda do\u011fal bir otoriteye ve \u00f6z\u00fcndeyse toplumsal bir adalete sahiptir. Kad\u0131ndaki bu \u00f6z toplumsall\u0131\u011f\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir \u00f6zd\u00fcr, toplumuyla bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr kad\u0131n. H\u00fckmetmek, topluma \u201cZor\u201d kullanma kad\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcne ters bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc Kad\u0131n\u0131n, toplumda kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, emek ve \u00fcretkenli\u011fi, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve payla\u015f\u0131mc\u0131 \u00f6z\u00fc tanr\u0131\u00e7a anan\u0131n toplumsal adalet d\u00fczeninden gelmektedir.<\/p>\n Toplumlar tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar var olan bir olgudur adalet. Bu ilk toplumsal geli\u015fim a\u015famalar\u0131nda ya\u015fam\u0131 ve toplumsall\u0131\u011f\u0131 en iyi \u015fekilde sa\u011flayan de\u011ferlerin kad\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde geli\u015fti\u011fi ve bug\u00fcn insanl\u0131k var olmay\u0131 bu de\u011ferlere bor\u00e7lu oldu\u011funu iyi bilmelidir.<\/p>\n Kad\u0131n\u0131n do\u011fall\u0131\u011f\u0131nda var olan vicdani, adil ve e\u015fit duygular\u0131n asl\u0131nda onun k\u00f6k h\u00fccresinin sald\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6zelliktir. Kad\u0131n\u0131n do\u011faya yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, do\u011fayla ili\u015fkisi bir ana-\u00e7ocuk ili\u015fkisi gibidir. \u00c7ocu\u011fa bakt\u0131\u011f\u0131 gibi, topra\u011fa, bitkilere ve hayvanlara bakmakta, onlarla dost olmaktad\u0131r. Biyolojik olarak ta kad\u0131n do\u011fa-evrenle benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ya\u015fam\u0131n s\u00fcrekli ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve kendisini daima yenilemesi kad\u0131nda da ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Kad\u0131n, ya\u015famla, do\u011fayla \u00f6zde\u015f k\u0131l\u0131n\u0131r, toplumu taraf\u0131ndan kutsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Sezgilerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131, kutsall\u0131k, adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00f6zellikler kad\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131nda vard\u0131r. Do\u011fayla hep bir empati i\u00e7erisinde ve ayr\u0131m yapmadan do\u011fada ili\u015fkilendi\u011fi t\u00fcm canl\u0131lara adil davranmakta, e\u015fit d\u00fczeyde sevgi g\u00f6stermektedir. Bunun i\u00e7in kad\u0131n kendisini do\u011faya daha yak\u0131n hissetmekte, ondan bir par\u00e7a, do\u011fan\u0131n bir \u00f6zeti oldu\u011funu iyi bilmektedir.<\/p>\n Bunu bilen kad\u0131n, do\u011fa-evren d\u00fczenini kendi toplumsall\u0131\u011f\u0131na da uyarlamakta, adaletli, ahlakl\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr bir\u00a0\u00a0kom\u00fcnal ya\u015fam d\u00fczenini olu\u015fturmaktad\u0131r. Neolitik toplum d\u00fczeninde herkes \u00f6zg\u00fcr, e\u015fit ve adil bir ya\u015fam tarz\u0131 s\u00fcrmekte, toplumsal kurallar ahlak ile belirlenmektedir. S\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkisinin olmad\u0131\u011f\u0131, herkesin e\u015fit d\u00fczeyde tutuldu\u011fu bir ya\u015fam tarz\u0131 vard\u0131r. Bu anlam\u0131yla ilk toplumsal adaletin temeli ana tanr\u0131\u00e7a kad\u0131n\u0131n kendi eme\u011fi ve \u00e7abas\u0131yla at\u0131lm\u0131\u015f ve giderek kad\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu kom\u00fcnal de\u011ferler -emek, yarat\u0131c\u0131l\u0131k, ahlak, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi, yi\u011fitlik, g\u00fczellik ve adalet- tarihin b\u00fcy\u00fck toplumsal devrimini -Neolitik Devrim- ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n Toplumu hukuk ad\u0131na yeniden dizayn eden tek\u00e7i-cinsiyet\u00e7i ataerkil zihniyetin ilk darbesi kad\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu toplumsal adalet d\u00fczenine, \u00f6zg\u00fcr, kom\u00fcnal ya\u015fam tarz\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131land\u0131r. Kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr, kom\u00fcnal ya\u015fam\u0131n\u0131 hazmetmeyen egemen erkek-devlet\u00e7i sistem adalet ilkesini kad\u0131n\u0131n elinden alarak, iktidar-g\u00fc\u00e7 konumuna, devletin bir arac\u0131 haline getirmi\u015ftir.<\/p>\n Devlet\u00e7i-iktidarc\u0131 hukuk, kad\u0131n\u0131n toplumsal adalet d\u00fczenine kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir kurumdur. Devlet\u00e7i uygarl\u0131\u011f\u0131n hukuk d\u00fcnyas\u0131nda ne adalete ne de kad\u0131na asla yer yoktur. Hukuk sadece eril cins i\u00e7in i\u015flemekte ve hak-adalet salt erkek i\u00e7in olmaktad\u0131r. Kad\u0131n i\u00e7in ise adalet yoktur. Sadece hukuk binalar\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131nda bi\u00e7imsel olarak heykelde\u00a0 (Themis)\u00a0\u00a0temsilini bulur.<\/p>\n Be\u015f bin y\u0131ll\u0131k merkezi uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelde ise kapitalist modernitenin yaratt\u0131\u011f\u0131 ideolojik bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc toplumda \u00f6zelde ise kad\u0131nda k\u00f6leli\u011fin her bi\u00e7imini geli\u015ftirerek kad\u0131n\u0131 iradesiz, bir meta, nesne konumuna d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f ve adalet ad\u0131na ne varsa \u00e7arp\u0131t\u0131larak sistemin birer s\u00f6m\u00fcr\u00fc arac\u0131 haline getirilmi\u015ftir. Toplumu para-pula, mal-m\u00fclke ba\u011flayarak insanda ahlak, vicdan olgular\u0131n\u0131 yok eden bu eril sistem, adaleti devlet-iktidar g\u00fc\u00e7lere ba\u011flayarak toplumda \u00e7arp\u0131k bir adalet alg\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Toplum b\u00f6yle bir adaletin varl\u0131\u011f\u0131na inand\u0131r\u0131larak, adaleti, ahlak\u0131, s\u00f6m\u00fcrge sistemden, devletten aram\u0131\u015f, hep ondan istemi\u015ftir. Oysa ger\u00e7ek adalet ve ahlak olgusu, devletin-erkek egemen sistemin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla kayb\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n Adalet olgusunun devlet-iktidara ait de\u011fil, esasta topluma ait, toplumun vicdan\u0131nda yer eden, insan\u0131n do\u011fas\u0131nda var olan bir olgu olarak bakmak gerekir. Adaleti devlet-iktidarda de\u011fil, insan\u0131n, toplumun kendisinde aramak \u00f6nemlidir. Bir toplumda adalet yok ise o toplumda huzur, g\u00fcven, sayg\u0131 ve sevgide kalmam\u0131\u015f demektir. Bu ayn\u0131 zamanda birey i\u00e7inde ge\u00e7erlidir. Fakat her ne kadar sistem bu kavramlar\u0131n i\u00e7ini bo\u015faltm\u0131\u015f ve anlams\u0131z k\u0131lm\u0131\u015f olsa da, insan\u0131n kendi i\u00e7inde mutlaka bir adalet duygusunun sakl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131na inanmak gerekir. \u0130nsanda sakl\u0131 kalan bu adaleti tekrar canl\u0131 k\u0131lmak ve ya\u015fam\u0131n her alan\u0131na yans\u0131tabilmek ancak kad\u0131n\u0131n toplumsal adalet sisteminin geli\u015fmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Erkek egemen zihniyetin hukuk ad\u0131na adaleti kullanmas\u0131 toplum odakl\u0131 olmay\u0131p, tamamen k\u00e2r-sermaye odakl\u0131, yani insan\u0131 de\u011ferlerinden, toplumsal \u00f6z\u00fcnden uzakla\u015ft\u0131ran, yok eden bir ara\u00e7 konumunda kullanmaktad\u0131r. B\u00f6ylece sahte adalet ad\u0131na hem toplumsall\u0131k \u00f6ld\u00fcr\u00fclmekte ve hem de ger\u00e7ek adaletten eser b\u0131rak\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6nder APO$nun \u201cHukuk \u00e7ok\u00e7a s\u00f6ylendi\u011fi gibi birey ve toplum haklar\u0131n\u0131 ve g\u00f6revlerini d\u00fczenleyen yasalar b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmaktan \u00e7ok, kapitalizmin tarih boyunca yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klar\u0131 bi\u00e7imsel adalet anlay\u0131\u015f\u0131yla me\u015frula\u015ft\u0131rmaya dayal\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 say\u0131da yasalarla y\u00f6netme sanat\u0131d\u0131r. Ahl\u00e2ki ve politik kurallarla y\u00f6netmek yerine yasalarla y\u00f6netmek, daha \u00e7ok kapitalist moderniteye \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Ahl\u00e2k\u0131 ve politikay\u0131 ink\u00e2r eden burjuvazi, kendisine muazzam g\u00fc\u00e7 sa\u011flayan hukuk erkine ba\u015fvurur.\u201d Tespitinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, hukuk toplum d\u00fczenini sa\u011flamak, toplumsal sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirmek yerine sorunlar\u0131 daha da \u00e7\u0131kmaza g\u00f6t\u00fcren, k\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcme s\u00fcr\u00fckleyen bir sistem olmaktad\u0131r. Toplumu zor ve \u015fiddet ile veya devlet-iktidar\u0131n belirledi\u011fi hukuk yasalar\u0131yla terbiye edece\u011fini, toplumun iradesini sat\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131 ve sorunlara b\u00f6yle \u00e7\u00f6z\u00fcm getirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Zira toplumsall\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan ve toplumsall\u0131\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm getiren esas olgu hukuk de\u011fil, ahlakt\u0131r, adalettir.<\/p>\n Eril sistem g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte adaletten, e\u015fitlikten \u00e7ok bahseder ama esasta kendi \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131, toplum \u00fczerine daha fazla nas\u0131l h\u00e2kimiyet kuraca\u011f\u0131n\u0131n hesaplar\u0131n\u0131 yapar. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn h\u00e2kim olan adalet anlay\u0131\u015f\u0131 erkek egemen iktidar\u0131n adaletsiz anlay\u0131\u015f\u0131 olmaktad\u0131r. Hukuk e\u015fittir devlet-iktidar demektir. Devletle et ve t\u0131rnak gibi birbirine ba\u011fl\u0131 tamamen adaletten kopuk bir olgudur.<\/p>\n \u00c7ok ilgin\u00e7tir ki bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnya hukuk merkezlerinde adaletin simgesi bir kad\u0131nd\u0131r. D\u00fcnyada ki \u00e7e\u015fitli adalet binalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde ve ya \u00fcst\u00fcnde bir heykel olarak bulunmaktad\u0131r. \u201cThemis\u201d heykeli bir elinde terazi, bir elinde k\u0131l\u0131\u00e7 ve g\u00f6zleri kapal\u0131 bir kad\u0131nd\u0131r. \u201cThemis\u201d Yunan mitolojisinde Uran\u00fcs ve Gaia\u2019n\u0131n k\u0131z\u0131 olan adalet ve d\u00fczeni temsil eden bir tanr\u0131\u00e7ad\u0131r. K\u0131l\u0131c\u0131, teraziyi ve g\u00f6zlerinin kapal\u0131 olmas\u0131n\u0131 hukukun evrensel ilkelerine dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. “K\u0131l\u0131\u00e7” adaletin verdi\u011fi cezalar\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc, “Terazi” adaleti ve bunun dengeli bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 simgelemektedir. “Kad\u0131n” olmas\u0131 ise ya\u015fam\u0131 ifade etti\u011fi gibi adaleti da\u011f\u0131tan\u0131n da ancak kad\u0131n olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Ayr\u0131ca kad\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunun anlam\u0131 da kad\u0131n\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ki\u015filerin kimliklerine bakmadan adaleti da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 simgelemekte, vicdan\u0131n\u0131n sesini dinledi\u011fini g\u00f6stermektedir. Fakat baz\u0131 \u00fclkelerde ise bu heykelin g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunun anlam\u0131 da her devlet-iktidar g\u00fcc\u00fc kendi \u00e7\u0131kar\u0131 d\u00e2hilinde bir yarg\u0131, adalet mekanizmas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n Ayr\u0131ca \u201cThemis\u2019i\u201d tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f olan tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir son kal\u0131nt\u0131s\u0131 olarakta yorumlamak heykeli daha anlaml\u0131 k\u0131labilir. Heykel, her ne kadar devlet\u00e7i hukukun bir sembol\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclse de asl\u0131nda bunun arkas\u0131nda tarihsel toplum ger\u00e7ekli\u011finde yatan, toplumsal ya\u015fam\u0131n ve adaletin ilk kurucusu ana-kad\u0131n tanr\u0131\u00e7an\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n hen\u00fcz d\u00fcnyadan silinmemi\u015f oldu\u011funu, bu durumda egemen erkek iktidar\u0131n kad\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde adaleti denetledi\u011fini yorumlamak yanl\u0131\u015f olmaz. Bunu pozitif yorumlamak gerekirse, kad\u0131n\u0131n toplumsal adalet sistemini olu\u015fturma a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve ahlaki-politik toplumu in\u015fa etmede bir avantaj olarak de\u011ferlendirmekte m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu a\u00e7\u0131dan cinsiyet\u00e7i karaktere b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f adaleti erkek egemen sistemden kurtarmak ancak kad\u0131n\u0131n kendi adalet sistemini, ahlaki ve politik olma ama\u00e7l\u0131 geli\u015ftirmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n Demokratik-ekolojik ve kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc toplum paradigmas\u0131yla yeni bir toplumsal in\u015fan\u0131n dayanmas\u0131 gereken temel ayaklardan biriside kad\u0131n\u0131n toplumsal adalet sistemidir. Ahlaki ve politik toplumda diyebilece\u011fimiz bu yeni toplum in\u015fas\u0131nda kad\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck edece\u011fi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm politikas\u0131na, demokratik siyasete, insan haklar\u0131na, kad\u0131n ve \u00e7ocuk haklar\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Adaletin, iyili\u011fin, etik ve esteti\u011fin geli\u015febilmesi, toplumsal sorunlara k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in kad\u0131n\u0131n adalet sistemine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Giderek \u00e7\u00fcr\u00fcyen ve kanserle\u015fen mevcut sistemden kurtulman\u0131n en temel yolu kad\u0131n\u0131n toplumsal adalet sisteminin \u00f6rg\u00fctlenmesi ve etkin bir konuma getirilmesidir. Kad\u0131na kar\u015f\u0131 haks\u0131zl\u0131klar\u0131n, zulm\u00fcn, toplumda yoksullu\u011fun, ezen ve ezilenlerin halen en trajik haliyle ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada adalet ilkesinden bahsetmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00e2kim olan hukuk sistemi devletin bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc, kural ve yasalara ba\u011flanm\u0131\u015f erkek egemenlikli adaletten ve ahlaktan uzak bir sistemdir. Hukukla toplumu y\u00f6neterek sorunlar\u0131na cevap olmayan, giderek toplum i\u00e7erisinde par\u00e7al\u0131l\u0131\u011f\u0131, adaletsizli\u011fi, ink\u00e2r\u0131 ve e\u015fitsizli\u011fi dayatan en \u00f6nemlisi toplumda kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddeti daha da derinle\u015ftirmeye g\u00f6t\u00fcren bu sistemin art\u0131k tasfiyenin e\u015fi\u011fine geldi\u011fidir.<\/p>\n Kad\u0131n do\u011fas\u0131 gere\u011fi, toplumsall\u0131\u011f\u0131 daha fazla \u00f6nemseyen ve ya\u015famda erkekten daha \u00e7ok sorumlu bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. Toplumsall\u0131\u011f\u0131n yeniden canlanmas\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in kad\u0131n\u0131n adaletine, toplumun adaletle y\u00f6netilebilece\u011fine ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Bu durumda kad\u0131n, kendi adaletine g\u00fcvenerek \u00f6ncelikle bu \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, despot sisteme kar\u015f\u0131 ciddi bir m\u00fccadele vermeli, alternatif olarak toplumun \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, hak ve adaletini esas alan ve koruyan bir ya\u015fam tarz\u0131, toplumsal adalet sistemi temelinde geli\u015ftirebilmelidir.<\/p>\n Kad\u0131n\u0131n toplumsal adalet sistemi ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda geli\u015fmeli ve \u00f6ncelikli olarak kad\u0131na hak tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi egemen erkek d\u00fczeni kad\u0131na salt hukuk alan\u0131n da de\u011fil, ekonomi, sosyal, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel alanlarda da hak tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n\u0131n toplumsal adalet sistemi ba\u015fta kad\u0131n olmak \u00fczere toplumun t\u00fcm kesimlerinde ekonomik, sosyal, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131 tan\u0131yacak ve bunu yasal stat\u00fcye kavu\u015fturacak bir sistem geli\u015ftirmelidir. Adaletin g\u00f6zetildi\u011fi, toplumun kendi kaderini \u00f6zg\u00fcrce belirledi\u011fi bir kad\u0131n adalet sistemini in\u015fa etmek vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dicle TEKMAN Adalete ili\u015fkin o kadar \u00e7ok \u015fey yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilmi\u015ftir ki anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve pratikte uygulanmas\u0131 tam bir muamma halini alm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyada \u00e7e\u015fitli adalet alg\u0131s\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Herkes adaletten bahseder, herkes bu dili kullan\u0131r. Bask\u0131c\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrgeci sistemin en fazla \u00fczerinde kavram karma\u015fas\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bir kavramda Adalet olmaktad\u0131r. Adalet\u2019tin yasalarla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":677,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kadin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=676"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":678,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676\/revisions\/678"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}