<\/p>\n
<\/p>\n
N\u00fbjiyan MUNZUR<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n \n O ne ya\u015fam suyudur ki onsuz ya\u015faman\u0131n imkan\u0131 yoktur<\/p>\n \u0130nsan\u0131 vareden varl\u0131\u011f\u0131yla onurland\u0131ran ya\u015fam g\u00fcc\u00fc<\/p>\n \u0130\u00e7sel yo\u011funluktan d\u0131\u015fa ta\u015fan<\/p>\n D\u0131\u015fsal t\u00fcm ihtiya\u00e7 ve ilgilerin simgesel ifadelerle<\/p>\n Ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmas\u0131n\u0131n kendisi…<\/p>\n \n Sanats\u0131z ya\u015fam, sanats\u0131z insan, sanats\u0131z toplum, beynimizin ula\u015fabildi\u011fi kadar\u0131yla bu yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir zaman varolmad\u0131. Ki insan\u0131n insan olmas\u0131nda ki temel olgu olma ger\u00e7ekli\u011fini ilk aya\u011fa kalk\u0131\u015ftan bu yana hep korudu ve koruyor. \u0130lk insanla\u015fmada ma\u011fara duvarlar\u0131na resmedilen simgeler, onlar\u0131n \u00f6zlerini yans\u0131tan en muhte\u015fem sanat\u0131n kendisiydi. Onlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 alg\u0131lad\u0131klar\u0131 ula\u015fabildikleri kadar\u0131n\u0131 bug\u00fcne ula\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki s\u0131r neydi dersiniz. Belki kiminin \u00fczerinden milyonlarca y\u0131l ge\u00e7ti ge\u00e7mesine ama insan olma, ya\u015famlar\u0131n\u0131 anlamland\u0131ran \u00e7abalar\u0131 bize ula\u015ft\u0131. Onlar yaratt\u0131klar\u0131 sanatlar\u0131 ile varoldular ve daha da varolmaya devam edecekler. Ma\u011fara duvarlar\u0131na sade resmettikleri kendi \u00f6zleriydi, yabanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilmezlerdi onlar, ilkeldiler, ama sanatlar\u0131 ger\u00e7ek oland\u0131, ahlaki, estetik de\u011feri kutsal oland\u0131. S\u00f6zleri yoktu, ama resimleri ger\u00e7ek sanat\u0131n anlam\u0131n\u0131 onlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131r\u0131yordu. Sonraki tarihlerde de kad\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu neolitik d\u00f6nemden kalan resimler, \u00e7anaklar, tanr\u0131\u00e7a heykelleri, semboller daha ileri bir a\u015famay\u0131 anlat\u0131yordu. O heykeller ki kad\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde yarat\u0131lan toplumun \u00f6z\u00fcn\u00fc yans\u0131tan sanat\u0131n ad\u0131yd\u0131. Toplumu olu\u015fturan, \u00fcreten, yaratan, geli\u015ftiren, en derin g\u00fczellik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran sanat o d\u00f6nemde yarat\u0131ld\u0131. Sanat\u0131yla toplumu var etti. Ke\u015fifleriyle daha da geli\u015ftirdi sanat\u0131. \u00dcstelik ya\u015famlar\u0131n\u0131 o kadar i\u00e7ten yans\u0131tm\u0131\u015flar ki bu heykellere bakt\u0131\u011f\u0131nda o d\u00f6nemin ger\u00e7ekli\u011fi belirir g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde. Canl\u0131l\u0131k elini uzatt\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcre\u011finin ula\u015fabilece\u011fi kadar yak\u0131nla\u015f\u0131r sana. Do\u011fayla olan b\u00fct\u00fcnl\u00fck do\u011fadan bir par\u00e7a olma toplumsalla\u015fman\u0131n di\u011fer bir par\u00e7as\u0131 olarak durur kar\u015f\u0131nda. Yaz\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 ile sanat daha da derinle\u015fip kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131. Resimden heykelden s\u00f6ze yaz\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7t\u0131. Diyece\u011fimiz odur ki sanat ilk ba\u015flang\u0131\u00e7tan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar insan ya\u015fam\u0131nda var oldu. ve var olmaya devam edecek. \u0130nsan toplum ya\u015fam\u0131nda ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri var olan onlar\u0131 kendisiyle bulu\u015fturan toplumsal geli\u015fmenin vazge\u00e7ilmez arac\u0131 olan sanat ve onun en \u00f6nemli dallar\u0131ndan olan edebiyat konumuzun esas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Belki sanat edebiyatt\u0131n kendisi de\u011fil ama edebiyat sanat\u0131n kendisidir. Sanat\u0131n edebi olma ger\u00e7e\u011fi de g\u00f6z ard\u0131 edilemez. Edebiyat\u0131n kelime anlam\u0131 dahi edep yani ahlaktan gelir. B\u00f6ylece diyebiliriz ki, genelde sanat\u0131n \u00f6zelde edebiyat\u0131n temelini do\u011fru \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici ahlak estetik olu\u015fturur. Sanat ve edebiyat insan\u0131 yaratma, edepli k\u0131lma ona estetik de\u011fer kazand\u0131rmad\u0131r. Burada sanat ve edebiyatta ahlaki estetik ilkelerin \u00f6neminin de do\u011fru anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Ahlak bir toplumun moral de\u011feridir. G\u00fczelli\u011fine inan\u0131larak, vicdanla peki\u015ftirilen bir arada ya\u015fam\u0131n temeli olan toplumsal davran\u0131\u015f bi\u00e7imidir. Estetik ise onun g\u00fczellik yan\u0131d\u0131r. \u0130nsanda ki ruh b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u00fcrek-beyin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eder. \u0130nsan olma \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Sanat ve edebiyatta esasta bunlar\u0131n \u00fczerine kuruludur.\u00a0\u00a0Ahlaki ve estetiki de\u011ferlerden kopmamakt\u0131r. Bu de\u011ferlerden kopma ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 an sanat ve edebiyat olmaktan da \u00e7\u0131kar. Yani ahlak estetik olmadan sanat edebiyat var olamaz. Sanat edebiyat toplumu \u00f6z de\u011ferleriyle bulu\u015fturan o toplumdaki bireyleri irade sahibi k\u0131lan ruh ki\u015filik veren di\u011fer toplumlarla bir arada ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayan toplum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc birey \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile bulu\u015fturan olgulard\u0131r. Temelinde halk vard\u0131r. \u0130nsan do\u011fa sevgisi vard\u0131r. Ger\u00e7e\u011fin dilidir. Kendini yaratmakt\u0131r, e\u011fitmektir, cehaletten bilmeye anlamaya ula\u015fmakt\u0131r. Toplumu bireyi g\u00fczelle\u015ftirir, moral de\u011ferlerin derin anlam\u0131 i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Halktan uzak olan sanat edebiyat ger\u00e7ek de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc halk\u0131n ruhuna ula\u015f\u0131lmadan onda bir ilerleme yarat\u0131lmadan sanatta edebiyatta olmaz. Sadece ya\u015fam\u0131n resmini de \u00e7izemez. Varolan\u0131 vermez. Geli\u015fme yarat\u0131r, halka hizmet eder, onda karakteri yarat\u0131r, ortakla\u015fa vicdandan gelen g\u00fczel davran\u0131\u015f motiflerini \u00e7izer.<\/p>\n Evet, sanat ve edebiyat\u0131n tan\u0131m\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan bu ya\u015famsal \u00f6nemi kar\u015f\u0131s\u0131nda mevcut yakla\u015f\u0131m\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p irdelenmesi zorunludur. Kendimize sordu\u011fumuz olmu\u015f mudur acaba? G\u00fcncelli\u011fin lanetli ger\u00e7e\u011fi neden bu kadar i\u00e7selle\u015ftirilmi\u015f? Neden ya\u015fam bu kadar \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, neden insanlar kendi de\u011ferlerinden bu denli kopar\u0131lm\u0131\u015f? Neden, neden, neden? Nedenler ard\u0131 s\u0131ra gelebilecek \u00e7oklukta. Peki, nedenleri sanat\u0131n edebiyat\u0131n kendisinde aramak ger\u00e7ek\u00e7i olmaz m\u0131? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu olgular olmadan toplumda olmaz dedik. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu ger\u00e7eklik buysa neden sanat\u0131n, edebiyat\u0131n do\u011fru yap\u0131lmamas\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r diyebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat ad\u0131na edebiyat ad\u0131na yap\u0131lan\u0131n ahlaki estetik de\u011ferlerle hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Aksine en b\u00fcy\u00fck bi\u00e7imsizlik, \u00e7irkinlik, gerilik dayat\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 tarihi ba\u011flar\u0131ndan kopararak k\u00f6ks\u00fczl\u00fc\u011fe ger\u00e7ekten uzak sanal ya\u015fam aray\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6t\u00fcren sanat sanat i\u00e7in de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde insan neden bu denli kendine yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r dersiniz. Oysa ilkel de olsa tarihin ilk \u015fafa\u011f\u0131nda icra edilen sanat\u0131n daha b\u00fcy\u00fck bir de\u011feri vard\u0131. Binlerce y\u0131l sonrakinin daha ileri olmas\u0131 gerekiyordu. Bunu s\u00f6ylerken tarihsel s\u00fcre\u00e7ler boyu yap\u0131lanlar\u0131 ret etmiyoruz. Bu alanlarda da insanl\u0131\u011f\u0131n bir\u00e7ok birikimi vard\u0131r ve her biri sahiplenilmelidir de. \u00d6rne\u011fin k\u00f6kl\u00fc toplumsal de\u011fi\u015fimler yaratan bat\u0131n\u0131n r\u00f6nesans\u0131 da bu birikimler \u00fczerinden geli\u015fti. Buna kar\u015f\u0131n \u015fimdi yap\u0131lan tam tersidir. Bu bir a\u015famas\u0131 olan mitoloji bile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz edebiyat\u0131na uyarlan\u0131rken i\u00e7eri\u011finden bo\u015falt\u0131l\u0131yor daha \u00e7ok g\u00fcd\u00fclere hizmet eden ger\u00e7ekten koparan tarzla yaz\u0131l\u0131yor. Post modern edebiyat sanat deniliyor. Post-modernizmin kendisi tarihsizliktir. Sadece an vard\u0131r. Korkun\u00e7 bir aldatmacad\u0131r insan i\u00e7in. \u0130nsan ya\u015fam\u0131n\u0131n en \u00f6nemli olgular\u0131ndan olan aray\u0131\u015f yozla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, sanki ne kadar aransa sonu hi\u00e7lik, anlams\u0131zl\u0131k olan bir olgu haline getirilmek istenmemi\u015f midir? Hangi moral ilke var i\u00e7inde. Birey toplum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortak noktalarda bulu\u015fturan hangi de\u011fer var. Toplumdan koparan bireycilik onlar\u0131n tanr\u0131s\u0131d\u0131r. Estetik ise onlar i\u00e7in salt bi\u00e7imsel-d\u0131\u015fsal bir kavram. Edebi olmayan en b\u00fcy\u00fck edepsizli\u011fi ya\u015fayan sanat edebiyat anlay\u0131\u015f\u0131nda vicdanda yoktur. Toplumun sorunlar\u0131na sorumlu yakla\u015f\u0131mda yoktur. Ruhun kendini yitirdi\u011fi vicdans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n al\u0131p ba\u015f\u0131n\u0131 gitti\u011fi \u015fey sanat edebiyat olur mu? Yabanc\u0131l\u0131k bu yakla\u015f\u0131mlarla gittik\u00e7e derinle\u015fiyor. \u00d6zg\u00fcr kad\u0131n, \u00f6zg\u00fcr erke\u011fi bunlar aras\u0131nda \u00f6zg\u00fcr iradeli ili\u015fkiyi yaratmas\u0131 gereken sanat kad\u0131n\u0131n cinselli\u011fini kullanarak hem onu hem erke\u011fi iradesizle\u015ftiriyor, batakl\u0131\u011fa sokuyor. \u0130nsanlar\u0131 sorunlara kar\u015f\u0131 duyars\u0131z, refleks g\u00f6stermez hale getiriyor. Yani toplumda sorgulamay\u0131 durduruyor. Sorgulaman\u0131n durdu\u011fu yerde de ilerleme olmaz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck olmaz, demokraside olmaz. B\u00f6ylesi bir sanat, edebiyat anlay\u0131\u015f\u0131 ancak ve ancak egemenli\u011fin arac\u0131 olur, onun \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n kollay\u0131c\u0131s\u0131 durumuna gelir. Ki g\u00fcncelde ya\u015fananda budur. Belki de sisteme muhalif yakla\u015f\u0131mlarda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ama onlarda belirleyici olam\u0131yorlar, derinle\u015ftiremiyorlar. Toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde k\u00f6kl\u00fc rol oynayam\u0131yorlar. Genelde var olan kabul edilemez ger\u00e7eklik bu \u015fekilde olurken \u00f6zelde i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z par\u00e7as\u0131 oldu\u011fumuz K\u00fcrt sanat ve edebiyat\u0131n\u0131 da ele almak gereklidir. Ba\u015fta \u015fu bir ger\u00e7ek ki kendi toplumunun h\u00fccresine inebilen onunla b\u00fct\u00fcnle\u015febilen anlay\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda evrenselli\u011fi de yakalam\u0131\u015f demektir. Ama kendi toplumuna kendi \u00f6z realitesine ters d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse ne evrensel olabilir ne de bir sanatsala de\u011feri var denilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrt toplumu gibi kendine yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, de\u011ferlerinden topra\u011f\u0131ndan kopar\u0131lm\u0131\u015f, ki\u015fili\u011fi par\u00e7alanm\u0131\u015f, \u015fekilsizle\u015ftirilmi\u015f bir halk ancak do\u011fru sanat edebiyat anlay\u0131\u015f\u0131 ile d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ya\u015fayabilir. Verilen \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi bu zemin devrim niteli\u011findeki geli\u015fmelerle yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ruhundan kendinden ka\u00e7an ki\u015fili\u011fi m\u00fccadeleye \u00e7ekmi\u015ftir. B\u00f6ylece sanat edebiyat alanlar\u0131nda s\u0131\u00e7rama yaratacak de\u011ferlerde fazlas\u0131yla \u00fcretilmi\u015ftir. Devrimsel s\u00fcre\u00e7ler sanat\u0131 etkiler, sanatta bir geli\u015fmeyi tamamlar. \u0130leri ta\u015f\u0131r\u0131r. K\u00fcrt toplumunda b\u00f6ylesi bir devrimsel geli\u015fme ya\u015fanmas\u0131na ra\u011fmen de\u011ferlerin sanatta, edebiyatta i\u015flenerek toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde k\u00f6kl\u00fc ana yakla\u015f\u0131m hen\u00fcz tutturulmam\u0131\u015ft\u0131r. Kendi \u00f6z ekol\u00fcn\u00fc yaratamam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrt sanat\u00e7\u0131s\u0131 K\u00fcrt edebiyat\u00e7\u0131s\u0131 ise toplumda yarat\u0131lan yabanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fclkesinde m\u00fcltecile\u015fmeyi daha da derinle\u015ftirmi\u015flerdi. Ger\u00e7ekte K\u00fcrt toplumunun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek, halkta ruh yaratacak, verili olan \u00e7irkinlikleri a\u015ft\u0131racak yakla\u015f\u0131m yoktur. K\u00fcrt toplum ger\u00e7ekli\u011fi de g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcmlenip yans\u0131t\u0131lmazsa do\u011fru yakla\u015f\u0131mda geli\u015fmez tabi. K\u00fcrdistani olan evrenseldir s\u00f6z\u00fc K\u00fcrt ayd\u0131n sanat\u00e7\u0131, edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131 i\u00e7in s\u00f6ylenecek yerinde bir s\u00f6z. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumsal de\u011ferlerin derinden tahlili hissedilmesi anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkesine, insan\u0131na derin sevgi vicdani sorumluluk varl\u0131k gerek\u00e7esi yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Yani benim halk\u0131m\u0131n neye ihtiyac\u0131 var, onu g\u00fczelli\u011fe, bilmeye nas\u0131l sevk edebilirim, diye bir d\u00fc\u015f\u00fcnce do\u011fru d\u00fcr\u00fcst geli\u015fmemi\u015ftir. Kendi bireycili\u011fine ya\u015fama, dar \u00e7\u0131karlara hapsolma var ya da sanat edebiyat ad\u0131na kand\u0131rmaca var. Yakla\u015f\u0131m ruhun y\u00fcceltilmesi, yeni ya\u015fam\u0131n filizlendirilmesi de\u011fil. Ve bu yakla\u015f\u0131m\u0131n kendisinde edep, estetik de\u011fer yoktur. Oysa sanatta ahlaki ilkeyi g\u00f6zetmek kendine d\u00f6nmektir, do\u011fru yola girmektir. Aksiyi vicdans\u0131zl\u0131k, sorumsuzluktur. Toplumun \u00f6zlemlerine, ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6zlerini kapatmakt\u0131r. Nitekim K\u00fcrt toplumu gibi Ortado\u011fu toplumlar\u0131nda bug\u00fcn ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndan da geriye d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri konumuzla direk ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlarda Ba\u015fkan Apo\u2019nun dedi\u011fi gibi \u201cedebin, sanat\u0131n engin ruhunu g\u00fczelli\u011fini yitirdiler, ihanet ettiler kendi de\u011ferlerine\u201d bunun sonucunda ise toplumun ruh zihniyet yap\u0131s\u0131 fel\u00e7 olmu\u015ftur, dogmatizmin zehriyle binlerce y\u0131l zehirlenmi\u015ftir. Kendi tarihinden kopmu\u015ftur, kendine gelememi\u015ftir bir t\u00fcrl\u00fc. Neoliti\u011fin \u00f6zg\u00fcr davran\u0131\u015f d\u00fczeyi toplumla bulu\u015fan \u00f6zg\u00fcr birey ruhu ana tanr\u0131\u00e7an\u0131n g\u00fczelli\u011fi, y\u00fcreklerden silinmi\u015ftir. Yine Ortado\u011fu\u2019nun bilgesi Zerd\u00fc\u015ft\u2019\u00fcn koydu\u011fu \u00f6zg\u00fcr ahlak anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00e7ok gerisine d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zerd\u00fc\u015ft\u2019\u00fcn ahlaki anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan ayd\u0131nl\u0131k, insan sevgisi, kad\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fi, e\u015fitli\u011fi, do\u011fayla bar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 unutulmu\u015ftur. Ge\u00e7mi\u015fi unutan sanat edebi zihinlerden vicdanlardan silen edebiyat\u0131n oldu\u011fu toplumda tabi ki geli\u015fme beklenemez. Ortado\u011fu toplumlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu ters durumun sorumlusu sanat\u00e7\u0131d\u0131r, edebiyat\u00e7\u0131d\u0131r. Bir yerde toplumun vicdan\u0131 yitirildi mi, o toplum kendisine gelebilir mi? G\u00f6zlerini a\u00e7abilir mi? Kulaklar\u0131 duyabilir mi? Do\u011fu\u015fun muhte\u015femli\u011fini fark edebilir mi, mutlu olabilir mi? Olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130\u015fte sanats\u0131z, edebiyats\u0131z toplumun insan\u0131n varolmayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi burada kendisini net g\u00f6steriyor. Ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta yine ba\u015flang\u0131ca g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor bizi. Bu sonuca ula\u015ft\u0131ysak o zaman yap\u0131lmas\u0131 gereken nedir? Ahlak\u0131n esteti\u011fin esas\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fi ger\u00e7ek sanat, edebiyat yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l yarat\u0131l\u0131r? \u00c7\u00f6z\u00fcm hangi yakla\u015f\u0131mda, hangi y\u00f6ntemde, hangi kavray\u0131\u015ftad\u0131r? Asl\u0131nda yap\u0131lan tan\u0131mlamalar, ele\u015ftiriler bize olmas\u0131 gerekeni de a\u00e7\u0131k g\u00f6steriyor.<\/p>\n \u00c7\u00f6z\u00fcm noktas\u0131nda \u00f6ncelikle insanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar derinli\u011fine g\u00f6r\u00fclmek durumunda. Ortado\u011fu\u2019nun K\u00fcrt toplumunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar g\u00f6r\u00fclmek durumunda. Bu sorunlar g\u00f6r\u00fclmeden be\u015f bin y\u0131ll\u0131k egemenlik tarihinin a\u015f\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Art\u0131k insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap olamayan, derin \u00e7\u0131kmaz\u0131, \u00e7irkinlikle\u015fmeyi ya\u015fatt\u0131ran sistem sanat\u0131n g\u00fcc\u00fc, edebiyat\u0131n g\u00fcc\u00fc ile a\u015f\u0131labilir. D\u00fcnyan\u0131n do\u011fan\u0131n ya\u015fan\u0131l\u0131r hale getirilmesi, sevilmesi bununla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u201cnas\u0131l ya\u015famal\u0131\u201d sorusuna cevap verebilen sanatla yeni ya\u015fam ba\u015flar. Toplumun, bireyin ruhunu tutsak eden dogmalar parampar\u00e7a olur. Kendinde toplumu toplumda kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren birey ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Dogmalardan ruhunu kurtaran bireyde yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sanat\u0131 geli\u015ftirir. Tarih yeniden \u00f6z sevgiyle dillenmeye ba\u015flar. A\u015fk, sevgi kavramlar\u0131 da edebiyatla sanatla yeniden geli\u015ftirilir. Buna en uygun mekanda yeni uygarl\u0131ksal do\u011fu\u015funda imarelerini ta\u015f\u0131yan Ortado\u011fu halklar\u0131, Ortado\u011fu topraklar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ortado\u011fu\u2019nun k\u00f6kl\u00fc k\u00fclt\u00fcr gelene\u011fi buna haizdir. Ortado\u011fu\u2019da kad\u0131n eksenli geli\u015fecek r\u00f6nesans \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131n, ki\u015fili\u011fin do\u011fu\u015funun da kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ortado\u011fu\u2019da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelemiz ve onun yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler yeni bir do\u011fu\u015fun \u015fafa\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlar niteliktedir. Bunun \u00fczerinden ilerletilecek sanat, edebiyat, \u00f6zg\u00fcr ahlak\u0131n \u00f6z\u00fcyle bulu\u015ftu\u011funda r\u00f6nesans\u0131n ayd\u0131nlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 her yeri sara. Kendini bilen, kendine d\u00f6nen sanat, edebiyat anlay\u0131\u015f\u0131ndan d\u00fcnyay\u0131 saran bar\u0131\u015f i\u00e7inde insanca ya\u015fayan anlay\u0131\u015fa do\u011fru soluklanma b\u00f6ylece ba\u015flayacak. Toplumdaki ruhsal bozukluklar, gerilikler edebin iddias\u0131yla giderilecektir. D\u00fc\u015f\u00fcncenin, y\u00fcre\u011fin, sanat\u0131n, engin g\u00fczellikleri i\u00e7inde y\u00fccelmesiyle eskiye dair her \u015fey y\u0131k\u0131lacak, yerle bir olacak. Yeni bir halktan yenid\u00fcnyaya do\u011fru kanatlanan ufuk s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 dahi zorlayan sanat edebiyat i\u015fte o zaman ger\u00e7ek \u00f6z\u00fcne kavu\u015fmu\u015f olacak. Ya\u015fama, insana, do\u011faya dair ne varsa topra\u011fa, a\u011faca, suya, hayvana, bitkiye, da\u011fa kadar her \u015fey ger\u00e7ek anlam\u0131na kavu\u015facak. Kad\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle sanat\u0131n ilk anlam\u0131na ula\u015fmaya do\u011fru y\u00fckseli\u015fin ad\u0131 olacak r\u00f6nesans insanl\u0131\u011f\u0131nda umudu halinde gelecek. Yani bu r\u00f6nesans\u0131n temeli olan sanatta, edebiyatta ana tanr\u0131\u00e7an\u0131n ruhu g\u00fczellikleri, adaleti, zihni, hayalleri yeniden canland\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a \u00f6l\u00fcler diyar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f topraklar nefes almaya ba\u015flayacak. Babil kulesinin alt\u0131nda dilsizle\u015ftirilmi\u015ftir k\u00f6r sa\u011f\u0131r topluluk yeniden konu\u015facak, kendisine uzat\u0131lan anas\u0131n\u0131n ellerinin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcre\u011fini doldurduk\u00e7a kendini bilecek. Kendisini k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6ren gerili\u011fe mahkum eden t\u00fcm g\u00f6zlere \u2018ben buraday\u0131m, \u00f6ld\u00fc dedi\u011fin toplum kendine d\u00f6nd\u00fc ve \u015fimdi seni insanca ya\u015famaya, adalete, ger\u00e7e\u011fe \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor\u2019 diyecek. Ve binlerce y\u0131l s\u00fcren ayd\u0131nl\u0131k karanl\u0131k sava\u015f\u0131m\u0131nda karanl\u0131\u011f\u0131n etkinli\u011fi k\u0131r\u0131lacak, ruhlar sevin\u00e7le dirilecek.<\/p>\n Ve t\u00fcm bunlar do\u011fru bir sanat ve edebiyat\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olabilir. \u015eimdi elimizi \u00fczerine koydu\u011fumuz y\u00fcre\u011fimizin derinliklerinde fark edilmeyi bekleyen bir cevher var, vicdan\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131 sab\u0131rla bekliyor. O g\u00fcn ise \u00e7oktan geldi.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" N\u00fbjiyan MUNZUR O ne ya\u015fam suyudur ki onsuz ya\u015faman\u0131n imkan\u0131 yoktur \u0130nsan\u0131 vareden varl\u0131\u011f\u0131yla onurland\u0131ran ya\u015fam g\u00fcc\u00fc \u0130\u00e7sel yo\u011funluktan d\u0131\u015fa ta\u015fan D\u0131\u015fsal t\u00fcm ihtiya\u00e7 ve ilgilerin simgesel ifadelerle Ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmas\u0131n\u0131n kendisi… Sanats\u0131z ya\u015fam, sanats\u0131z insan, sanats\u0131z toplum, beynimizin ula\u015fabildi\u011fi kadar\u0131yla bu yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir zaman varolmad\u0131. Ki insan\u0131n insan olmas\u0131nda ki temel olgu olma […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":716,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-ve-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":717,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions\/717"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}