\n
\n
Dicle TEKMAN<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n \n Medya savunma alanlar\u0131nda 1. K\u00fcrt Edebiyat Konferans\u0131 yap\u0131ld\u0131. K\u00fcrtler ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir konferans olmaktad\u0131r. Tabi, K\u00fcrt yazar ve edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da. Konferansa ili\u015fkin izlenimlerimi, k\u0131saca g\u00f6r\u00fc\u015flerimi ve ele\u015ftirilerimi payla\u015fmak istiyorum. Bu konferansta ger\u00e7ekle\u015fen esasta K\u00fcrt dili ve K\u00fcrt edebiyat\u0131n\u0131n bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorun ve bu sorunlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na d\u00f6n\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcm ve perspektiflerdi. Ayr\u0131ca i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz bu devrim s\u00fcrecinde K\u00fcrt edebiyat\u0131 ve roman\u0131 nas\u0131l geli\u015fir, nas\u0131l derinle\u015fir ve K\u00fcrt edebiyat\u00e7\u0131 ve yazarlar\u0131n, yine kendisine ayd\u0131n\u0131m diyenlerin oynayaca\u011f\u0131 rol\u00fcn \u00f6nemine de vurgu yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n Tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar K\u00fcrtlere ait ne varsa y\u0131k\u0131l\u0131p, yok edilmek istenmi\u015f, K\u00fcrtler ad\u0131na yaz\u0131lanlar \u00e7arp\u0131t\u0131larak, yalanlarla dolu bir tarih yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ek Tarihi \u00d6nder APO kaleme alarak Tarih, \u201cGe\u00e7mi\u015fimiz, Bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz ve Gelece\u011fimiz\u201d tespitini yapm\u0131\u015f ve K\u00fcrt edebiyat\u0131na, toplumsall\u0131\u011f\u0131na en b\u00fcy\u00fck katk\u0131y\u0131 Tarihi yeniden a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kararak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bir ayd\u0131n, yazar \u00f6ncelikle kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkesinin ve i\u00e7inden geldi\u011fi toplumunun sosyal, siyasal, tarihsel, psikolojik, k\u00fclt\u00fcrel, sanatsal ve ekonomik sorunlar\u0131n\u0131 kapsayan, yine en \u00f6nemlisi bir halk\u0131n kendi onuru i\u00e7in nas\u0131l m\u00fccadele etti\u011fi, ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131, trajedisini, \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc ve duygusunu, t\u00fcm bunlar\u0131n edebiyat\u0131n\u0131, roman\u0131n\u0131 yazmas\u0131 gerekir. Sadece yazmak de\u011fil bunu bir eyleme, toplumsal m\u00fccadeleye, direni\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecek bir tarza kavu\u015fturabilmelidir. Fakat ne yaz\u0131k ki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ayd\u0131n ve yazarlar\u0131 K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan \u00fczerine hen\u00fcz ciddi anlamda bir edebiyat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zelde ise bu k\u0131rk y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcrede geli\u015fmi\u015f olan K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan toplum ger\u00e7ekli\u011finin fark\u0131n\u0131 ortaya koyabilme, bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc, iradeli, derin bir ya\u015fam ve anlam felsefesi ile dolu bir devrim miras\u0131n\u0131n roman\u0131n\u0131 yazma konusunda ciddi bir duyars\u0131zl\u0131k var. Modernitenin kal\u0131plar\u0131ndan kurtulamam\u0131\u015f, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr anlay\u0131\u015f\u0131yla yakla\u015farak toplumsall\u0131ktan uzak, bireyci, benmerkezci, sadece yazar konumdad\u0131r; bunu a\u015farak, okyanuslar\u0131n derinliklerine de inmek gerekir ve belki a\u011f\u0131r gelebilir ama bunun tek bir ad\u0131 var, o da y\u00fczeyde kalmakt\u0131r, oport\u00fcnizmdir.<\/p>\n Konferansa damgas\u0131n\u0131 vuran ku\u015fkusuz K\u00fcrdistan tarihinde ya\u015fam\u0131\u015f ve halen de eserleriyle ya\u015fayan K\u00fcrt edebiyat\u00e7\u0131 ve yazarlar\u0131 olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Ehmed\u00ea Xan\u00ea, Feqiye Teyran, Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee yine biraz daha yak\u0131n zamanlarda Musa Anter, Mehmet Uzun gibi bir\u00e7ok de\u011ferli K\u00fcrt ayd\u0131n ve yazarlar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Ve onlar bug\u00fcn halen eserleriyle ya\u015famaktalar. Onlar birer edebiyat\u00e7\u0131yd\u0131lar ama halk\u00e7\u0131yd\u0131lar, yazd\u0131lar ama halk\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131, duygular\u0131n\u0131 onlarla birlikte hissederek ya\u015fayarak anlad\u0131lar ve yazd\u0131lar. Edebiyat\u0131 sanatla, toplumsall\u0131kla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirdiler. \u00d6zg\u00fcr ya\u015fam ve \u00f6zg\u00fcr K\u00fcrt dirili\u015fini, dilini yazd\u0131klar\u0131 destanlarda, \u015fark\u0131larda ya\u015fatt\u0131lar. Asimilasyona, soyk\u0131r\u0131ma kar\u015f\u0131 hep bir isyanda, direni\u015fteydiler. Ehmede Xane buna bir \u00f6rnektir. K\u00fcrdistan toplumunun par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ulusal birliktelik ve dayan\u0131\u015fma istemini, umudunu hi\u00e7 yitirmeden, K\u00fcrt\u00e7e yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirler ile ifade etmi\u015f ve Mem \u00fb Zin destan\u0131nda bunu dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n Bu anlam\u0131yla K\u00fcrdistan edebiyat tarihinin miras\u0131 bug\u00fcn \u00d6zg\u00fcr K\u00fcrdistan da\u011flar\u0131m\u0131zda yeniden ye\u015fermektedir. PKK\u2019nin k\u0131rk y\u0131ll\u0131k m\u00fccadelesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 birikim ve ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler, Gerilla sahalar\u0131nda edebiyat\u0131n geli\u015fimine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Devrimin ideolojik, siyasi ve askeri y\u00f6nlerinin yan\u0131 s\u0131ra edebiyat ve sanata da a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakmas\u0131 en temelinde ise, \u00d6nder APO\u2019nun insana verdi\u011fi de\u011fer ve K\u00fcrt insan\u0131n\u0131 yeniden yaratma \u00e7abas\u0131, Gerillan\u0131n do\u011fayla bulu\u015fmas\u0131, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, ruhta, duyguda, d\u00fc\u015f\u00fcncede sadeli\u011fi, estetikli\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir birikimi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00d6nder APO, \u201cbir devrimin kaba anlamda sava\u015farak kazan\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131, sanatla, edebiyatla, k\u00fclt\u00fcr ve ahlak\u0131yla birlikte ancak kazan\u0131l\u0131r, kal\u0131c\u0131 hale gelebilece\u011fini\u201d ifade etmi\u015ftir. Gerillada yazarl\u0131k, edebiyat her arkada\u015f\u0131n ya\u015famda tuttu\u011fu g\u00fcnl\u00fcklerle ba\u015flar. Her gerillan\u0131n mutlaka kendisine ait g\u00fcnl\u00fck olarak tuttu\u011fu bir defteri vard\u0131r ve buna iyi, g\u00fczel, trajik, komik, ac\u0131-tatl\u0131 anlar\u0131n\u0131 yazar. Bir de beraber sava\u015ft\u0131\u011f\u0131, m\u00fccadele etti\u011fi yolda\u015flar\u0131n\u0131n \u015fahadetlerini, onlar \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131 \u015fiir veya \u015fark\u0131lar\u0131 yazar. Edebiyat bir duygu ve ruh i\u015fidir. Hissetmek, anlamak ve i\u00e7inde ya\u015fayarak bunu yapabilmek \u00f6nemlidir. Bu konferans\u0131n \u015eehit \u015eilan Baki, \u015eehit Dr. Mahir, \u015eehit Mazlum, \u015eehit Rojinda ve daha nice gerilla yazar ve edebiyat\u00e7\u0131ya adanarak, onlar\u0131n izinde K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan\u2019\u0131n roman\u0131n\u0131 yazabilmek, yine \u015eehit Beritan yolda\u015f\u0131n isteyip de yapamad\u0131\u011f\u0131 \u2018\u00d6nderli\u011fin roman\u0131n\u0131\u2019 yazma kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve iddias\u0131 konferansta a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bir ger\u00e7eklik olmu\u015ftur. Bunun zihniyet olarak en iyi pratikle\u015fme alan\u0131 edebiyat okullar\u0131 ve akademilerdir. Edebiyat Akademileri bir zihniyet devrimi, K\u00fcrt edebiyat\u0131n\u0131n geli\u015fim merkezleri olmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in edebiyat\u0131n bir an \u00f6nce \u00f6rg\u00fctlenmesi \u00f6nemine vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat yap\u0131lmayan ve ele\u015ftirilen bir hususta, nitekim K\u00fcrt dilinde edebiyat\u0131 geli\u015ftirememek ve bu konuda \u00e7abalar\u0131n da az oldu\u011funa ili\u015fkindi. Konferans\u0131n en temel ama\u00e7lar\u0131nda birisi K\u00fcrt dili edebiyat\u0131n\u0131 daha fazla geli\u015ftirebilmek ve s\u00fcreklile\u015ftirmek hatta bunu, d\u00f6rt par\u00e7a K\u00fcrdistan\u2019da ve K\u00fcrt\u00e7emizin t\u00fcm leh\u00e7elerinde geli\u015ftirebilme vurgusudur. Bu ayn\u0131 zamanda demokratik ulusal m\u00fccadelede b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m da olacakt\u0131r.<\/p>\n Son olarak, her yazar veya edebiyat\u00e7\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ba\u015fta \u015fan, \u015f\u00f6hret, para, mal ve m\u00fclk \u00fczerine kurmamal\u0131d\u0131r. K\u00fcrt edebiyat\u0131, devlet edebiyat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir yer edinmeli, sistemden uzak durmal\u0131d\u0131r. Kendisini toplumuna vermeli, b\u00fcy\u00fck bir a\u015fkla, vicdan muhasebesi i\u00e7erisinde kat\u0131labilmeli, toplumsalla\u015fmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0\u00d6zellikle bir K\u00fcrt edebiyat\u00e7\u0131s\u0131 en temelinde K\u00fcrt dilini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, tarihini ve kimli\u011fini koruyabilmeli ve bunlar \u00fczerinden gelecek ku\u015faklara miras b\u0131rakabilmelidir. Kendine ayd\u0131n\u0131m diyen yazar \u00f6nce toplumu ayd\u0131nlatabilmelidir, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131, sistemi sorgulayan, ele\u015ftiren ve sosyolojik analizler yapabilen olmal\u0131d\u0131r. Demokratik ulusun in\u015fa s\u00fcrecinde \u00fczerine d\u00fc\u015fen en kutsal g\u00f6rev i\u015fte bu yarat\u0131lm\u0131\u015f de\u011ferlerin tarihe ge\u00e7ecek roman ve destanlar\u0131n\u0131 yazabilmektir. Ancak o zaman bu yarat\u0131lan de\u011ferlere sahip \u00e7\u0131k\u0131labilir ve \u00f6zg\u00fcr, demokratik bir \u00fclke sa\u011flanabilinir.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dicle TEKMAN Medya savunma alanlar\u0131nda 1. K\u00fcrt Edebiyat Konferans\u0131 yap\u0131ld\u0131. K\u00fcrtler ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir konferans olmaktad\u0131r. Tabi, K\u00fcrt yazar ve edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da. Konferansa ili\u015fkin izlenimlerimi, k\u0131saca g\u00f6r\u00fc\u015flerimi ve ele\u015ftirilerimi payla\u015fmak istiyorum. Bu konferansta ger\u00e7ekle\u015fen esasta K\u00fcrt dili ve K\u00fcrt edebiyat\u0131n\u0131n bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorun ve bu sorunlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na d\u00f6n\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcm ve perspektiflerdi. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":741,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-740","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-ve-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=740"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":742,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740\/revisions\/742"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}