\n
\n
Sinan \u015eAH\u0130N<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n \n \n \u0130nsan ve toplum ger\u00e7ekli\u011fi \u2018evrensel bir hamle\u2019 sonucu ger\u00e7ekle\u015fen ve bilinebildi\u011fi kadar\u0131yla evrenin en yetkin halidir. Di\u011fer canl\u0131lar ya da evrenin di\u011fer bile\u015fenleri evrensel tarihin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ifade ederken, insan evrensel tarihin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ifade eder. Evrimsel ak\u0131\u015fta her olu\u015fum kendine kadarki evrensel tarihi i\u00e7inde ta\u015f\u0131r, ba\u015fka bir deyi\u015fle her olu\u015f kendine kadarki evrenin bir ifadesi, dile gelmesidir. An\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen evrenin kendisidir. Evrensel ak\u0131\u015f devam ederek insanla\u015fmaya do\u011fru evrildi\u011finden, birinci do\u011fa bile\u015fenleri evrensel tarihin kendilerinden sonraki d\u00f6nemlerini ifade etmez. Yeni olanda ya\u015farlar, ama \u2018yeni\u2019nin ayn\u0131s\u0131 de\u011fillerdir, \u2018yeni\u2019 yani do\u011fal evrimsel ak\u0131\u015fta kendilerinden sonras\u0131, onlardan daha donan\u0131ml\u0131 olarak devam eder.<\/p>\n \u0130nsan niteli\u011findeki \u2018olu\u015f\u2019 sadece bir insan de\u011fildir, insan\u0131n t\u00fcm \u00f6ncesidir, yani evrenin tarihidir. \u00d6nderli\u011fimizin\u00a0\u2018Big-bangdan beri evrene yay\u0131lan ger\u00e7ekliklerin toplam\u0131\u2019\u00a0<\/strong>olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u2018insan\u2019da dile gelmeyen, insan\u0131n i\u00e7ermedi\u011fi hi\u00e7bir evrensel olu\u015fum yoktur. Yani evrenin t\u00fcm\u00fc insandad\u0131r. Zaten bu nedenledir ki insan i\u00e7in ayn\u0131 zamanda\u00a0\u2018mikro kozmos\u2019\u00a0yani\u00a0\u2018k\u00fc\u00e7\u00fck evren\u2019\u00a0tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Evrene dair ne aran\u0131rsa insanda aranmal\u0131d\u0131r ve insanda vard\u0131r. Taoizm\u2019de ge\u00e7en \u201cTao ta\u015fta uyur, \u00e7i\u00e7ekte r\u00fcya g\u00f6r\u00fcr, hayvanda uyan\u0131r, insanda uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131r.\u201d\u00a0\u00f6zdeyi\u015fi evrensel ak\u0131\u015f\u0131 ve insan\u0131n kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6zl\u00fc bir \u015fekilde vermektedir. Uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varan insan, hem uyumay\u0131 hem r\u00fcya g\u00f6rmeyi hem uyanmay\u0131 hem de kendi ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi olan uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varmay\u0131 i\u00e7inde ta\u015f\u0131r. Ta\u015fta, \u00e7i\u00e7ekte, hayvanda ve insanda ger\u00e7ekle\u015fen evren olurken, hepsinde de evren farkl\u0131 bir nitelikte ger\u00e7ekle\u015fir. \u0130nsandaki ger\u00e7ekle\u015fme niteliksel bir s\u0131\u00e7ramad\u0131r ve muhte\u015femdir.<\/p>\n \u0130nsan d\u0131\u015f\u0131nda evrende kendi olu\u015fumunun fark\u0131nda olan herhangi bir varl\u0131k yoktur. Kendindeki evreni a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma, kendini tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 oranda evreni tan\u0131ma ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 sadece insana hast\u0131r. Evrensel bir olu\u015fum olan insan\u0131, bu fark\u0131ndal\u0131k yetisi ve kapasitesi sayesinde t\u00fcm bilmelerin kayna\u011f\u0131 haline getiren de bu ger\u00e7ekliktir. Bu, evrensel olu\u015fum a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir hamle niteli\u011findedir. Yani evren insanla\u015farak yeni bir a\u015famaya ge\u00e7mi\u015f oluyor. Bu a\u015fama, kendini d\u00fc\u015f\u00fcnebilme ve kendi fark\u0131na varabilme yetisidir.<\/p>\n Yan\u0131 s\u0131ra zaman\u0131n olu\u015fturucu etkisini en yetkin halde insanda g\u00f6rebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaman\u0131n t\u00fcm\u00fc insanda dile gelmektedir. \u0130nsanda atom alt\u0131 d\u00fcnyadan tutal\u0131m t\u00fcm canl\u0131l\u0131k d\u00f6nemlerini g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenledir ki \u00d6nderli\u011fimiz:\u00a0\u201ckozmosu ve kuantumu bilmek istiyorsan kendini bil!\u201d\u00a0diyor. \u0130nsandaki bu ger\u00e7eklik nedeniyledir ki evrenin t\u00fcm geli\u015fim a\u015famalar\u0131 ana karn\u0131ndaki dokuz ayl\u0131k s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015fir. Anan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131, esas\u0131nda evrenin milyarlarca y\u0131l boyunca olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 dokuz ayl\u0131k s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015ftirmektir. Bu bir yan\u0131yla ana \u015fahs\u0131nda insan\u0131n kapasitesinin ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ni\u015fanesi olurken, \u00f6te yandan yarat\u0131c\u0131 olmas\u0131 itibariyle ana\u2019y\u0131 evrenle ayn\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r. Ana ile evren aras\u0131ndaki en temel fark, olu\u015fum h\u0131zlar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 farkl\u0131l\u0131kt\u0131r. Yani zamanlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Evrenin milyarlarca y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini ana yine evrenin bir devam\u0131 ama toplam\u0131 olarak daha k\u0131sa s\u00fcrede yapmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu durum ana \u015fahs\u0131nda insanda ger\u00e7ekle\u015fen niteliksel farkl\u0131la\u015fmay\u0131 ve potansiyeli ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n Yo\u011funluk kazanm\u0131\u015f bir varl\u0131k olarak insan\u0131n ya\u015f\u0131 evrenin ya\u015f\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan ger\u00e7ek anlamda insan\u0131 bilebilmek i\u00e7in evreni, evreni de bilebilmek i\u00e7in insan\u0131 bilmek gerekir. Bu y\u00f6n\u00fcyle evreni bilmeye dair her giri\u015fim \u00f6z\u00fc itibariyle insan\u0131 bilme \u00e7abas\u0131 iken bunun tersi de do\u011frudur.<\/p>\n \n <\/p>\n Toplumsall\u0131k \u0130nsan Eko-Sisteminin Koydu\u011fu Kurald\u0131r<\/strong><\/p>\n \u0130nsan toplumsald\u0131r. \u0130nsan b\u00f6yle kurulmu\u015ftur, kendini de b\u00f6yle kurmaktad\u0131r. \u0130nsan olmak ve insan kalmak i\u00e7in toplumsal olmak bir zorunluluktur. Bu her zaman b\u00f6yle olmu\u015ftur ve olmaya da devam edecektir.<\/p>\n Her \u015fey, herkes d\u00e2hil oldu\u011fu eko-sistemin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve gereklilikleri \u00e7er\u00e7evesinde ya\u015far. Gelinen yer (do\u011fa, ana) ve onun gereklilikleri g\u00f6rmezden gelinerek t\u00fcmden ba\u011f\u0131ms\u0131z, ya\u015fam kurallar\u0131n\u0131 o t\u00fcr\u00fcn kendisinin koydu\u011fu bir ya\u015fam\u0131 en yetkin bir canl\u0131 olarak insan da d\u00e2hil hi\u00e7bir varl\u0131k ger\u00e7ekle\u015ftiremez. T\u00fcm olu\u015f\u2019lar kendi eko-sistemleri taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Eko-sisteminin gerekliliklerine g\u00f6re ya\u015famayan, bu gereklilikleri yok sayan t\u00fcrler, yok olmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Bu yok olu\u015fun boyutunu kapasite belirler. \u0130nsan t\u00fcr\u00fc, hi\u00e7bir canl\u0131da olmad\u0131\u011f\u0131 kadar kendisi ile birlikte daha pek \u00e7ok t\u00fcr\u00fcn, hatta t\u00fcm canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, gezegenimizin sonunu getirebilecek denli zararl\u0131 olma potansiyelini ele ge\u00e7irmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n \u0130nsan d\u00e2hil t\u00fcm t\u00fcrler a\u00e7\u0131s\u0131ndan gelinen yer, kaynak olan do\u011fa yaratt\u0131klar\u0131na nas\u0131l bir ya\u015fam ya\u015famalar\u0131 gerekti\u011fini kendilerine kodlar. Her canl\u0131, do\u011fadan kendisine kalan ve do\u011fan\u0131n bir ger\u00e7ekle\u015fmesi anlam\u0131na gelen duygusal zek\u00e2 ile do\u011fada ya\u015famaya koyulur. Beslenme, korunma ve \u00fcreme t\u00fcm canl\u0131larda g\u00f6r\u00fclen ve t\u00fcr\u00fcn devam\u0131 i\u00e7in kesinlikle \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken do\u011fal, ya\u015famsal sorunlard\u0131r. T\u00fcr\u00fcn ya\u015fam\u0131n\u0131 nas\u0131l devam ettirebilece\u011fi, s\u00fcr\u00fc halinde mi olaca\u011f\u0131, tek mi kalaca\u011f\u0131, beslenme, korunma bi\u00e7iminin nas\u0131l olaca\u011f\u0131 genlerinde \u015fifreli bir \u015fekilde kendisinde i\u00e7kindir. Bu sayede t\u00fcr\u00fcn yeni nesilleri her \u015feyi yeniden \u00f6\u011frenmek zorunda kalmazlar. Atalar\u0131 kendi adlar\u0131na da \u00f6\u011frenmi\u015f ve kodlama bi\u00e7iminde onlara aktarm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ilke do\u011fan\u0131n genel evrimsel i\u015fleyi\u015fi \u00e7er\u00e7evesinde b\u00f6yledir. Yoksa her \u015feye yeniden ve s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamak gerekecekti ki bu da esas\u0131nda yok olu\u015f anlam\u0131na gelir. Burada do\u011fan\u0131n bile\u015fenlerinin basit birer nesne olduklar\u0131, ya\u015famlar\u0131na dair hi\u00e7bir belirleyiciliklerinin olmad\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Tersine canl\u0131 evren anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir sonucu olarak her canl\u0131 hatta her \u015fey ya\u015fam faaliyeti i\u00e7inde bir \u00f6znedir; bir se\u00e7i\u015fe, de\u011fi\u015fen do\u011fasal ko\u015fullara g\u00f6re kendini uyarlama inisiyatif ve kapasitesine sahip olarak ya\u015fam\u0131n\u0131n iplerini belli y\u00f6nleriyle kendi elinde tutmaktad\u0131r. Zaten sonraki nesile kalan da bu aktivitelerin bir kodlamas\u0131 olmaktad\u0131r. Ancak t\u00fcm bu aktiviteler t\u00fcr\u00fcn dahil oldu\u011fu eko-sistemle uyumlu olmak, onunla \u00e7eli\u015fmemek zorundad\u0131r.<\/p>\n \u00a0\u00a0Do\u011fa (ana-kaynak), kendisinin sureti olan insana da ancak toplumsal olmas\u0131 halinde ya\u015fayabilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. Bu y\u00f6n\u00fcyle onun ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirebilmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir. En \u2018zay\u0131f\u2019 varl\u0131klardan biri olarak insan, do\u011fan\u0131n zorlu ko\u015fullar\u0131nda ancak birarada ya\u015fayarak, birbiri i\u00e7in ya\u015fayarak, toplumsalla\u015fmak suretiyle g\u00fc\u00e7 biriktirerek yani kom\u00fcnal olarak var olabilecektir. Bundan kopu\u015f ya da bunun geli\u015ftirilmemesi yok olu\u015f anlam\u0131na gelecektir. O nedenle insan olmak ile toplumsalla\u015fma e\u015f zamanda, birlikte ger\u00e7ekle\u015fen olgulard\u0131r, at ba\u015f\u0131d\u0131r. \u0130nsanla\u015ft\u0131ran, insan k\u0131lan, geli\u015ftiren toplumsalla\u015fmad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle toplumsalla\u015fma insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131k ko\u015fuludur. Toplumsalla\u015fma, insan eko-sisteminin koydu\u011fu kurald\u0131r. Yani do\u011fa, insana toplumsalla\u015f\u0131rsan, g\u00fcc\u00fcn\u00fc biriktirirsen, kom\u00fcnal olursan ya\u015fayabilirsin; yoksa yok olur gidersin, diyor.\u00a0\u00a0Bu, en \u201cilkel\u201d (kastedilen ilk haldir) ve zay\u0131f olunan d\u00f6nemde de b\u00f6yledir, bug\u00fcn de b\u00f6yledir. \u00d6zcesi toplumsall\u0131k esas al\u0131n\u0131p ona g\u00f6re ya\u015fanmadan insan\u0131n var olmas\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirebilmesi ve geli\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bug\u00fcn doyumsuz bir bencillikle yan\u0131lsamal\u0131 bir g\u00fc\u00e7lenmeyi ya\u015fayan insan, e\u011fer insanl\u0131\u011fa, do\u011faya k\u0131sacas\u0131 kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki do\u011falara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcmden yitirirse, verdi\u011fi zarardan vazge\u00e7mezse veya daha fazla zarar verirse, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yok olu\u015fu da pek \u00e7ok de\u011fi\u015fik t\u00fcrde oldu\u011fu gibi ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bu y\u00f6n\u00fcyle her zaman insanla\u015ft\u0131ran en temel olgu olarak toplumsall\u0131k \u00f6nemini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmektedir.<\/p>\n \u00a0\u00a0Bu a\u00e7\u0131dan toplumsalla\u015fma, toplum olarak ya\u015fama, ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in ya\u015farken kendisi i\u00e7in de ya\u015f\u0131yor olma,\u00a0\u00a0ba\u015fkas\u0131-kendi ayr\u0131m\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131k \u00fczerine kurmama, bir ve b\u00fct\u00fcn olma, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn do\u011fas\u0131 olmaktad\u0131r. Denilebilir ki insan t\u00fcr\u00fc i\u00e7in tarihsel ve toplumsal olmayan hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Bir var olu\u015f olarak insana ve onun yarat\u0131m\u0131 olan her \u015feye, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnce, dil, k\u00fclt\u00fcr, ya\u015fam \u00e7e\u015fitlili\u011fi vb. bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunlar\u0131n hi\u00e7birinin bireysel olmad\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm\u00fcn\u00fcn toplumsal oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Yani toplumsal olmayan, tarihsiz olan hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Sadece bir insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinden, dilinden bahsedilemez. Bir tarihsel ve toplumsal de\u011fer ve olu\u015fum olarak d\u00fc\u015f\u00fcnce, dil, k\u00fclt\u00fcr, hatta ki\u015filikten bahsedilebilir. O nedenle bireye ait gibi g\u00f6r\u00fcnen her \u015fey de d\u00e2hil hi\u00e7bir \u015fey bireyin de\u011fildir, bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc toplumsal ve tarihsel de\u011fer olarak var olur ve geli\u015fir.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n <\/p>\n K\u00fclt\u00fcr\u00fcn Tan\u0131mlanmas\u0131<\/strong><\/p>\n Evrenin kendini fark etme \u00e7abas\u0131 olarak insan\u0131n ve onun var olu\u015f ko\u015fulu olarak toplumun bu de\u011ferler toplam\u0131na k\u00fclt\u00fcr denir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle evren insanla\u015farak ve toplumla\u015farak esas\u0131nda k\u00fclt\u00fcrlenmektedir. \u0130nsan ve toplumda k\u00fclt\u00fcrlenen bir evrene varm\u0131\u015f oluyoruz. Ancak burada \u00f6nem kazanan husus, evrenin hangi k\u00fclt\u00fcrle bunu ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fidir. Dikkat edersek \u201changi k\u00fclt\u00fcr\u201d dedi\u011fimizde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak birden fazla k\u00fclt\u00fcrden bahsetmi\u015f oluyoruz. Acaba ger\u00e7ekten de birden fazla k\u00fclt\u00fcr tan\u0131m\u0131 yapmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Yoksa bu bir yan\u0131lsama m\u0131? K\u00fclt\u00fcr\u00fcn hakikati nedir? Bahsetti\u011fimiz insan ve onun var olu\u015f ko\u015fulu olarak toplum oldu\u011funa g\u00f6re, insan\u0131n ve toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fc neydi, nas\u0131ld\u0131r, nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n Kapitalizm bug\u00fcn liberalizmin g\u00fcc\u00fcyle her \u015feye dair g\u00f6r\u00fc\u015f enflasyonu olu\u015fturdu\u011fu gibi k\u00fclt\u00fcre dair de bir tan\u0131m ve i\u00e7erik enflasyonu olu\u015fturmu\u015f durumdad\u0131r. Her g\u00fcn de\u011fi\u015fen, yenilenen (ger\u00e7ekte ise de\u011fi\u015fmezlik anlam\u0131na gelen) bir ortamda habire k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fimlerden, farkl\u0131 farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerden bahsedilmektedir. Gelinen a\u015fama adeta \u201cne kadar \u00e7ok kafa o kadar da k\u00fclt\u00fcr\u201d noktas\u0131d\u0131r. T\u00fcm bunlara cevap vermenin ve egemenlerin ideolojik hegemonyas\u0131n\u0131n etkisine girmemenin en sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 yolu, konuyu k\u00fclt\u00fcr-uygarl\u0131k denklemine oturtarak ele almak olacakt\u0131r. \u00c7ok yo\u011funca \u201cmaddi k\u00fclt\u00fcr\u201d, \u201cmanevi k\u00fclt\u00fcr\u201d tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn her \u015feyi par\u00e7alayan d\u00fcnyas\u0131nda bu gereklidir. Ancak uygarl\u0131\u011fa dair \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler ileriki de\u011ferlendirmelerde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan biz daha \u00e7ok k\u00fclt\u00fcre odaklanmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n \u00d6nderli\u011fimiz\u00a0k\u00fclt\u00fcr\u00fc dar anlamda\u00a0\u201ctoplumun zihniyet d\u00fcnyas\u0131 olarak\u201d\u00a0tan\u0131mlad\u0131. Ancak bununla yetinmeyerek, do\u011fru ve b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir k\u00fclt\u00fcr tan\u0131m\u0131na ula\u015fabilmek i\u00e7in buna\u00a0\u201cpolitik, ekonomik ve sosyal kurumlar\u201d\u0131n da eklenmesi gerekti\u011fini belirtti. Bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ontolojisinden dolay\u0131 b\u00f6yledir. Zira evrendeki her olu\u015f, ikili bir karakterdedir. Olu\u015f\u2019un dili ikilidir. Hemen belirtmek gerekir ki bu ikili yap\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki simbiyotiktir. Olu\u015f bu ikilinin birlikteli\u011finin sonucudur. Hiyerar\u015fik devlet\u00e7i sistemin t\u00fcm ikilikleri ise e\u015fitsiz ve \u00f6zne-nesne denklemine uygun in\u015fa edildi\u011finden olu\u015fturmazlar. Olu\u015fturduklar\u0131 ise hastal\u0131kl\u0131, sakat ve anormaldir. Bu a\u00e7\u0131dan do\u011fal olan ve olu\u015f\u2019u m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ikiliklerle, do\u011fal olmayan ve bu nedenle de olu\u015f\u2019u m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmayan (yaratma, do\u011fal hale uygun olarak kendini a\u015fma anlam\u0131nda) devlet\u00e7i sistemin ikilikleri aras\u0131nda \u00f6zsel bir fark vard\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte tan\u0131mda bahsedilen anlam-yap\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olu\u015f\u2019un bu do\u011fal dilinden dolay\u0131d\u0131r. Nas\u0131l ki olu\u015f i\u00e7in enerji-madde veya ruh-beden ikilisi gerekliyse ve bunlardan biri olmadan di\u011feri anlams\u0131z veya olmazsa, k\u00fclt\u00fcrel olu\u015f i\u00e7in de anlam-yap\u0131 birli\u011fi \u015fartt\u0131r. K\u00fclt\u00fcr\u00fc sadece bir zihniyet d\u00fcnyas\u0131 olarak tan\u0131mlamak yetersiz olur. Zira her anlam, ruh, enerji e\u015f deyi\u015fle soyutluk, g\u00f6r\u00fcnmezlik kendini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak ister. G\u00f6r\u00fcnmezlik i\u00e7in g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmak, bir ger\u00e7ekle\u015fme ve kendini olu\u015fturmad\u0131r. Anlam\u0131n anlam\u0131na kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bu gereklidir. Bu, potansiyel olarak her \u015fey olabilecek denli yetkin olan anlam g\u00fc\u00e7leri i\u00e7in bile \u00f6yledir. Her \u015feylik bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fmez ve kendini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmazsa o halde olu\u015fmam\u0131\u015f ve hi\u00e7bir \u015fey olarak kalm\u0131\u015f demektir. O olsa olsa Hegel\u2019in mutlak tini gibi potansiyel olarak her \u015fey, varolu\u015fsal olarak da hi\u00e7bir \u015feydir. Potansiyel olarak en b\u00fcy\u00fck anlam bile bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015femezse, bedenle\u015femezse, e\u015f deyi\u015fle maddele\u015femezse anlams\u0131zla\u015f\u0131r, e\u015fdeyi\u015fle hi\u00e7likten kurtulamaz. Hareket olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki en b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev olarak duran demokratik konferedalizmin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi de ayn\u0131 anlamdad\u0131r. Bir ruh olan demokratik ulus, kendi \u00f6z\u00fcne uygun bir beden -ki bu da geni\u015f anlamda demokratik konfederalizm, dar anlamda da demokratik \u00f6zerkliktir- bulamazsa o zaman olu\u015fmam\u0131\u015f, ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f ve anlam\u0131na kavu\u015fmam\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u00d6zcesi ruh-beden, enerji-madde diyalekti\u011fi \u00fczerinden t\u00fcm olu\u015flara bakmak son derece ayd\u0131nlat\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte k\u00fclt\u00fcr\u00fcn salt zihniyet d\u00fcnyas\u0131 olarak tan\u0131mlanmas\u0131 bu nedenle yetersizdir. Anlaml\u0131l\u0131k ve zihniyet d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kendisiyle uyumlu yap\u0131lara kavu\u015fmas\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn varla\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereklidir. Bunun tersi de ge\u00e7erlidir. Yani k\u00fclt\u00fcr\u00fc zihniyet d\u00fcnyas\u0131nda kopartan, sadece yap\u0131sall\u0131klar toplam\u0131 olarak ele alan yakla\u015f\u0131mlar da yanl\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fclt\u00fcr ne sadece manevi k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr ne de kapitalizmin lanse etti\u011fi gibi maddi k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn hakikati ikisinin birlikteli\u011fidir. \u00d6nderli\u011fimiz de k\u00fclt\u00fcr\u00fc bu \u00e7er\u00e7evede,\u00a0\u201cinsan toplumunun tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde olu\u015fturdu\u011fu t\u00fcm yap\u0131sall\u0131klar ve anlaml\u0131l\u0131klar b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak\u201d\u00a0tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bunu bir a\u00e7\u0131dan da teori-pratik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve diyalekti\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde ele alabiliriz. Nas\u0131l ki teorisiz bir pratik m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse, her prati\u011fin mutlaka bir teorisi varsa, yine teori ancak pratikle\u015fti\u011finde bir anlam kazan\u0131yorsa, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn anlam-yap\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde de ayn\u0131 diyalektik i\u015fler.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Toplum Yap\u0131m Olarak K\u00fclt\u00fcr<\/strong><\/p>\n Burada dikkat edilmesi gereken husus, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn her t\u00fcrden toplumyap\u0131m i\u015fi oldu\u011fudur. Daha do\u011frusu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn toplumun anlamsal ve yap\u0131sal her t\u00fcrden in\u015fa \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir toplam\u0131 oldu\u011fudur. Bu y\u00f6n\u00fcyle k\u00fclt\u00fcr t\u00fcm\u00fcyle toplumun i\u015fidir, toplumsald\u0131r. K\u00fclt\u00fcre dair b\u00f6ylesi bir tan\u0131mlama, k\u00fclt\u00fcr\u00fc toplumd\u0131\u015f\u0131 olan egemenlerin bir i\u015fi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu, \u015fu demektir, egemenlere ait, onlar\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi bir k\u00fclt\u00fcrden bahsedilemez. Bu toplumsal ya\u015fam\u0131n kendisi olan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn hakikati nedeniyle b\u00f6yledir. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn hakikati bize ona kar\u015f\u0131t olan ve onu da\u011f\u0131tmay\u0131, par\u00e7alamay\u0131 temel u\u011fra\u015f bellemi\u015f egemenlere ait bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yletir. \u00d6z\u00fc gere\u011fi toplumsal olan k\u00fclt\u00fcr, toplum da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda zaten da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olur. O nedenle de egemenlere ait bir k\u00fclt\u00fcr tan\u0131mlamas\u0131 yapmak \u00f6zsel olarak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu diyalekti\u011fi \u015fu \u015fekilde de vermek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: toplumyap\u0131m k\u00fclt\u00fcr olurken, toplumk\u0131r\u0131m uygarl\u0131k olmaktad\u0131r. Yine k\u00fclt\u00fcr toplumyap\u0131m eylemlerinin t\u00fcm\u00fc iken, uygarl\u0131k da toplumk\u0131r\u0131m eylemlerinin t\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bu nedenle de k\u00fclt\u00fcr \u00f6zsel olarak toplumsalken, uygarl\u0131k \u00f6zsel olarak toplumd\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6yle a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6znelci-tekilci bir yakla\u015f\u0131mla say\u0131s\u0131z k\u00fclt\u00fcr tan\u0131m\u0131 yapmak yersizdir ve yanl\u0131\u015ft\u0131r. Toplumun do\u011fas\u0131n\u0131 k\u00fclt\u00fcr olarak tan\u0131mlamak do\u011fru ve yerinde oland\u0131r. Bu ahlak ve politikan\u0131n ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcr anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6yler bize, zira toplumun do\u011fas\u0131 ahlak ve politikad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle k\u00fclt\u00fcr toplumsal do\u011fadan \u00e7\u0131kan ya\u015fam\u0131n kendisi olmaktad\u0131r. Bu ya\u015fam da demokratik ve kom\u00fcnal oldu\u011fundan, demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcr ger\u00e7ek k\u00fclt\u00fcr olmaktad\u0131r. Yani demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcr dendi\u011finde k\u00fclt\u00fcr\u00fcn herhangi bir y\u00f6n\u00fcne vurgu yap\u0131lm\u0131yor, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendisinden bahsedilmi\u015f olunuyor. Dolay\u0131s\u0131yla k\u00fclt\u00fcrden bahsetti\u011fimizde kom\u00fcnal demokratik k\u00fclt\u00fcrden bahsetmi\u015f oluyoruz. Zaten k\u00fclt\u00fcr\u00fc uygarl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131t kutbu olarak de\u011ferlendirmemizin ve konuya k\u00fclt\u00fcr-uygarl\u0131k denklemi \u00e7er\u00e7evesinde giri\u015f yapmam\u0131z\u0131n nedeni de bu olmaktad\u0131r.<\/p>\n Peki, o halde di\u011fer k\u00f6t\u00fc s\u0131fatl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerden (devlet k\u00fclt\u00fcr\u00fc, tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fc, s\u0131n\u0131fl\u0131 k\u00fclt\u00fcr, cinsiyet\u00e7i k\u00fclt\u00fcr.) bahsedilemez mi? Bunlar da neyin nesi?<\/p>\n Bunlar ve daha ba\u015fka k\u00f6t\u00fc s\u0131fatl\u0131 k\u00fclt\u00fcrler \u00e7ok\u00e7a kullan\u0131l\u0131yor olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, bunlar toplumsal do\u011faya ters d\u00fc\u015ft\u00fcklerinden ve k\u00fclt\u00fcr de \u00f6zsel olarak toplumsal do\u011faya uygunluk anlam\u0131na geldi\u011finden, k\u00fclt\u00fcr olarak tan\u0131mlanamazlar. Bunlar\u0131 kullan\u0131yor olmam\u0131z, bunlar\u0131 k\u00fclt\u00fcr olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz anlam\u0131na gelmez. Zira bir \u015feyin k\u00fclt\u00fcr tan\u0131m\u0131 i\u00e7ine oturabilmesi i\u00e7in en \u00f6ncelikli \u015fart, onun topluma ait olmak zorunda olmas\u0131d\u0131r. Bu k\u00f6t\u00fc s\u0131fatl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin yarat\u0131c\u0131lar\u0131 egemenler oldu\u011fundan ve bu k\u00fclt\u00fcrler de toplumu yok etme ama\u00e7l\u0131 oldu\u011fundan k\u00fclt\u00fcr tan\u0131m\u0131nda yer alamazlar. Ancak yedi bin y\u0131ll\u0131k hiyerar\u015fik devlet\u00e7i sistem tarihi boyunca egemenlerin toplumsal k\u00fclt\u00fcre etki ettiklerini, onda b\u00fcy\u00fck yar\u0131klar olu\u015fturduklar\u0131n\u0131, onu toplumsal do\u011fadan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde uzakla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylelikle de toplumsal ya\u015fama m\u00fcdahalede belli \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu olarak da toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde a\u015f\u0131nmalar olu\u015fmu\u015ftur. Cinsiyet\u00e7ilik, iktidarc\u0131l\u0131k, bencillik ve par\u00e7alanman\u0131n her t\u00fcr\u00fc toplumsal ya\u015fama etki etmi\u015f ve k\u00fclt\u00fcrde zay\u0131flamalar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Toplum en genel anlam\u0131yla \u00d6nderli\u011fimizin deyimiyle kar\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve s\u00fcr\u00fcle\u015ftirilmi\u015ftir. \u0130ktidarc\u0131-devlet\u00e7i k\u00fclt\u00fcr, ayn\u0131 anlama gelmek \u00fczere tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fc ya\u015fam\u0131n her alan\u0131na sirayet etmi\u015ftir. Bu nedenle de ortada olu\u015fum d\u00f6nemindekiyle uyumlu bir toplumsal ya\u015famdan, dolay\u0131s\u0131yla da demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcrden bahsedemiyoruz. \u00d6zcesi toplumun do\u011fas\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcr kalm\u0131\u015ft\u0131r, toplumsal do\u011fa a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde de demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcr eritilmi\u015f, zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte, t\u00fcm bu k\u00f6t\u00fc s\u0131fatl\u0131 k\u00fclt\u00fcr tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni, egemenlik\u00e7i g\u00fc\u00e7lerin toplumsal ya\u015fama yapt\u0131klar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc etkidir. Etki o denli b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ki insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn eko-sistemi olan toplumsall\u0131k ve i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan \u00e7evre-do\u011fa yok olu\u015fun e\u015fi\u011fine getirilmi\u015ftir. \u00d6nderli\u011fimizin dikkat \u00e7ekti\u011fi \u2018dinozorla\u015fma\u2019 tam da bu olmaktad\u0131r. Bu k\u00f6t\u00fc s\u0131fatl\u0131 k\u00fclt\u00fcr tan\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanmam\u0131z, \u2018modernite\u2019 kavram\u0131n\u0131 kullanma bi\u00e7imimizle benzerdir. Kavramsal olarak \u2018toplumun bir \u00e7a\u011fdaki ya\u015fam bi\u00e7imi\u2019 olarak tan\u0131mlanmas\u0131na kar\u015f\u0131n, kapitalizm gibi herhangi bir toplum bi\u00e7imine denk d\u00fc\u015fmeyen bir d\u00f6nem i\u00e7in de kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kapitalist modernite kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan temel neden, kapitalizmin toplumsal ya\u015fama yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc etkidir. Tabi bu etki negatiftir, y\u0131k\u0131c\u0131, da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 ve lime lime edicidir.<\/p>\n B\u00f6ylelikle k\u00fclt\u00fcr\u00fc toplumsal do\u011fan\u0131n ya\u015fam\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yoruz. Bu ya\u015fam\u0131 da kom\u00fcnal-demokratik olarak belirliyoruz. Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi toplumsal do\u011fa in\u015fa edilmi\u015f bir i\u00e7eri\u011fe sahip olmaktan \u00e7ok, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn var olmak ve var kalabilmek i\u00e7in yapmas\u0131 gerekenleri ifade eder. Bu da ahlak ve politika anlam\u0131na gelir, yani ahlak ve politika insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn eko-sistemi olmaktad\u0131r.<\/p>\n \n \u00a0<\/strong><\/p>\n Kom\u00fcnal Demokratik K\u00fclt\u00fcr\u00fcn Anlam-Yap\u0131 Birli\u011fi<\/strong><\/p>\n Toplumsall\u0131k insanla\u015ft\u0131ran, geli\u015ftiren ve b\u00f6ylelikle k\u00fclt\u00fcrlenen ya\u015fam\u0131n\u0131 ahlak ve politikayla kurar. Ahlak zora dayanmayan, toplumun uyumlu ve kurall\u0131 ya\u015fam\u0131 olurken, politika bu ya\u015fam\u0131n zihniyet d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 oluyor. Ahlak ya\u015famsal gelenekleri i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, toplumsal ya\u015fam i\u00e7in olduk\u00e7a i\u015flevseldir. Onun rol\u00fc varl\u0131k-yokluk \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcndedir. Ya\u015fam i\u00e7in gerekli olan geleneklerin, kurallar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil etmektedir. \u0130\u00e7selle\u015ftirildi\u011finden de son derece sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 ve kendili\u011findendir. Hem kat\u0131l\u0131m isteyendir hem de hayati \u00f6neminden \u00f6t\u00fcr\u00fc geleneklerle s\u0131n\u0131rlayand\u0131r. Ortada egemenlik de\u011fil de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck oldu\u011fundan bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri s\u0131n\u0131rlayan olarak de\u011fil de \u00f6zg\u00fcr k\u0131ld\u0131ran s\u0131n\u0131rlamalar olarak alg\u0131lamak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Zaten bu nedenledir ki \u00d6nderli\u011fimiz ahlak\u0131\u00a0\u201d\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kendisini kurallara kavu\u015fturarak kat\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d\u00a0olarak da ifade etti. Toplumsalla\u015fma, kom\u00fcnalite, b\u00fcy\u00fck sorumluluk bilinci, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik, adalet, dayan\u0131\u015fma, sevgi, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortak g\u00fc\u00e7le birle\u015ftirme, kat\u0131l\u0131m \u0085esas ahlaki davran\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylelikle ahlak davran\u0131\u015f\u0131, prati\u011fi ayn\u0131 anlama gelmek \u00fczere ya\u015fam\u0131 d\u00fczenler.<\/p>\n Politika ise t\u00fcm insanlar\u0131n varolu\u015flar\u0131n\u0131 bor\u00e7lu olduklar\u0131 toplumun geli\u015fmesi i\u00e7in kafa yormas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, tart\u0131\u015fmas\u0131, karar almas\u0131 \u00f6zcesi en aktif bir \u015fekilde kendini toplum i\u015flerine katmas\u0131d\u0131r. Keskin bir ay\u0131r\u0131m yapmamak kayd\u0131yla politikan\u0131n daha \u00e7ok bir zihinsel kat\u0131l\u0131m oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. Bu y\u00f6n\u00fcyle politika toplum i\u00e7in en iyi i\u015fi bulmak iken, ahlak bu i\u015fi yapmakt\u0131r. Bu nedenle de \u201cpolitika bulur, ahlak uygular.\u201d \u00a0Yani politikada daha \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnsel kat\u0131l\u0131m \u00f6ndeyken, ahlakta bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye uygun bir pratik kat\u0131l\u0131m \u00f6ndedir. Ancak her ikisi de \u00f6z\u00fcnde toplumun geli\u015fmesi, g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7indir. Politika ve ahlak aras\u0131ndaki diyalekti\u011fi anlam-yap\u0131 veya teori-pratik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bi\u00e7iminde anlamak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n \u00a0Ahlak ve politikan\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc toplumlar do\u011fal ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 toplumlard\u0131r. B\u00f6ylesi toplumlar toplumsal do\u011faya uygun olan toplumlard\u0131r. Yani toplumun ba\u015flang\u0131\u00e7 halini ya da bu hale uygunlu\u011fu temsil ederler. B\u00f6ylesi toplumlarda, \u00f6z\u00fcnde inan\u0131\u015flar ve duyu\u015flar ortakt\u0131r, birbiri i\u00e7in ya\u015fama esast\u0131r. Bu toplumda iktidara, s\u0131n\u0131flara-tabakala\u015fmaya neden olabilecek bir farkl\u0131la\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131ndan, yetenekler birbirini tamamlama ve g\u00fc\u00e7lendirme temelinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, herkesin yeri \u00f6nemli oldu\u011fundan organiklik vard\u0131r. Toplumun kendisi canl\u0131 bir organizma olarak anlaml\u0131 ve uyumlu bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olarak olu\u015fmakta ve geli\u015fmektedir. Nas\u0131l ki milyarlarca h\u00fccre dokular\u0131, dokular organlar\u0131, organlar da canl\u0131 bir organizmay\u0131 olu\u015fturuyorsa, toplum da t\u00fcm tekillerin kendi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 temelinde bir\u2019i olu\u015fturmalar\u0131yla olu\u015fur. Buradaki bir\u2019de yani toplumda farkl\u0131l\u0131klar\u0131n yok olmas\u0131, ba\u015fkas\u0131n\u0131n egemenli\u011fi i\u00e7inde erimesi, \u00f6nemli ve gerekli g\u00f6r\u00fclmemesi, \u00f6n\u00fcn\u00fcn kesilmesi, potansiyelinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n engellenmesi\u00a0 s\u00f6z konusu de\u011fildir. E\u015fitsizli\u011fin, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn, h\u00e2kimiyet ve tahakk\u00fcm\u00fcn, m\u00fclkiyetin olmad\u0131\u011f\u0131; kom\u00fcnalizmin, birbiri i\u00e7in ya\u015faman\u0131n, dayan\u0131\u015fman\u0131n temel ya\u015fam felsefesi oldu\u011fu, kimsenin \u00f6zne-nesne ayr\u0131m\u0131na tabi tutulmad\u0131\u011f\u0131, e\u015fitsizlerin e\u015fitli\u011finin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, do\u011fa ve onun t\u00fcm bile\u015fenleriyle uyumlulu\u011fun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler anlam\u0131nda insan ve toplum olman\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan bu toplumsal do\u011faya \u201corganik toplum\u201d, \u201cdo\u011fal toplum\u201d, \u201cahlaki politik toplum\u201d denmektedir.<\/p>\n Bu toplumun zihinsel ve yap\u0131sal d\u00fcnyas\u0131nda herhangi bir par\u00e7alamaya yer yoktur. Zira hen\u00fcz dayan\u0131\u015fman\u0131n ve birlikte var olman\u0131n hakim oldu\u011fu do\u011fan\u0131n i\u00e7inden ikinci bir do\u011fa olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015f olman\u0131n do\u011fall\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r, ilk insan toplumunda. Bu bozulmam\u0131\u015f zihinlerde ve ya\u015famda hiyerar\u015fik devlet\u00e7i sistemin b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131kla icat etti\u011fi ve \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc do\u011fa-insan, toplum-birey ve kad\u0131n-erkek kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 hen\u00fcz ortada yoktur.\u00a0\u00a0\u00a0Bu toplumda her \u015fey t\u0131pk\u0131 gelinen yerdeki yani birinci do\u011fadaki gibi \u00f6z\u00fc birlik ve dayan\u0131\u015fma olan ve Schr\u00f6dinger\u2019in \u201ckuantumun en \u00f6nemli ilkesi\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u201ctemel birlik ilkesi\u201d \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flemektedir.<\/p>\n \u00a0Bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc zihinsel \u00f6rg\u00fc, in\u015fa edilmi\u015f ger\u00e7eklik olan toplumsall\u0131\u011f\u0131 da buna g\u00f6re \u00f6recek ve toplumsal ya\u015fam da buna uygun olarak b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 olacakt\u0131r. Bu nedenle bu d\u00f6nemin ya\u015fam\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel bir a\u015f\u0131nma, k\u00fclt\u00fcrel bir bozulmadan bahsedemeyiz. Ya\u015fam \u00f6z\u00fcne uygun oldu\u011fundan k\u00fclt\u00fcr de \u00f6z\u00fcne uygundur, yani kom\u00fcnal-demokratik bir karakterdedir. Bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00fc\u00e7 milyonluk insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn %99\u2019unda en g\u00f6rkemli haliyle ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm toplumsal tarih verileri kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n \n \n K\u00fclt\u00fcrel Bozulman\u0131n Ba\u015flang\u0131c\u0131<\/strong><\/p>\n Olu\u015fum nedenlerine burada yer vermeyece\u011fimiz hiyerar\u015fik sistemle birlikte toplumsal do\u011fan\u0131n bu \u00f6z\u00fcnde yar\u0131lmalar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ya\u015fl\u0131 bilge, \u015faman ve avc\u0131 \u015fefin olu\u015fturdu\u011fu ve kendini ataerkilli\u011fe dayand\u0131ran hiyerar\u015fik d\u00f6nem, ayn\u0131 zamanda t\u00fcm merkezi uygarl\u0131k tarihi boyunca insanl\u0131\u011f\u0131n u\u011fra\u015fmak zorunda oldu\u011fu toplumsal sorunlar\u0131n olu\u015fumunun da tohumlar\u0131n\u0131 atacakt\u0131r. Hiyerar\u015fiyle ba\u015flayan bu yeni d\u00f6nemde art\u0131k toplum eskisi gibi \u201cb\u00fct\u00fcn\u201d de\u011fildir; herkes bir, bir de herkes i\u00e7in de\u011fildir. Toplum par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr ve t\u00fcm par\u00e7alar b\u00fct\u00fcn\u2019\u00fcn yani toplumun geli\u015fimi i\u00e7in kafa yormamakta, pratikle\u015fmemektedir. Yeni sistemi geli\u015ftirenler (\u201cg\u00fc\u00e7l\u00fc kurnaz adam\u201d diye soyutlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr) toplumda erke\u011fin egemenli\u011fini kurmaya \u00e7al\u0131\u015fanlard\u0131r. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in de \u00e7ok sistematik bir \u015fekilde toplumsalla\u015fman\u0131n esas geli\u015ftiricisi olan kad\u0131n hedeflenecek, g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. B\u00f6ylelikle art\u0131k birbirini tamamlayarak insan t\u00fcr\u00fcn\u00fc olu\u015fturan bir cinsler ger\u00e7ekli\u011fi yerini, toplumsal cinsiyet\u00e7ili\u011fe b\u0131rakacakt\u0131r. Toplumk\u0131r\u0131m anlam\u0131ndaki bu \u00e7abalar\u0131n k\u00fclt\u00fcrk\u0131r\u0131m\u0131n da ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011funu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn tan\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131yoruz.<\/p>\n Kad\u0131n ve erkek yeni d\u00f6nemde art\u0131k farkl\u0131 sistem, zihniyet ve ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 temsil eden iki kar\u015f\u0131ta d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. Kad\u0131n ve erkekten olu\u015fan muhte\u015fem toplumsal birlik, b\u00f6ylelikle ilk yar\u0131lmay\u0131 ya\u015fayacakt\u0131r. Yan\u0131 s\u0131ra kendini toplumda g\u00fc\u00e7 haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015fan bu kesimler, jerontokrasi ad\u0131nda bir ya\u015fl\u0131lar y\u00f6netimi kurarak, gen\u00e7ler \u00fczerinde de tahakk\u00fcmlerini kuracaklard\u0131r. B\u00f6ylelikle s\u0131n\u0131fla\u015fma d\u00fczeyinde olmasa da toplumda kad\u0131n ve gen\u00e7li\u011fin g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek erke\u011fin egemen hale gelmesini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir yar\u0131lma, par\u00e7alama ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda toplumun do\u011fas\u0131ndan, yani kom\u00fcnal olan \u00f6z\u00fcnden bir kopu\u015ftur. Zaten insan eko-sisteminden bir kopu\u015f olmas\u0131 nedeniyledir ki ayn\u0131 zamanda sapma olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n Temel motifi bencillik, bireycilik olan bu zihniyet, pratikte de g\u00fc\u00e7lenerek kendini devletle\u015ftirmeyi ba\u015faracakt\u0131r.\u00a0\u201cSomut ve tarihsel geli\u015fim haliyle e\u015fitlik\u00e7i klan ve kabile toplumundaki s\u0131n\u0131fla\u015fma, tar\u0131m-k\u00f6y toplumu \u00fczerindeki kentle\u015fme ve hiyerar\u015fik toplumun ba\u011fr\u0131ndaki devletle\u015fme\u201d\u00a0<\/strong>olarak uygarl\u0131k yeni anlaml\u0131l\u0131klar ve yap\u0131sall\u0131klar olu\u015fturdu\u011fundan kendisiyle birlikte yeni bir k\u00fclt\u00fcr de olu\u015fturacakt\u0131r. Ancak bu k\u00fclt\u00fcr toplumsal do\u011fa olarak da tan\u0131mlayabilece\u011fimiz demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcrden farkl\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr olacakt\u0131r. Bu, egemenlik\u00e7i sistemin anormal ve par\u00e7alay\u0131c\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc olacakt\u0131r.<\/p>\n Do\u011fa-insan, toplum-birey ve kad\u0131n-erkek birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc egemenlik\u00e7i sistem taraf\u0131ndan hem zihinsel hem de yap\u0131sal olarak parampar\u00e7a edilecektir. Devlet\u00e7i sistem bunu insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel formlar\u0131 olan mitolojik, dini, felsefik ve bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015flerin t\u00fcm\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131kla ger\u00e7ekle\u015ftirerek par\u00e7al\u0131 topluma me\u015fruiyet kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Merkezi uygarl\u0131k sistemi diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sistem, gasp etme, ele ge\u00e7irerek kendine ait k\u0131lma anlam\u0131na gelmek \u00fczere bir tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fc bi\u00e7iminde geli\u015fim g\u00f6sterirken, bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda ise, ahlak ve politikay\u0131 toplumsal tarihin temeline oturtmu\u015f ve bu nedenle de kom\u00fcnal demokratik k\u00fclt\u00fcr\u00fc temsil eden, bunu ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fan demokratik uygarl\u0131k sistemi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. Yani hiyerar\u015fik devlet\u00e7i sistemin olu\u015fumuyla ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7atalla\u015fmayla, paradigmasal olarak art\u0131k iki k\u00fclt\u00fcrden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Bir tarafta toplumsal do\u011faya dayanan demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcr, di\u011fer tarafta da \u00f6z\u00fc bencilli\u011fe dayanan iktidarc\u0131 tecav\u00fczc\u00fc \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019. Yedi bin y\u0131ll\u0131k insanl\u0131k tarihi \u00f6z\u00fcnde bu iki k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki, \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 tarihi olacakt\u0131r. Tabi hangi \u015fartlarda merkezi uygarl\u0131k sisteminin ya\u015fam\u0131na \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019 dedi\u011fimizi yukar\u0131da belirtti\u011fimizi tekrardan alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek vurgulamak istiyoruz.<\/p>\n \n <\/p>\n Kom\u00fcnal Demokratik K\u00fclt\u00fcr Demokratik Uygarl\u0131k Sisteminin K\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/p>\n Demokratik uygarl\u0131k sisteminin temel birimi olan ahlak ve politikan\u0131n tarihi, ayn\u0131 zamanda demokratik uygarl\u0131k sisteminin de temsili anlam\u0131na gelmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik uygarl\u0131k sistemine g\u00f6re\u00a0\u201cahlak ve politikan\u0131n kendisi tarih olarak da okunabilir.\u201d\u00a0Bu durumda ahlak ve politikan\u0131n en has ve ger\u00e7ek halinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve toplumsalla\u015fman\u0131n tarihinde \u201cdo\u011fal toplum\u201d olarak tan\u0131mlanan milyonlarca y\u0131ll\u0131k s\u00fcre, demokratik uygarl\u0131k sisteminin en saf halidir. Bu, demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de en saf halinde, \u201cen uzun s\u00fcre\u201d boyunca bu d\u00f6nemde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n Demokratik uygarl\u0131k sisteminin tarihinden bahsetmek ayn\u0131 anlama gelmek \u00fczere demokratik kom\u00fcnal de\u011ferlerin tarihinden bahsetmektir. Hiyerar\u015fiden ba\u015flamak \u00fczere geli\u015fen sapk\u0131n tarih boyunca, hiyerar\u015fik devlet\u00e7i sisteme kar\u015f\u0131 toplumun demokratik ve kom\u00fcnal olan \u00f6z\u00fcn\u00fc, ya\u015fam\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan t\u00fcm toplumsal kesimlerin m\u00fccadeleleri demokratik uygarl\u0131k sisteminin tarihsel sistemati\u011fini olu\u015fturur. Devlet d\u0131\u015f\u0131 kalm\u0131\u015f toplumsall\u0131k anlam\u0131na gelmek \u00fczere halk\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi tarih, demokratik uygarl\u0131k tarihidir. \u0130\u015fte tarih boyunca devlet\u00e7i sisteme kar\u015f\u0131 toplumun kom\u00fcnal olan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan t\u00fcm kesimlerin m\u00fccadeleleri demokratik kom\u00fcnal de\u011ferlerin korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi m\u00fccadelesidir. Bu kesimlerin m\u00fccadelesini iki y\u00f6nden de\u011ferlendirmek \u00f6nemli olmaktad\u0131r. Birincisi bunlar devlet\u00e7i sisteme kar\u015f\u0131 demokratik ve kom\u00fcnal olan ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u0130kincisi de bu kesimlerin direni\u015fi devlet\u00e7i sistemin tecav\u00fczc\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller, egemenlik\u00e7i kesimleri gemler.<\/p>\n Devlet\u00e7i sistemin hi\u00e7bir an\u0131 tek ba\u015f\u0131na ge\u00e7memi\u015ftir. Demokratik uygarl\u0131k sistemi de merkezi uygarl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131nda onunla ili\u015fki, \u00e7eli\u015fki ve m\u00fccadele i\u00e7inde olmu\u015ftur. Kad\u0131n\u0131n sistemik duru\u015fu, etnisitenin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc direni\u015fi, ezilenlerin kalk\u0131\u015fmalar\u0131, peygamberlik gelene\u011fi, Marksizm d\u00e2hil son d\u00f6nem direni\u015fleri, ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri hemen akla gelen demokratik uygarl\u0131k sisteminin tarihini yapanlard\u0131r. Bu tarihsel toplum aray\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131ndan, demokratik kom\u00fcnal k\u00fclt\u00fcr temsilcilerinden baz\u0131lar\u0131na yer vermek yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sinan \u015eAH\u0130N \u0130nsan ve toplum ger\u00e7ekli\u011fi \u2018evrensel bir hamle\u2019 sonucu ger\u00e7ekle\u015fen ve bilinebildi\u011fi kadar\u0131yla evrenin en yetkin halidir. Di\u011fer canl\u0131lar ya da evrenin di\u011fer bile\u015fenleri evrensel tarihin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ifade ederken, insan evrensel tarihin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ifade eder. Evrimsel ak\u0131\u015fta her olu\u015fum kendine kadarki evrensel tarihi i\u00e7inde ta\u015f\u0131r, ba\u015fka bir deyi\u015fle her olu\u015f kendine kadarki evrenin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":759,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-ve-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=758"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":760,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758\/revisions\/760"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}