{"id":782,"date":"2019-06-27T15:36:06","date_gmt":"2019-06-27T15:36:06","guid":{"rendered":"https:\/\/tirki.komunar.net\/?p=782"},"modified":"2023-02-25T12:39:20","modified_gmt":"2023-02-25T12:39:20","slug":"lazlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tirki.komunar.net\/?p=782","title":{"rendered":"LAZLAR"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcz itibariyle T\u00fcrkiye&#8217;nin Karadeniz ve G\u00fcrcistan k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fayan yerli-kadim bir topluluktur. Ana topraklar\u0131 ise, Artvin, Rize, Trabzon ve Giresun illerini kapsayan, tarihte Kolkhida-Kolkhis olarak bilinen, Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet \u00f6ncesine kadar, Lazistan denilen co\u011frafyad\u0131r. \u00c7e\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 orta ve k\u0131smen de bat\u0131 Karadeniz sahillerine do\u011fru yay\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kendilerini Ti\u00e7ani diye tan\u0131mlayan, etnik bir gruptur. Konu\u015ftuklar\u0131 dil, G\u00fcney Kafkas dil grubunun Zan dili b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7erisinde yer alan Zanca&#8217;d\u0131r. Bu topluluk, Megrelli kabile topluluklar\u0131n\u0131n eski akraba kollar\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc G\u00fcrcistan (G\u00fcrc\u00fc) toplumuyla yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 barizdir.\u00a0 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun b\u00f6lgeyi i\u015fgaliyle birlikte, hem dinsel hem dilsel hem de etnik kimliksel adlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frama s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Devlet-iktidar elitince, bu direni\u015f\u00e7i kadim halk\u0131, k\u00f6klerinden ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kopararak, kendi istedi\u011fi \u015fekle b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcp, \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmete ko\u015fturmak i\u00e7in de\u011fi\u015fik adland\u0131rmaya ve \u015fekillendirmeye gitmi\u015ftir. Kulland\u0131klar\u0131 dilin (Zanca&#8217;n\u0131n) \u00e7arp\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu bunlara &#8220;laz&#8221; denilmi\u015ftir. Zanca kelimesinden; Lazca-Laz-Lazistan kavramlar\u0131 \u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ti\u00e7ani&#8217;lerin d\u00fcnya genelinde toplam n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n 1.500.000 ile 3.000.000 aras\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilmektedir. T\u00fcrkiye&#8217;de \u00f6nemli bir n\u00fcfusa sahip olmalar\u0131na ra\u011fmen, TC Devletinin asimilasyon politikalar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak Ti\u00e7anilerin dil ve k\u00fclt\u00fcrlerinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda erimesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;de bug\u00fcn Zanca dil ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, gelene\u011fini temsil ederek, kendini Ti\u00e7ani olarak tan\u0131mlayan, \u00e7ok az bir kesim kalm\u0131\u015ft\u0131r. 2008 y\u0131l\u0131nda UNESCO&#8217;nun &#8220;Tehlikedeki Diller Atlas\u0131&#8221;n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re T\u00fcrkiye&#8217;de Lazca (Zanca) konu\u015fanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n 130 bin ile 150 bin aras\u0131nda oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u0131n\u0131rl\u0131 kullan\u0131m\u0131 ise, \u00f6zellikle kad\u0131nlar aras\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve etkinli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Lazca (Zanca), UNESCO&#8217;nun yok olma tehlikesi alt\u0131ndaki dil kategorisi i\u00e7erisinde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Lazlar\u0131&#8217;n\u0131n dinsel inan\u0131\u015flar\u0131 ise, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ve Ortodoks H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan&#8217;da ya\u015fayanlar islam\u0131n s\u00fcnni mezhebine mensupturlar. Lazlar&#8217;\u0131n temel ge\u00e7im kaynaklar\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kt\u0131r. Bununla beraber, Cumhuriyet s\u00fcreciyle birlikte in\u015faat\u00e7\u0131l\u0131k, zanaat\u00e7\u0131l\u0131k, tar\u0131m-ziraat ve bah\u00e7ecilik alanlar\u0131nda da faaliyet y\u00fcr\u00fctmektedirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lazlar (Ti\u00e7aniler) Bakur&#8217;e K\u00fcrdistan&#8217;da Bitlis&#8217;in Tatvan il\u00e7esiyle Van \u015fehir merkezi ve \u00d6zalp il\u00e7esinde ya\u015famaktad\u0131rlar. Tatvan&#8217;daki Lazlar, Topal Osman isyan\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f ve Karadeniz&#8217;den buraya s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f baz\u0131 laz ailelerden olu\u015fmaktad\u0131r. \u00d6zalp&#8217;ta ya\u015fayan Lazlar ise, 1961 y\u0131l\u0131nda Trabzon ilinin \u00c7aykara il\u00e7esinin Uzundere K\u00f6y\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir heyelan\u0131n ya\u015fanmas\u0131 sonucu, bu k\u00f6yde ya\u015fayan Lazlar, \u00d6zalp&#8217;\u0131n Emek ve D\u00f6nendere k\u00f6ylerine yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Van \u015fehir merkezinde ise, az say\u0131da Laz ailesi bulunmaktad\u0131r. Bunlar bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yaparak ve Van g\u00f6l\u00fc sahil k\u0131y\u0131lar\u0131nda restoran i\u015fleterek, ge\u00e7imlerini sa\u011flamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz itibariyle T\u00fcrkiye&#8217;nin Karadeniz ve G\u00fcrcistan k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fayan yerli-kadim bir topluluktur. Ana topraklar\u0131 ise, Artvin, Rize, Trabzon ve Giresun illerini kapsayan, tarihte Kolkhida-Kolkhis olarak bilinen, Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet \u00f6ncesine kadar, Lazistan denilen co\u011frafyad\u0131r. \u00c7e\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 orta ve k\u0131smen de bat\u0131 Karadeniz sahillerine do\u011fru yay\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Kendilerini Ti\u00e7ani diye tan\u0131mlayan, etnik bir gruptur. Konu\u015ftuklar\u0131 dil, G\u00fcney [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":783,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarihsel-toplum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":784,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/782\/revisions\/784"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}