{"id":957,"date":"2023-10-17T16:43:41","date_gmt":"2023-10-17T16:43:41","guid":{"rendered":"https:\/\/tirki.komunar.net\/?p=957"},"modified":"2023-10-17T16:49:30","modified_gmt":"2023-10-17T16:49:30","slug":"sengal-ve-74-ferman-gercegi-2-bolum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tirki.komunar.net\/?p=957","title":{"rendered":"\u015eENGAL VE 74. FERMAN GER\u00c7E\u011e\u0130 \u2013 2. B\u00d6L\u00dcM"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0631\u0624\u0648\u0641 \u0643\u0627\u0631\u0627\u0643\u0648\u062c\u0627\u0646<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u060c \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644\u060c \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u060c \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a<\/span><\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u062a\u0645 \u0627\u0633\u062a\u0647\u062f\u0627\u0641 \u0641\u0631\u064a\u0642 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a (DAIS) \u0645\u0646 \u0642\u0628\u0644 \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u064a\u0646 \u0641\u064a \u0643\u0627\u0628\u0648\u0644. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0643\u0648\u0628\u0627\u0646\u064a \u064a\u0648\u062c\u0647 \u062f\u0646\u064a\u0627 \u0645\u0627\u0644 \u0623\u0648\u0644\u0645\u0648\u0633 \u0648 \u062f\u0646\u064a\u0627 \u0643\u0648\u0628\u0627\u0646\u064a \u063a\u0648\u0646\u0648 \u0623\u0648\u0644\u0627\u0631\u0627\u0643 \u0623\u0646\u064a\u0644\u064a\u0648\u0631\u0633\u0627\u060c \u0648\u0647\u0648 \u0643\u0648\u0633\u0643\u0648 \u064a\u0648\u0643 \u0645\u0646 \u0634\u0646\u063a\u0627\u0644 \u062f\u064a \u062f\u0646\u064a\u0627 \u0645\u0627\u0644 \u0623\u0648\u0644\u0645\u0648\u0633 \u062f\u064a\u0633\u062a\u0627\u0646\u0633\u064a \u0628\u064a\u0631\u064a\u0646\u064a\u0634\u064a\u0646 \u0633\u0627\u0647\u064a\u0628\u064a\u062f\u064a\u0631. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0627\u0644\u0646\u0638\u0627\u0645 \u0627\u0644\u0631\u0623\u0633\u0645\u0627\u0644\u064a \u0648\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u064a\u062f\u0645\u0631\u0627\u0646 \u0646\u0645\u0648\u0630\u062c\u064b\u0627 \u062c\u062f\u064a\u062f\u064b\u0627\u060c \u062d\u064a\u062b \u064a\u062d\u0627\u0631\u0628 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0628\u0633\u0628\u0628 \u0630\u0644\u0643\u060c \u0648\u0647\u0648 \u0645\u0627 \u064a\u062f\u0641\u0639\u0647 \u0625\u0644\u0649 \u062a\u0633\u0648\u064a\u0629 \u0645\u0634\u0627\u0643\u0644\u0647\u0645. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0648\u062a\u0642\u0639 \u0642\u0631\u0649 \u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646 \u0641\u064a \u0644\u0627\u0644\u064a\u0634\u064a\u0646 \u0643\u0648\u0631\u0648\u0646\u0645\u0627\u0633\u064a \u0648\u0643\u0631\u0643\u0648\u0643 \u0648\u0645\u0643\u0645\u0648\u0631 \u0648\u0623\u062d\u0627\u0648\u0644 \u0628\u064a\u0644 \u0641\u064a \u0645\u0646\u0637\u0642\u0629 \u0634\u0646\u063a\u0627\u0644\u062f\u064a \u0643\u0648\u0628\u0627\u0646\u064a \u0623\u064a\u0636\u064b\u0627. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0647\u0627\u062c\u0645\u062a \u0642\u0648\u0627\u062a \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u060c \u0645\u0645\u0627 \u0623\u062f\u0649 \u0625\u0644\u0649 \u0627\u062a\u0641\u0627\u0642\u0647\u0645 \u062d\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0643\u0644\u0629 \u0648\u0627\u062a\u0641\u0627\u0642\u0647\u0645. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u062a\u0627\u0645 \u0628\u064a\u0631\u0645 \u0644\u062f\u064a\u0647 DAIS&#8217;e kar\u015f\u0131 sava\u015f cephelerine ak\u0131n etti. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0642\u0645 \u0628\u062a\u0633\u0647\u064a\u0644 \u0639\u0645\u0644\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0646\u0642\u0644. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">DAIS yenilgiye u\u011frat\u0131l\u0131p g\u00fcvenlikli alanlar olu\u015fturulduktan sonra KDP, bu sefer PKK&#8217;ye kar\u015f\u0131 cephe almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Oysa o d\u00f6nemde \u0645\u0633\u0639\u0648\u062f \u0627\u0644\u0628\u0627\u0631\u0632\u0627\u0646\u064a&#8217;n&#8217;s bizat kendisi Maxmur kamp\u0131na giderek\u060c kamptaki PKK gerillalar\u0131n\u0131 and kamp\u0131n milislerini ziyaret ederek\u060c te\u015fekk\u00fcrde bulunmu\u015f\u060c ba\u015far\u0131 dileklerini iletmi\u015fti. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0645\u0633\u0639\u0648\u062f\u0627\u0646\u064a \u0641\u064a \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644 \u064a\u0632\u0648\u0631 \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0648\u0628\u0639\u062f \u0630\u0644\u0643 \u062a\u0648\u0644\u0649 \u0642\u064a\u0627\u062f\u0629 \u0627\u0644\u0642\u0648\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0633\u0644\u062d\u0629 \u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a &#8211; \u0642\u0648\u0627\u062a \u0627\u0644\u062f\u0641\u0627\u0639 \u0627\u0644\u0634\u0639\u0628\u064a (PKK-HPG) \u0645\u0646\u0630 \u0641\u062a\u0631\u0629 \u0637\u0648\u064a\u0644\u0629 \u0648\u0641\u0634\u0644 \u0641\u064a \u062a\u062d\u0642\u064a\u0642 \u0623\u0647\u062f\u0627\u0641\u0647. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0625\u0630\u0627 \u0643\u0646\u062a \u0627\u0646\u062c\u0644\u064a\u0632\u064a\u064b\u0627\u060c \u0641\u0625\u0646 \u0623\u064a\u0632\u064a\u062f\u064a \u0633\u064a\u062d\u0627\u0648\u0644 \u0623\u0646 \u064a\u062a\u0642\u0646 \u0630\u0644\u0643. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0643\u0627\u062a\u064a\u0634\u0645\u0627\u064a\u0627 \u0631\u0627\u0645\u0627\u0643 \u0643\u0627\u0644\u0627 \u0623\u0648\u0644\u0627\u064a \u062a\u0633\u0648\u0632\u0648\u0645\u064a \u0628\u0627\u063a\u0644\u0627\u0646\u064a\u0631 \u0648\u062f\u064a\u0645\u064a\u062a\u0634 \u0625\u064a\u0633\u064a\u0646 \u062f\u0627\u062c\u0627 \u062c\u064a\u0643\u0627\u0631 \u0648\u0634\u0648\u0641 \u063a\u0648\u0633\u062a\u064a\u0631\u064a\u0633\u064a\u0646\u064a \u062a\u0627\u0645\u0627\u062f\u064a\u0643\u062a\u0627\u0646 \u0633\u0648\u0631\u0627 \u0647\u064a\u0645\u0646 \u062c\u064a\u0631\u064a \u062f\u0648\u0646\u0631. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0647\u0630\u0627 \u0647\u0648 \u0627\u0644\u0633\u0628\u0628 \u0648\u0631\u0627\u0621 \u062a\u0632\u0627\u064a\u062f \u0639\u062f\u062f \u0623\u0639\u0636\u0627\u0621 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">DAIS&#8217;in \u015eengal taraf\u0131ndan da\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelleyen\u060c cografik olarak olduk\u00e7a Strategy oneme sahipvariant yolun control\u00fcn\u00fc sa\u011flayan and gerillalar\u0131n DAIS ile \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 do\u00e7ka direni\u015f mevziisini sahiplenirler. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0644\u0642\u062f \u0644\u062c\u0623 \u0645\u0633\u0639\u0648\u062f \u062b\u0627\u0646\u064a\u0627\u0646\u064a \u0625\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0642\u064a\u0627\u062f\u0629 \u0641\u064a \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Neresinden bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n tam bir iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck \u00f6rne\u011fidir. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">S\u00f6z konusu do\u00e7kan\u0131n kime ait oldu\u011fu ve kimler o mevzide sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hatta do\u00e7ka silah\u0131n\u0131 kimin kulland\u0131\u011f\u0131na varana dek b\u00fct\u00fcndetaillar\u0131 halk zaten biliyor.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0631\u063a\u0645 \u0645\u0646 \u0623\u0646 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0644\u0645 \u064a\u0646\u0636\u0645 \u0625\u0644\u0649 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u060c \u0625\u0644\u0627 \u0623\u0646 \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644 \u064a\u0633\u064a\u0637\u0631 \u0639\u0644\u0649 \u0645\u0646\u0627\u0637\u0642 \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644 \u0648\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u064a\u0633\u064a\u0637\u0631 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0639\u0644\u0649 \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u060c \u0645\u0645\u0627 \u064a\u0624\u062f\u064a \u0625\u0644\u0649 \u0627\u0646\u0641\u0635\u0627\u0644 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0639\u0646 \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0644\u0642\u062f \u0623\u0635\u0628\u062d \u0623\u0645\u0631\u0627 \u0635\u0639\u0628\u0627 \u0644\u0644\u063a\u0627\u064a\u0629\u060c \u0645\u0645\u0627 \u064a\u0624\u062f\u064a \u0625\u0644\u0649 \u062d\u0644 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0643\u0644\u0629. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Her f\u0131rsatta PKK&#8217;yi karalayarak\u060c &#8216;i\u015fgalci bir g\u00fc\u00e7&#8217; gibi g\u00f6stermi\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0642\u0648\u0627\u062a \u0627\u0644\u062d\u0634\u062f \u0627\u0644\u0634\u0639\u0628\u064a \u062a\u062a\u0648\u0644\u0649 \u0642\u064a\u0627\u062f\u0629 \u062c\u0645\u0627\u0644 \u0625\u0645\u064a\u0646\u0643\u064a \u0648\u0642\u064a\u0627\u062f\u0629 \u0642\u0648\u0627\u062a \u0627\u0644\u062d\u0634\u062f \u0627\u0644\u0634\u0639\u0628\u064a \u0636\u062f \u0633\u064a\u0631\u0628\u064a\u0633\u062a \u0644\u064a\u0632\u062c\u064a\u0646\u060c \u062d\u064a\u062b \u062a\u0645 \u062a\u0623\u0645\u064a\u0646 \u0627\u0634\u062a\u0628\u0627\u0643\u0627\u062a \u0634\u0646\u063a\u0627\u0644 \u0639\u0644\u0649 \u0645\u062f\u0649 \u062b\u0644\u0627\u062b\u0629 \u0623\u064a\u0627\u0645 \u0645\u0646 \u0642\u0628\u0644 \u0642\u0648\u0627\u062a \u0627\u0644\u062a\u062d\u0627\u0644\u0641.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u062a\u0645 \u062a\u0646\u0638\u064a\u0645 \u0642\u0646\u0627\u0629 KDP&#8217;s \u0648 \u00f6zelikle Rudaw \u0648 K24 TV kanallar\u0131nda kiy\u0131nlar\u060c PKK&#8217;ye kar\u015f\u0131 kin ve nefret s\u00f6ylemleriyle doludur. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0628\u062f\u0623 \u062a\u0646\u0638\u064a\u0645 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0641\u064a \u0627\u0644\u062a\u0648\u0627\u062c\u062f \u0627\u0644\u0622\u0645\u0646 \u0641\u064a \u0625\u0642\u0644\u064a\u0645 \u0643\u0631\u0627\u0644\u0627\u0645\u0627\u064a\u0627 \u0648\u0634\u0646\u063a\u0627\u0644\u060c \u062d\u064a\u062b \u062a\u0645 \u062a\u063a\u064a\u064a\u0631 \u0639\u062f\u062f \u0633\u0643\u0627\u0646\u0647\u0627 \u0625\u0644\u0649 200000 \u0648 2000 \u062f\u0648\u0644\u0629 \u062a\u0631\u0643\u064a\u0629. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u064a\u0642\u0648\u0644 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0648\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u064a\u0644\u0627\u062d\u0638\u0627\u0646\u0647\u0627 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0641\u064a \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644\u060c \u0648\u064a\u0642\u0648\u0644 \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644 \u0625\u0646 \u0642\u0648\u0627\u062a\u0647 \u062a\u0634\u0646 \u0647\u062c\u0648\u0645\u064b\u0627 \u0643\u0627\u0645\u0644\u0627\u064b \u0639\u0644\u0649 \u0642\u0648\u0627\u062a\u0647 \u0645\u0646 \u062e\u0644\u0627\u0644 \u062a\u0646\u0638\u064a\u0645 \u0623\u0631\u0634\u064a\u0641 \u0627\u0644\u0625\u0639\u0644\u0627\u0645 \u0628\u0644\u062c\u064a\u0643\u064a. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0628\u0631\u0644\u0645\u0627\u0646 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u064a\u062a\u062d\u062f\u062b \u0639\u0646 \u0623\u064a\u0632\u064a\u062f\u064a \u0641\u064a\u0643\u064a\u0644 \u0634\u064a\u0645\u0648 \u062f\u0627\u0647\u0627 \u062f\u0627 \u0625\u064a\u0644\u064a\u0631\u064a giderek \u201cPKK, DAIS&#8217;ten fazla zaar verdi\u201d diyerek ne kadar al\u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00caz\u00eed\u00ee toplumuna sahip \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na, Ferman\u0131n sorumlular\u0131n\u0131 sorgulayaca\u011f\u0131na, KDP&#8217;yi ele\u015ftirece\u011fine, KDP&#8217;nin a\u011fz\u0131yla konu\u015fup, \u015eengal&#8217;i \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiren PKK&#8217;ye sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0644\u0645 \u064a\u0642\u0645 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0628\u062a\u0623\u062c\u064a\u062c \u0627\u0644\u062e\u0644\u0627\u0641\u0627\u062a\u060c \u062d\u064a\u062b \u0623\u0635\u0628\u062d \u0623\u0643\u062b\u0631 \u0645\u0646 100000 \u0634\u062e\u0635 \u064a\u0646\u0636\u0645\u0648\u0646 \u0625\u0644\u0649 \u062d\u0632\u0628 \u0634\u064a\u0647 \u0633\u064a\u0645\u0648 \u0648\u0641\u064a\u0627\u0646 \u062f\u064a\u0643\u0633\u064a\u0644 \u0647\u0645 \u0634\u062e\u0635\u064a\u0627\u062a \u0628\u0627\u0631\u0632\u0629 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0646\u0642\u0627\u0634\u060c \u062d\u064a\u062b \u0643\u0627\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u064a\u062e\u0648\u0636 \u062d\u0631\u0628\u064b\u0627 \u0636\u062f\u0647\u060c \u0645\u0645\u0627 \u064a\u0624\u062f\u064a \u0625\u0644\u0649 \u0631\u062d\u064a\u0644 \u0623\u064a\u0644\u064a\u0633\u064a\u0646 \u0625\u064a\u062f\u0646. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0627\u0644\u0645\u0632\u064a\u062f \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0645\u063a\u0627\u0645\u0631\u0627\u062a \u0627\u0644\u0642\u062f\u064a\u0645\u0629. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0628\u0631\u0644\u0645\u0627\u0646\u064a \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u0634\u064a\u0647 \u0634\u064a\u0645\u0648 \u0648\u0641\u064a\u0627\u0646 \u062f\u064a\u0643\u0633\u064a\u0644 \u0648\u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u064a\u062a\u0646\u0627\u0641\u0633\u0648\u0646 \u0639\u0644\u0649 \u062d\u0644 \u0642\u0627\u0633\u0645 \u0634\u064a\u0633\u0648 \u0648\u0647\u064a\u062f\u0631 \u0633\u064a\u0633\u0648 \u0625\u064a\u0643\u064a\u0644\u064a\u0633\u064a\u060c \u0648\u0642\u062f \u062a\u0645 \u062a\u0635\u0639\u064a\u062f\u0647\u0645 \u0645\u0646 \u0642\u0628\u0644\u0647\u0645. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0642\u0627\u0645\u062a \u0637\u0627\u0626\u0631\u0629 Viyan Dexil \u0628\u0632\u064a\u0627\u0631\u0629 \u0645\u0631\u0648\u062d\u064a\u0629 \u062a\u0627\u0628\u0639\u0629 \u0644\u0640 Agit Civyan. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Soyk\u0131r\u0131m gibi a\u011f\u0131r bir su\u00e7un orta\u011f\u0131\u060c \u00caz\u00eed\u00ee toplumun katledilmesinde birinci derecede pay sahibi olan ve KDP&#8217;yi destekleyerek kendi kendi sevdalanmalar\u0131\u060c Barzani&#8217;ye methiyeler dizmeleri\u060c Stockholm sendromu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0625\u0630\u0627 \u062a\u0645 \u0625\u0632\u0627\u0644\u0629 \u0627\u0644\u062c\u0632\u0621 \u0627\u0644\u0639\u0644\u0648\u064a \u0645\u0646 \u0627\u0644\u062c\u0633\u0645 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0623\u0639\u0644\u0649\u060c \u0641\u0642\u062f \u064a\u0643\u0648\u0646 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0635\u0639\u0628 \u0625\u0632\u0627\u0644\u0629 \u0627\u0644\u062c\u0632\u0621 \u0627\u0644\u0639\u0644\u0648\u064a \u0645\u0646\u0647 \u0648\u063a\u0633\u0644\u0647 \u0628\u0634\u0643\u0644 \u062c\u064a\u062f.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0625\u0646\u0647\u0627 \u0643\u0627\u0645\u0644\u0629\u060c \u0645\u0644\u0627\u0628\u0633 \u0627\u0633\u062a\u0641\u0632\u0627\u0632\u064a\u0629\u060c \u062a\u0645 \u062a\u062d\u0637\u064a\u0645\u0647\u0627 \u0645\u0646 \u0642\u0628\u0644 Gerilla g\u00fc\u00e7lerinin sa\u011fduyulu \u00e7abalar\u0131yla sorunlar a\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Gerillan\u0131n b\u00fct\u00fcn iyi niyetli yakla\u015f\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 KDP olduk\u00e7a sorumsuz ve d\u00fc\u015fmanca tavr\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etti. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0634\u0646\u063a\u0627\u0644 \u0643\u0648\u0646\u0633\u0648\u0646\u062f\u0627 T\u00fcrk devletiyle ortak Operation yapacak ve katliam ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi g\u00f6ze alacak kadar al\u00e7ald\u0131lar. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Son bir kez sald\u0131r\u0131 giri\u015fiminde bulunarak sonu\u00e7 almak istediler. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bu nedenle Xanasor sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdiler.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>G\u00fcneyden g\u00f6nderilen \u00e7ok say\u0131da askeri malzeme, z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7 e\u015fli\u011finde b\u00fcy\u00fck bir askeri g\u00fc\u00e7le tekrar \u015eengal\u2019e sald\u0131r\u0131p PKK\u2019ye kar\u015f\u0131 cephe a\u00e7t\u0131lar. PKK-KDP gerginli\u011fi nihayetinde Xanesor sald\u0131r\u0131s\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 3 Mart 2017 tarihinde KDP g\u00fc\u00e7leri, Roj Pe\u015fmerge \u00e7eteleri, kar maskesi giymi\u015f T\u00fcrk kontrgerilla timleri ile PKK gerillalar\u0131 aras\u0131nda Xanasor\u2019da \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fand\u0131. Meydana gelen bu \u00e7at\u0131\u015fmalarda, aralar\u0131nda kad\u0131n gazeteci Nujiyan Erhan\u2019\u0131n da bulundu\u011fu 12 ki\u015fi katledildi. Bu \u00e7at\u0131\u015fmada \u015eengal\u2019li \u00caz\u00eed\u00ee sava\u015f\u00e7\u0131larda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Sald\u0131r\u0131n\u0131n sorumlusu Pe\u015fmerge komutan\u0131, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk istihbarat\u0131yla yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7inde olan, kontra ki\u015fili\u011fiyle tan\u0131nan ve PKK\u2019nin yeminli d\u00fc\u015fman\u0131 olan Serbest Lezgin, \u00e7at\u0131\u015fma sonras\u0131nda T\u00fcrk devletinin a\u011fz\u0131ndan konu\u015farak tehditlerini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etti. DA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015fmaktan ka\u00e7an bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k katil ruhlu zat, T\u00fcrk devletinin kontrgerilla timleri ve Roj Pe\u015fmerge \u00e7eteleriyle birlikte \u00caz\u00eed\u00eelere sald\u0131rmay\u0131 kahramanl\u0131k sanacak kadar ak\u0131l yoksunudur.<\/p>\n<p>Ba\u015fta Mesut Barzani olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn KDP yetkilileri \u015eengal\u2019de DA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015fta 5 y\u00fcz\u00a0 Pe\u015fmerge kay\u0131p verdikleri yalan\u0131n\u0131 uydurarak \u00cazidiler \u00fczerinde \u015eengal\u2019de hak iddia etmektedir. Bunun bir yalan oldu\u011funu o d\u00f6nemde \u015eengal da\u011f\u0131nda kalan yediden-yetmi\u015fe her kes bilir. \u015eengal \u015fehir merkezinin DA\u0130\u015e\u2019ten temizlenmesinde bir k\u0131s\u0131m pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda DA\u0130\u015e ile hi\u00e7bir zaman kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmedi\u011fi herkesin malumudur.<\/p>\n<p>\u015eengal\u2019i DA\u0130\u015e \u00e7etelerinin insaf\u0131na terk ederek \u00caz\u00eed\u00eelerin diri diri yak\u0131lmas\u0131, toplu mezarla g\u00f6m\u00fclmesini sa\u011flayarak tarihin en b\u00fcy\u00fck ihanetini, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde yapmalar\u0131na ra\u011fmen, y\u00fczleri k\u0131zarmadan yalanlarla kendilerine sahte tarih yazmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. PKK\u2019ye \u00d6zerk Y\u00f6netime, \u00d6z Savunma G\u00fc\u00e7lerine sald\u0131rd\u0131klar\u0131 kadar kesinlikle DA\u0130\u015e\u2019e sald\u0131rmam\u0131\u015flard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu sald\u0131r\u0131lar T\u00fcrk devletiyle organizeli geli\u015ftirilmi\u015ftir. T\u00fcrk devleti S\u0130HA sald\u0131r\u0131lar\u0131yla \u015eengal\u2019de \u00caz\u00eed\u00eeleri katlediyorsa bunun istihbarat\u0131n\u0131 KDP sa\u011fl\u0131yordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc; \u00caz\u00eed\u00eelerin hak sahibi olmalar\u0131n\u0131, kendi kendilerini y\u00f6netmelerini, \u00f6z savunmalar\u0131n\u0131 istemiyorlar. KDP\u2019nin \u00caz\u00eed\u00eelere, \u00caz\u00eed\u00ee inanc\u0131na olan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmadan, ya\u015fanan b\u00fct\u00fcn bu heng\u00e2melerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 da zor olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>KDP, elindeki alanlar\u0131 savunmadan Irak ve Ha\u015fdi \u015eabi g\u00fc\u00e7lerine teslim etti<\/strong><\/p>\n<p>14 Mart 2017 de Xanasor katliam\u0131n\u0131 protesto eden halka KDP bir kez daha silahl\u0131 sald\u0131r\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015f, TAJE meclis \u00fcyesi Naz\u00ea Nayif Qewal ad\u0131nda \u00caz\u00eed\u00ee gen\u00e7 bir kad\u0131n \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, baz\u0131 kad\u0131nlar da yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. KDP\u2019nin tekrardan \u015eengal\u2019e yerle\u015fmesi \u00e7at\u0131\u015fmalarla, provokasyonlarla, komplolarla, karalama kampanyalar\u0131yla, KDP\u2019nin \u00caz\u00eed\u00ee vekilleri konu\u015fturmakla, bask\u0131 y\u00f6ntemleriyle ge\u00e7en bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fand\u0131. \u015eengal\u2019in bir k\u0131sm\u0131na yerle\u015ferek baz\u0131 alanlar\u0131 PKK taraftarlar\u0131na kapat\u0131lm\u0131\u015f oldu. PKK taraftarlar\u0131 aylarca S\u0131nun\u2019e nahiyesinden ge\u00e7emez oldular. Kas\u0131m \u015ee\u015fo ve Heyder \u015ee\u015fo ikilisine ba\u011fl\u0131 pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri \u00caz\u00eed\u00eelerin kutsal mek\u00e2n\u0131 olan \u015eerfedin\u2019i askeri kararg\u00e2h yaparak KDP\u2019nin \u00fcss\u00fc haline getirdiler<\/p>\n<p>KDP, DA\u0130\u015e sonras\u0131 \u015eengal s\u00fcrecini de yanl\u0131\u015f okumu\u015ftur. Kazan\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme y\u00f6ntemi kendisine hep kaybettirmi\u015ftir. \u015eengal\u2019e sald\u0131rma histerisi i\u00e7inde olmas\u0131 izledi\u011fi yanl\u0131\u015f politikalarla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. 25 Eyl\u00fcl 2017 Kurdistan Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Referandumu ile alan hakimiyetini geli\u015ftirmek ve tek egemen g\u00fc\u00e7 olarak kendisini kal\u0131c\u0131 hale getirmek istemi\u015ftir. Y\u00fczde 90 kat\u0131l\u0131mla halk\u0131n onay\u0131n\u0131 alan referandum K\u00fcrtlere kaybettirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Referanduma en fazla kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve sald\u0131ran T\u00fcrk devleti olmas\u0131na ra\u011fmen, gelinen noktada kendileri T\u00fcrkiye\u2019ye u\u015fakl\u0131k yapmakta hi\u00e7bir teredd\u00fct g\u00f6stermemi\u015ftir. Medya Savunma Alanlar\u0131\u2019nda T\u00fcrk devletiyle ayn\u0131 mevzide durup gerillaya kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131r hale geldiler. Siyasette ilkesizlik, tutars\u0131z, g\u00fcvensiz onlara kaybettirmi\u015ftir. Halk\u0131n referandum duygular\u0131n\u0131 da umutlar\u0131n\u0131 da bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kerk\u00fck ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda direnmeden Kurdistan topra\u011f\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Ha\u015fdi \u015eabi\u2019ye ve Irak devletine teslim etmi\u015ftir. Sadece \u00caz\u00eed\u00eelere g\u00fcc\u00fc yetmi\u015ftir. Sald\u0131r\u0131 \u00fczerine sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir. KDP, kendisi d\u0131\u015f\u0131nda \u015eengal\u2019de herhangi bir olu\u015fuma asla tahamm\u00fcl etmedi\u011finden dolay\u0131 \u015eengal \u00d6zerk Y\u00f6netimini ve PKK\u2019yi s\u00fcrekli hedefe koymu\u015ftur. Ha\u015fdi \u015eabi\u2019nin alana girmesiyle birlikte (16 Ekim 2017) hi\u00e7bir direnme belirtisi g\u00f6stermeden ve arkas\u0131na bakmadan alandan ka\u00e7arcas\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve b\u00f6ylece KDP\u2019nin \u015eengal maceras\u0131 bir kez daha sona ermi\u015ftir. KDP, kendisine sald\u0131rana kar\u015f\u0131 koymuyor, eldeki alanlar\u0131 savunmadan Irak ve Ha\u015fdi \u015eabi g\u00fc\u00e7lerine teslim ediyor, her ne hikmetse kendisi de \u015eengal\u2019e sald\u0131rmaktan vaz ge\u00e7miyor. \u0130\u00e7ine girilen durum tam bir paradokstur.<\/p>\n<p>PKK\u2019nin amac\u0131 \u015eengal\u2019de kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre zarf\u0131nda elde edilen kazan\u0131mlar\u0131 kal\u0131c\u0131 hale getirmek, \u015eengal halk\u0131n\u0131\u00a0korumak ve kendi kendilerine y\u00f6netebilecek bir duruma getirmektir. \u015eengal\u2019de elde edilen kazan\u0131mlar\u0131 koruma g\u00f6revi, gerillan\u0131n orada bulunmas\u0131n\u0131n zaten varl\u0131k gerek\u00e7esidir. Bu g\u00f6revine sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indir ki KDP\u2019nin sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 durmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer gerginlikler Irak devletiyle de ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta birka\u00e7 kez Irak ordu g\u00fc\u00e7leriyle \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n e\u015fi\u011fine kadar gelinmi\u015f, Irak ordusundan \u00f6l\u00fc ve yaralanma vakalar\u0131 bile ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunca bedel \u00f6deyen PKK, \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7in baz\u0131 kazan\u0131mlar elde etmi\u015fse, bunlar\u0131n \u00e7ok ucuz bir \u015fekilde elden \u00e7\u0131kmas\u0131na, heba edilmesine, g\u00f6z yummas\u0131 asla beklenemez. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde devam eden sorunlar\u0131n temelinde KDP\u2019nin \u00d6zerk Y\u00f6netime, Savunma Birliklerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lardan kaynaklanmaktad\u0131r. KDP ve Irak devleti, mevcut kazan\u0131mlar\u0131 berhava etmek istemektedirler. Halk\u0131n direnci bu konuda nettir ve d\u0131\u015f m\u00fcdahaleyi asla kabul etmemektedirler.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn sald\u0131r\u0131lar\u0131na ra\u011fmen sonu\u00e7 alamayan KDP, \u015eengal\u2019e ili\u015fkin politikalar\u0131nda konsept de\u011fi\u015fikli\u011fine gitmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u0131ld\u0131rma, korkutma, bezdirme, sindirmek i\u00e7in T\u00fcrk devletiyle yeni taktik de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u015f vurmu\u015ftur. \u015eengal savunma birliklerine y\u00f6nelik hava sald\u0131r\u0131lar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. M\u0130T te\u015fkilat\u0131yla ortak operasyonlar i\u00e7ine girmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fc birlik hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla sonu\u00e7 almak istemi\u015ftir. Bu nedenle 2017 y\u0131l\u0131nda, T\u00fcrk devleti ilk kez hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla KDP\u2019nin \u015eengal politikalar\u0131na destek vermi\u015ftir. \u015eengal\u2019e girmekle Irak devletini tehdit etmi\u015f, g\u00f6z da\u011f\u0131 vermi\u015ftir. Temel ama\u00e7; KDP\u2019nin geri d\u00f6nmesini sa\u011flamak ve \u015eengal \u00d6zerk Y\u00f6netimine son vermektir. Artan hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla KDP-T\u00fcrk devleti ortakl\u0131\u011f\u0131 \u015eengal\u2019de farkl\u0131 bir boyut kazand\u0131. DA\u0130\u015e\u2019ten kurtulan \u00caz\u00eed\u00eeler bu defa da KDP ve TC taraf\u0131ndan katledilmeye ba\u015fland\u0131, \u00e7ok say\u0131da \u00caz\u00eed\u00ee bu sald\u0131r\u0131larda hayat\u0131n\u0131 kaybetti<\/p>\n<p><strong>KDP ihanetinde ikinci a\u015fama ve yeni g\u00f6revleri<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran destekli Ha\u015fdi \u015eabi g\u00fc\u00e7leri \u015eengal\u2019e girmesiyle birlikte KDP g\u00fc\u00e7leri bir kez daha 16 Ekim 2017 tarihinde \u015eengali terk etmi\u015f ve \u00caz\u00eed\u00eeleri savunmas\u0131z bir \u015fekilde yine y\u00fcz \u00fcst\u00fc b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eengal\u2019den \u00e7ekilirken baz\u0131 stratejik alanlara \u015eengal savunma birlikleri yerle\u015fmek istemi\u015f fakat KDP\u2019ye ba\u011fl\u0131 Kas\u0131m D\u0131rbo \u00caz\u00eed\u00ee pe\u015fmergeleri bu noktalar\u0131 \u00caz\u00eed\u00eelere verece\u011fine Irak ordusuna teslim ederek nas\u0131l bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 ispatlam\u0131\u015f oldular. Bu durumun \u00caz\u00eed\u00eelikle uzaktan yak\u0131ndan hi\u00e7bir alakas\u0131 yoktur. \u00caz\u00eed\u00ee pe\u015fmergeler terk ettikleri mevzilerini YB\u015e \u00caz\u00eedxan g\u00fc\u00e7lerine vermediler fakat Irak ordusuna teslim ettiler. KDP\u2019nin halkta meydana getirdi\u011fi bu derin yar\u0131lmadan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi ihanetini \u015eengal\u2019e de bula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, nifak tohumlar\u0131n\u0131 \u00caz\u00eed\u00ee toplumunda da ekmi\u015ftir. KDP\u2019nin \u015eengal\u2019de ki ihanetinde ikinci perde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>Ha\u015fdi \u015eabi g\u00fc\u00e7leri harekete ge\u00e7ti\u011finde KDP \u00e7at\u0131\u015fma riskini g\u00f6ze alamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nceden kazand\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok alan\u0131 bo\u015faltarak geri \u00e7ekilmi\u015ftir. Benzer durum \u015eengal i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u015eengal i\u00e7in KDP\u2019nin risk almas\u0131n\u0131 beklemek sadece safl\u0131k olur. Bu s\u00fcre\u00e7te, sadece \u015eengal\u2019den de\u011fil bir\u00e7ok alanda geri \u00e7ekilmi\u015ftir. Kerk\u00fck\u2019te dahil olmak \u00fczere kazand\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131n 4\/1\u2019i kaybetmi\u015ftir. Kazanay\u0131m derken a\u011f\u0131r bir yenilgi ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>KDP\u2019nin \u015eengal maceras\u0131 bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. KCK E\u015f Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Mart 2018\u2019de \u2018\u015eengal\u2019de g\u00fcvenlik sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r gerillam\u0131z\u0131 \u00e7ekiyoruz\u2019 a\u00e7\u0131klamas\u0131yla kendi g\u00fc\u00e7lerini \u015eengal\u2019den \u00e7ekmi\u015ftir. Daha sonra ki s\u00fcre\u00e7te, \u015eengal\u2019in \u00f6z g\u00fc\u00e7lerinden olu\u015fan \u00caz\u00eedxan Asayi\u015fi, YB\u015e ve YJ\u015e birlikleri \u015eengal savunmas\u0131n\u0131 \u00fcslenmi\u015ftir. KDP bunlar\u0131 da hazmedemeyerek sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 her f\u0131rsatta devam ettirmi\u015ftir. Ferman sonras\u0131 Irak devlet g\u00fc\u00e7lerinin ve Ha\u015fdi \u015eabi\u2019nin \u015eengal\u2019e yerle\u015fmesiyle birlikte KDP yeni yollar deneyerek farkl\u0131 y\u00f6ntemlere ba\u015f vurmu\u015ftur. Art\u0131k askeri olarak \u015eengal\u2019e giremeyece\u011fini anlay\u0131nca Irak merkezi h\u00fck\u00fcmetiyle 9 Ekim 2020\u2019de imzalanan ihanet anla\u015fmas\u0131yla \u015fans\u0131n\u0131 denemi\u015ftir. Bu durum halk\u0131n b\u00fcy\u00fck tepkisine yol a\u00e7m\u0131\u015f, protestolara neden olmu\u015ftur. S\u00f6z konusu anla\u015fmayla \u015eengal\u2019in var olan sorunlar\u0131na yenilerini de ekleyerek daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>9 Ekim ihanet anla\u015fmas\u0131n\u0131n temel \u015fartlar\u0131 \u015eengal\u2019in s\u00f6zde idari, g\u00fcvenlik ve alt yap\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n \u2018\u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc\u2019 esas almaktad\u0131r. \u0130dari sorunlar derken \u015eengal\u2019den ka\u00e7m\u0131\u015f KDP\u2019ye ba\u011fl\u0131 eski Kaymakam Mehma Xelil\u2019lin \u015eengal\u2019e geri d\u00f6nmesini sa\u011flayarak \u015eengal idaresinin KDP\u2019ye devredilmesidir. Kastedilen g\u00fcvenlik maddesi ise \u015eengal\u2019de ki mevcut silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin \u015eengal\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve Irak ordusunun yerle\u015fmesidir. G\u00fcvenlik maddesinin uygulanmas\u0131 halinde, \u015eengal savunma birliklerinin bir b\u00fct\u00fcn tasfiyesi anlam\u0131na gelmektedir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, soyk\u0131r\u0131m katliam\u0131nda, Irak ordusu ve KDP g\u00fc\u00e7leri geri \u00e7ekilerek katliama yol a\u00e7arken, \u015eengal\u2019i \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiren, halk\u0131 savunan \u00f6z savunma g\u00fc\u00e7leri ise da\u011f\u0131t\u0131lacak, onun yerine kendi g\u00fc\u00e7leri ikame etmek anlam\u0131na geliyor. Alt yap\u0131 sorunu ise d\u0131\u015fardan gelen yard\u0131m fonlar\u0131ndan yararlanmak istemelerinden kaynakl\u0131 bir madde olarak bu anla\u015fmaya monte edilmi\u015f. Asl\u0131nda \u015eengal\u2019in alt yap\u0131s\u0131 hi\u00e7 kimsenin ilgi alan\u0131na girmi\u015f de\u011fildir. Sadece bir aldatmacadan ibarettir.<\/p>\n<p>Bu ihanet anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in defalarca \u015eengal\u2019e askeri g\u00fc\u00e7 g\u00f6nderilmi\u015f, Kaymakam \u015eengal\u2019e girmek istemi\u015f ve her seferinde halk\u0131n direni\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eengal halk\u0131 her ne pahas\u0131na olursa olsun KDP\u2019nin \u015eengal\u2019e d\u00f6nmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn geli\u015fmelerin arkas\u0131nda PKK vard\u0131r gerek\u00e7esiyle T\u00fcrk devletinin hava sald\u0131r\u0131lar\u0131 aral\u0131ks\u0131z devam etmekte ve bu anla\u015fman\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in Irak h\u00fck\u00fcmetine bask\u0131 uygulamaktad\u0131rlar. KDP bu d\u00f6nemde T\u00fcrk devletinin \u015eengal sald\u0131r\u0131lar\u0131na PKK\u2019yi gerek\u00e7e yaparak, destek \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee kurumlar\u0131n\u0131 hedef g\u00f6stererek ajanl\u0131k faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctmekte, istihbarat toplamakta ve \u00caz\u00eed\u00eeleri katletmesine zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>KDP, \u015eengal\u2019e girmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn giri\u015fimleri sonu\u00e7 vermeyince ve ihanet anla\u015fmas\u0131n\u0131 halk kabul etmeyince s\u0131ra T\u00fcrk devletiyle birlikte \u00caz\u00eed\u00eelerin evlatlar\u0131n\u0131 katletmeye gelmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fc birlik yap\u0131lan sald\u0131r\u0131larda \u00e7ok say\u0131da \u00cazid\u00ee komutan ve sava\u015f\u00e7\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir. Ba\u015fta \u00caz\u00eed\u00ee halk \u00f6nderi Mam Zeki \u015eengal\u00ee ve Nujiyan Erhan olmak \u00fczere 17 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f 30 ki\u015fi de yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk devletinin hava sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rarak devam etmesinde KDP\u2019nin s\u00fcrekli \u015fengal\u2019i hedef olarak g\u00f6stermesi ve istihbarat faaliyetleriyle koordine tespit etmesinin pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6zerk Y\u00f6netime kar\u015f\u0131 bir di\u011fer faaliyette siyasi-\u00f6rg\u00fctsel alanda y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Daha \u00f6nce YB\u015e komutanl\u0131\u011f\u0131nda yer alan Heyder \u015ee\u015fo, KDP taraf\u0131ndan tutukland\u0131ktan sonra bu g\u00f6revini b\u0131rakarak kendisine Partiya \u00cazdiy\u00ean Demokrat\u00eek ad\u0131nda bir parti kurduruldu. As\u0131l ama\u00e7, \u00d6zerk Y\u00f6netimde, \u00d6z Savunmada yer alanlar\u0131n kopar\u0131lmas\u0131, halk\u0131n bu kurumlardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. Tutuklanmas\u0131 180 derecelik bir ki\u015filik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne yol a\u00e7t\u0131. YB\u015e\u2019li olarak tutukland\u0131, KDP\u2019li olarak d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.\u00a0 Se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinde KDP\u2019nin yan\u0131nda yer alarak KDP\u2019nin \u015eengal\u2019de ki kolu gibi \u00e7al\u0131\u015farak \u00caz\u00eed\u00eeleri KDP saflar\u0131na \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Kas\u0131m ve Heyder \u015ee\u015fo, \u015eengal\u2019de \u00e7ok olumsuz bir rol oynayarak, PKK kar\u015f\u0131t\u0131 propagandan\u0131n ara\u00e7lar\u0131, malzemesi haline geldiler. DA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015f s\u00fcrecinde bu \u015fah\u0131slarla gerilla komutanlar\u0131 aras\u0131nda defalarca g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015f, birlikte m\u00fccadelenin yollar\u0131 aranm\u0131\u015ft\u0131r. Toplumun \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmekten ziyade kendi bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ve KDP siyasetinin kurban\u0131 oldular. Ferman ya\u015fam\u0131\u015f halka yard\u0131ma ko\u015fan gerillaya, \u2018i\u015finiz bitti buradan \u00e7\u0131k\u0131n, KDP gelsin\u2019 diyecek kadar derin bir gaflet ve ihanet i\u00e7ine girdiler.<\/p>\n<p>Kas\u0131m \u015ee\u015fo ge\u00e7mi\u015finde adam \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, kirli i\u015fler yapm\u0131\u015f ve aran\u0131r duruma d\u00fc\u015f\u00fcnce Suriye\u2019ye ge\u00e7mi\u015f ve daha sonra d\u00f6nerek KDP\u2019ye kat\u0131lm\u0131\u015f bir ki\u015filiktir. Tipik bir e\u015fk\u0131ya lideri gibi kendisini \u015eengal\u2019de konumland\u0131rm\u0131\u015f a-politik biridir. Heyder \u015ee\u015fo, akrabas\u0131 olan Kas\u0131m\u2019\u0131n elinde yeti\u015fmi\u015f biridir. \u00d6nce YB\u015e\u2019de g\u00f6rev yapm\u0131\u015f, sonra \u00e7ark ederek KDP\u2019ye ge\u00e7mi\u015f ve kendisine parti kurdurulmu\u015f biridir. Kas\u0131m \u015ee\u015fo KDP\u2019 nin bir \u00fcyesi-komutan\u0131 gibi hareket ederek resmen KDP\u2019yi temsil ederken, Heyder \u015ee\u015fo ise kurdu\u011fu parti ile ba\u011f\u0131ms\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnerek KDP\u2019nin gizli ajandas\u0131n\u0131n uygulay\u0131c\u0131s\u0131 durumundad\u0131r. \u015ee\u015fo ailesi, Ferman \u00f6ncesinde yedi y\u00fcz dolaylar\u0131nda olan pe\u015fmerge g\u00fcc\u00fcn\u00fc iki bin civar\u0131na \u00e7\u0131kararak, \u00caz\u00eed\u00ee gen\u00e7lerini rant u\u011fruna, \u00e7\u0131kar temelinde KDP saflar\u0131na \u00e7ekerek b\u00fcy\u00fck bir ihanet i\u00e7indedirler. Ama\u00e7lar\u0131 \u00d6zerk Y\u00f6netime ve \u00d6z Savunma g\u00fc\u00e7lerine kat\u0131l\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc almakt\u0131r. Paravan olarak kurduklar\u0131 parti ile KDP ihanetini \u015eengal\u2019de temsil etmektedirler.<\/p>\n<p>KDP\u2019nin \u015eengal\u2019e ad\u0131m\u0131n\u0131 att\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00caz\u00eed\u00eelere beladan ba\u015fka bir \u015fey vermedi\u011fi g\u00f6r\u00fclecektir. \u015eengal da\u011f\u0131nda ya\u015fayan halk daha g\u00fcvenlikli, korunakl\u0131, daha serbest ve daha iyi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 i\u00e7indeyken KDP\u2019nin ilegal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nedeniyle Saddam diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan b\u00fct\u00fcn k\u00f6yler bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Halk ovaya indirilerek da\u011fdan 30 km uzakl\u0131kta \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda toplama kamplar\u0131 gibi (m\u0131cema) olu\u015fturulan nahiyelere yerle\u015ftirildiler. \u00caz\u00eed\u00eelerin da\u011fdan kopar\u0131lmas\u0131na vesile olan KDP o zaman da \u015eengal halk\u0131na s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nerek \u00e7\u00f6lde yaln\u0131z b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lkel milliyet\u00e7i dayatmalar\u0131 ve pratik uygulamalar\u0131yla \u00caz\u00eed\u00eeleri adeta K\u00fcrtl\u00fc\u011fe d\u00fc\u015fman hale getirmi\u015ftir. Yayg\u0131n bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak telaffuz edilen kimlik tan\u0131mlamas\u0131 \u00caz\u00eed\u00eelik \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r hale gelmi\u015ftir. \u2018Biz K\u00fcrt de\u011filiz \u00caz\u00eed\u00eeyiz\u2019 demelerinin bir nedeni de KDP\u2019nin ayr\u0131mc\u0131 politikalar\u0131d\u0131r. As\u0131l b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lma 1975\u2019te yap\u0131lan k\u00f6y bo\u015faltmalar\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131yla olu\u015fturulan nahiyeler yar\u0131 a\u00e7\u0131k cezaevi gibi rahat denetlenen mimari yap\u0131da in\u015fa edilmi\u015ftir. Halk ovaya indirildikten sonra da\u011fda ya\u015fam sona ermi\u015f ve zamanla da\u011f terk edilmi\u015ftir. KDP\u2019de \u015eengal\u2019i terk etmi\u015f, ikinci k\u00f6rfez sava\u015f\u0131nda Saddam y\u00f6netimi devrildikten sonra 2003 y\u0131l\u0131nda tekrardan \u015eengal\u2019e d\u00f6nm\u00fc\u015f ve iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n<p>KDP\u2019nin hakimiyeti d\u00f6neminde, \u015eengal\u2019in T\u0131l Ez\u00ear ve Siba \u015eeyh X\u0131d\u0131r nahiyelerinde ger\u00e7ekle\u015fen katliam\u0131 hat\u0131rlatmakta fayda vard\u0131r. 14 A\u011fustos 2007 tarihinde, bomba y\u00fckl\u00fc 4 kamyonla, bu iki nahiyeye sald\u0131r\u0131 yap\u0131l\u0131r. Ne tesad\u00fcft\u00fcr ki sald\u0131r\u0131 an\u0131nda hi\u00e7bir Pe\u015fmerge yerinde de\u011fildir, b\u00fct\u00fcn kontrol noktalar\u0131\u00a0\u00f6nceden bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sald\u0131r\u0131 \u00f6ncesi yerlerini terk eden Pe\u015fmergeler, sald\u0131r\u0131lar\u0131n rahatl\u0131kla yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in adeta haz\u0131rl\u0131k yapm\u0131\u015flard\u0131r. Patlay\u0131c\u0131 y\u00fckl\u00fc kamyonlar, kolayca hi\u00e7bir engele tak\u0131lmadan kontrol noktalar\u0131ndan ge\u00e7erek hedeflerine ula\u015fmas\u0131na yard\u0131m etmi\u015flerdir. \u00caz\u00eed\u00ee halk\u0131na reva g\u00f6r\u00fclen bu katliam, bu topluma duyulan kin ve nefretin bir sonucu de\u011fil de nedir? Bunun ba\u015fka bir izah\u0131 var m\u0131d\u0131r? Cevaplanmas\u0131 gereken sorular\u0131n muhataplar\u0131 bu katliam\u0131 \u00f6rt bas ederek tarih kar\u015f\u0131s\u0131nda hesap vermekten kurtulamazlar. Bu d\u00fcnyada yarg\u0131lanmasalar da mahkemey-i K\u00fcbr\u00e2\u2019da yarg\u0131lanacaklar. Bu s\u0131radan basit bir olay de\u011fildir. Bu olay ayd\u0131nlat\u0131lsayd\u0131, \u015eengal halk\u0131 belki de bu son fermana bu kadar haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalanmayacaklard\u0131.<\/p>\n<p>Bu olaydan \u00e7ok \u00f6nce, Ba\u015fkan Apo, bir s\u00f6yle\u015fisinde \u015eengal\u2019e dikkat \u00e7ekmi\u015f, \u00caz\u00eed\u00eelerin tehlikede oldu\u011funu ve sahip \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015fti. Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, olas\u0131 bir sald\u0131r\u0131n\u0131n \u00cazid\u00eeleri hedeflemesi, b\u00f6lgesel geli\u015fmelerle ba\u011flant\u0131l\u0131 siyasi ve ideolojik temelleri vard\u0131r. Bu uyar\u0131y\u0131 dikkate alan o d\u00f6nemin TEVDA \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, Ba\u015fkan Apo\u2019nun d\u00fc\u015f\u00fcncelerini halka aktarm\u0131\u015flard\u0131. Fakat, halk b\u00f6yle bir katliama ihtimal vermedi\u011fi i\u00e7in uyar\u0131lar\u0131n ciddiyetini yeterince dikkate almam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar\u0131n bilan\u00e7osu \u00e7ok a\u011f\u0131r olmu\u015ftur. Olay yerinde bulunan 150 pe\u015fmergeden hi\u00e7birinin parma\u011f\u0131 kanamazken yeterince netle\u015fmeyen say\u0131lara g\u00f6re 796 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, 1562 ki\u015fi de yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenlerin say\u0131s\u0131 yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybeden ki\u015filerin verdi\u011fi DNA \u00f6rneklerinden ancak tespit edilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cesetler par\u00e7alanarak tan\u0131nmaz hale geldi\u011fi i\u00e7in tam say\u0131 ne yaz\u0131k ki hi\u00e7bir zaman tespit edilememi\u015ftir. Patlaman\u0131n \u00e7ok \u015fiddetli olmas\u0131ndan dolay\u0131 T\u0131lezer\u2019de kerpi\u00e7 evlerden olu\u015fan bir mahalle t\u00fcmden y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan cesetleri par\u00e7alanarak geni\u015f bir araziye da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 hakk\u0131nda net say\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>Yabanc\u0131 medya kurulu\u015flar\u0131 bu olay\u0131 ABD\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra en b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131 olarak yorumlad\u0131lar.<\/strong><\/p>\n<p>\u00caz\u00eed\u00eelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015eengal b\u00f6lgesi Araplarla \u00e7evrelenmi\u015f bir ada gibidir. \u00caz\u00eediler i\u00e7in \u00e7ok da g\u00fcvenlikli olmayan bir inan\u00e7 adas\u0131d\u0131r. Buna etnik ve dinsel kimlik olarak ku\u015fatma, izole etme, \u00e7embere alma demek daha do\u011fru bir tan\u0131m olsa gerek. \u00c7e\u015fitli haks\u0131zl\u0131klara u\u011framalar\u0131, uygulamalara maruz kalmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130nan\u00e7 \u00e7eli\u015fkisinin en \u00e7ok ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafyad\u0131r. Her zaman \u00caz\u00eed\u00eelere d\u00f6n\u00fck sald\u0131r\u0131lar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yol kesip fidye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00caz\u00eed\u00eeleri ka\u00e7\u0131rma olaylar\u0131 s\u0131k\u00e7a ya\u015fanmaktad\u0131r. Fakat bu denli sars\u0131c\u0131 toplu katliamlar yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. \u00caz\u00eed\u00eelerin 11 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc ya\u015fanm\u0131\u015f fakat gerekenler yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Tedbir mahiyetinde en ufak bir giri\u015fimde bulunulmam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu b\u00f6ylesine riskli bir co\u011frafyada KDP\u2019 nin hi\u00e7bir koruma tedbiri almamas\u0131 da bilin\u00e7li bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Son \u00caz\u00eed\u00ee ferman\u0131nda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi katliamlara bizzat ortak oldu\u011fu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00caz\u00eed\u00eelerin g\u00fcvenli\u011fini KDP\u2019ye teslim etmek, tabir yerindeyse \u2018kuzuyu kurda teslim etmek\u2019 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p>T\u0131lezer katliam\u0131ndan bir s\u00fcre \u00f6nce, Musul\u2019un merkezinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u015f yerinde, 28 \u00caz\u00eed\u00ee genci katledilmi\u015fti. Kimin, ni\u00e7in katletti\u011fi de pek anla\u015f\u0131lamad\u0131.\u00a0 Bu olay bir nevi ya\u015fanacak katliamlar\u0131n \u00f6n habercisiydi. Hatta, bu gen\u00e7lerin katledilmesi o d\u00f6nem \u00e7ok fazla g\u00fcndem bile yap\u0131lmad\u0131. Adli bir mesele olarak ele al\u0131nd\u0131. Sebebi her ne olursa olsun, as\u0131l nedeni, M\u00fcsl\u00fcmanlar ve \u00caz\u00eed\u00eeler aras\u0131nda din-inan\u00e7 \u00e7eli\u015fkisi olarak zuhur etmi\u015ftir. Dinsel \u00e7eli\u015fkinin \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6nmesidir. Gerek Musul\u2019da ki gen\u00e7lerin infaz edilmesi ve gerekse T\u0131lezer ile S\u00eeba \u015eeyh X\u0131d\u0131r katliam\u0131, adli vakalar olarak de\u011ferlendirilemez. Soyk\u0131r\u0131m fermanlar\u0131, \u2018\u00caz\u00eed\u00eeler kafirdir, din d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r, katli vaciptir\u2019 diyen zihniyetin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu olaylarda KDP\u2019ni rol\u00fc a\u00e7\u0131k ortadayken, KDP eliyle i\u015flenen katliamlar iken halk cesaret edip ger\u00e7ekleri s\u00f6ylemekten ka\u00e7\u0131n\u0131yor. Halka uygulanan bask\u0131 ve yarat\u0131lan korku iklimi nedeniyle olaylar ayd\u0131nlanm\u0131yor, ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131yor, failleri bulunam\u0131yor, yarg\u0131lanam\u0131yor. \u2018Kol k\u0131r\u0131l\u0131r yen i\u00e7inde kal\u0131r\u2019 misali \u00caz\u00eed\u00eeler, \u00e7aresizlikleriyle, ac\u0131lar\u0131yla, kanayan yaralar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa sahipsiz, kimsesiz ya\u015famaya mahk\u00fbm edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>DA\u0130\u015e \u00e7etelerinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nce \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn ba\u015fkenti Amman\u2019da bir toplant\u0131 yap\u0131l\u0131r ve bu toplant\u0131ya KDP yetkililerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bu toplant\u0131ya kat\u0131lanlar, DA\u0130\u015e\u2019in ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan haberleri vard\u0131r ve \u00f6nceden haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015flar, i\u015flerini planlam\u0131\u015flar. KDP, bu planlamalar gere\u011fi \u015eengal\u2019de ki a\u011f\u0131r silahlar\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nceden g\u00fcneye g\u00fcvenlikli alanlara ta\u015f\u0131r. Hatta \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerini dahi alandan \u00e7\u0131kar\u0131r. DA\u0130\u015e\u2019in yay\u0131lmas\u0131na \u00f6nceden zemin haz\u0131rlam\u0131\u015f olur. DA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015fmayacaklar\u0131n\u0131 \u00f6nceden kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Buraya kadar belki anla\u015f\u0131l\u0131r fakat, katliam \u00f6ncesinden k\u00f6y k\u00f6y, kasaba kasaba gezerek b\u00fct\u00fcn halka \u2018yerlerinden ayr\u0131lmamalar\u0131n\u0131 g\u00fcvenliklerini sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131\u2019 bu konuda \u2018namus-\u015feref s\u00f6z\u00fc\u2019 vererek halk\u0131n g\u00fcvenlikli alanlara gitmesini engellemi\u015f olmalar\u0131 anla\u015f\u0131lamaz. Halk\u0131n kendisini korumas\u0131-savunmas\u0131 en do\u011fal hakk\u0131 iken bu hakk\u0131n ellerinden al\u0131nmas\u0131 hi\u00e7 anla\u015f\u0131lamaz. KDP, insanlar\u0131n savunma hakk\u0131n\u0131 ellerinden almas\u0131 bile bir insanl\u0131k su\u00e7udur. Bir toplulu\u011fa yap\u0131labilecek ne kadar k\u00f6t\u00fcl\u00fck varsa fazlas\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Musul ve Telefer \u015fehirleri hi\u00e7bir mukavemet olmadan DA\u0130\u015e\u2019in eline ge\u00e7mi\u015f ve DA\u0130\u015e hi\u00e7bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u015fehirleri kasabalar\u0131 ele ge\u00e7irerek ilerlemesine sesiz kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 B\u00f6ylece Amman\u2019daki toplant\u0131da i\u015fler planland\u0131\u011f\u0131 gibi sorunsuz bir \u015fekilde gerekleri yerine getirilmi\u015ftir. KDP\u2019 de kendi cephesinden \u00f6nceden haz\u0131rl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in katliam\u0131n ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131 t\u00fcm g\u00fcc\u00fc \u015eengal\u2019i terk etti. Halk\u0131n g\u00fcvenlikli alanlara \u00e7\u0131kmas\u0131na izin verilseydi ferman\u0131n bilan\u00e7osu belki de bu kadar a\u011f\u0131r olmayacakt\u0131, halk kendisini koruyacakt\u0131. Maalesef halk\u0131n da\u011fa \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 engellendi \u00e7\u00fcnk\u00fc toplu katliam\u0131n karar\u0131 Amman toplant\u0131s\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015f ve KDP\u2019de bu karar\u0131n uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. Ferman\u0131n karanl\u0131kta kalan y\u00fcz\u00fc ayd\u0131nlat\u0131lmadan KDP\u2019nin soyk\u0131r\u0131m su\u00e7undan aklanmas\u0131 hi\u00e7bir zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>K\u00fc\u00e7\u00fck \u015eengal\u2019in b\u00fcy\u00fck sorunu<\/strong><\/p>\n<p>Ferman s\u00fcreci ve sonras\u0131nda uzun bir s\u00fcre sahipsiz kalan \u015eengal, her ne hikmetse birdenbire d\u00fcnyan\u0131n ilgilendi\u011fi bir mesele haline geldi. Nerdeyse k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin ilgi oda\u011f\u0131 ve \u00e7eki\u015fme sahas\u0131 haline getirilmi\u015f durumdad\u0131r. B\u00fcy\u00fck hesapla\u015fmalara zemin olacak kadar anlam y\u00fcklenmi\u015f ve halk da bu hesapla\u015fmaya kurban edilmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde sorun gibi g\u00f6r\u00fcnen \u015eengal \u00d6zerk Y\u00f6netimi ve Halk Savunma Birliklerinden ziyade as\u0131l sorun \u015eengal\u2019in nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131na dair yap\u0131lan g\u00fc\u00e7 \u00e7eki\u015fmesidir. Bir yandan \u0130ran, bir yandan ABD, bir yandan KDP-T\u00fcrkiye ve bir yandan da Irak\u2019\u0131n kendisine taraf yonttu\u011fu bir co\u011frafya haline geldi.<\/p>\n<p>PKK\u2019nin \u015eengal\u2019de ki varl\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar\u0131n amac\u0131 asl\u0131nda ba\u015fkad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6teden beri i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartan Musul-Kerk\u00fck\u2019\u00fc ele ge\u00e7irmektir. KDP ise yeniden \u015eengal\u2019e h\u00e2kim olup b\u00f6lgesel y\u00f6netimine katmak istiyor. B\u00fct\u00fcn hesap bunun \u00fczerine kuruludur. KDP\u2019nin \u015eengal\u00a0 ferman\u0131nda sorumlulu\u011fu kilit bir konumdad\u0131r. \u015eengal \u00fczerinde k\u00f6t\u00fc oynayan bir g\u00fc\u00e7 haline gelmi\u015ftir. Amman toplant\u0131s\u0131nda al\u0131nan \u00caz\u00eed\u00ee ferman\u0131 karar\u0131n\u0131n ba\u015f sorumlusu olarak sava\u015f su\u00e7undan dolay\u0131, uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re yarg\u0131lanmas\u0131 gerekirken, \u015eengal\u2019den hak iddia etmesi, anla\u015fmalar yapmas\u0131, \u00caz\u00eed\u00ee toplumu i\u00e7in d\u00fc\u015fmanca bir karard\u0131r. \u015eengal halk\u0131n\u0131n iradesini gasp etmektir. Defalarca \u015eengal\u2019e girmek istemesine ve sald\u0131r\u0131da bulunmas\u0131na ra\u011fmen her seferinde halk\u0131n tepkisiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Buna ra\u011fmen zorla \u015eengal\u2019e girmek istemektedir. KDP, fermanla birlikte \u015eengal i\u00e7in art\u0131k d\u0131\u015f bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr, zorla girmesi de i\u015fgal anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p>DA\u0130\u015e\u2019in \u015eengal, Kobane ve Rojava planlar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fmamas\u0131n\u0131n sorumlusu PKK g\u00f6r\u00fclmektedir. KDP ve T\u00fcrk devletinin PKK d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda bu kadar kenetlenmeleri, her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131r\u0131y\u0131 \u00e7ok ac\u0131mas\u0131zca y\u00fcr\u00fctmesinin sebeplerinden biri DA\u0130\u015e\u2019e ya\u015fat\u0131lan yenilgidir.<\/p>\n<p>\u015eengal\u2019de d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin hesaplar\u0131 giderek karma\u015f\u0131k hale gelmektedir. T\u00fcrkiye, Irak devletinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan da yararlanarak egemenlik haklar\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayarak, her t\u00fcrl\u00fc uluslararas\u0131 hukuku ihlal ederek g\u00fcn\u00fc birlik \u015eengal\u2019e sald\u0131rmaktad\u0131r. 2017\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze T\u00fcrk devletinin hava sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131 \u015eengal sorununa yeni bir boyut kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk devleti ve KDP\u2019nin \u015eengal hesaplar\u0131 \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. Ard\u0131ndan \u0130ran destekli Ha\u015fdi \u015eabi g\u00fc\u00e7lerinin \u015eengal\u2019e gelmesiyle birlikte \u015eengal sorunu kar topu gibi biraz daha b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. En son hamle ise, KDP ve Irak h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda yap\u0131lan BM\u2019nin de taraf oldu\u011fu 9 Ekim 2020 ihanet anla\u015fmas\u0131, \u015eengal sorununa uluslararas\u0131 bir boyut kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>9 Ekim ihanet anla\u015fmas\u0131n\u0131n tarihi bile bilin\u00e7li se\u00e7ilmi\u015ftir. Bu tarih\u00a0 Ba\u015fkan Apo\u2019ya yap\u0131lan uluslararas\u0131 komplonun ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihine\u00a0 bilin\u00e7li denk getirilmi\u015ftir. Bu anla\u015fman\u0131n \u015fartlar\u0131 g\u00fcvenlik, idari ve alt yap\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi masumane, basite indirgenip a\u00e7\u0131klansa da \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla kapsam\u0131 \u00e7ok daha derindir. G\u00fcvenlik maddesinde t\u00fcm \u2018yabanc\u0131\u2019 veya \u2018me\u015fru\u2019 olmayan silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin \u015eengal\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6n g\u00f6rmektedir. Bu maddenin kapsam\u0131na sadece YB\u015e ve YJ\u015e ile \u00caz\u00eedxan Asayi\u015f g\u00fc\u00e7leri girmiyor. \u0130ran\u2019\u0131n destekledi\u011fi ve finanse etti\u011fi, daha sonra da Irak anayasas\u0131nca resmi hale getirilerek devlete ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir milis g\u00fcc\u00fc olan Ha\u015fdi \u015eabi\u2019yi de kapsamaktad\u0131r. Dolays\u0131yla Irak\u2019\u0131n kendi i\u00e7 dengelerinde \u0130ran\u2019\u0131n hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r derecede a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funda dolay\u0131 bu anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131nda zorlanmalar ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu anla\u015fmaya halk\u0131n tepkisi kadar, \u0130ran\u2019\u0131n muhalefet etti\u011fi de bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>\u0130ran devletinin Irak\u2019taki n\u00fcfuzu artarak devam etti\u011fi bilinmektedir. \u015eengal ba\u011flam\u0131nda konuyu ele al\u0131rsak \u0130ran\u2019\u0131n \u015eengal hevesi inan\u00e7 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6teye Ortado\u011fu\u2019ya ili\u015fkin politikalar\u0131nda stratejik bir \u00f6nem atfetmektedir. DA\u0130\u015e\u2019in \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla birlikte kendisine \u00f6nemli bir alan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ha\u015fdi \u015eabi ad\u0131nda milis g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturarak Irak\u2019ta hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir g\u00fc\u00e7 elde etmi\u015ftir. Resmiyeti\u00a0olmayan bu askeri yap\u0131lanma daha sonra yasal \u00e7er\u00e7eveye kavu\u015fturularak Irak\u2019ta resmiyet kazand\u0131. Bu, \u00f6z\u00fcnde \u0130ran g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde olan bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n<p>2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren DA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele k\u0131smen ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131, Musul ve \u00e7evresi DA\u0130\u015e\u2019ten geri al\u0131nd\u0131. Irak\u2019\u0131n genelinde oldu\u011fu gibi Musul \u00e7evresinde de Ha\u015fdi \u015eabi kendisini \u00f6rg\u00fctleyerek g\u00fc\u00e7 elde etti. Bu arada Lali\u015f birli\u011fi ad\u0131nda \u00caz\u00eed\u00ee gen\u00e7lerden olu\u015fan askeri bir g\u00fc\u00e7 \u00f6rg\u00fctleyerek bu \u015fekilde (2017) \u015eengal\u2019e girdi. KDP, Ha\u015fdi \u015eabi ile \u00e7at\u0131\u015fmaya girmekten ka\u00e7\u0131narak mevzilerini b\u0131rak\u0131p \u015eengal\u2019i terk ettikten sonra, \u0130ran art\u0131k askeri bir g\u00fc\u00e7 olarak \u015eengal\u2019e yerle\u015fmi\u015f oldu. Ha\u015fdi \u015eabi\u2019nin \u015eengal deki askeri varl\u0131\u011f\u0131 ciddi olmasa da siyasi bir a\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n<p>\u0130ran, Irak\u2019\u0131n genelini siyasi, askeri ve ekonomik olarak etkileyen \u00e7ok \u00f6nemli b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Ortado\u011fu zemininde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc stratejiye ba\u011fl\u0131 olarak Irak\u2019ta konumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Irak\u2019\u0131n kayma\u011f\u0131n\u0131 yiyen \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. \u0130ran\u2019\u0131n Irak\u2019la ili\u015fkileri ve \u00e7eli\u015fkileri ba\u011flam\u0131nda konuya yakla\u015fmak daha faydal\u0131 olacakt\u0131r. \u0130ran-Kum ve Irak-Necef \u015eii merkezlerinin aras\u0131nda ki ili\u015fki ve \u00e7eli\u015fkiler sorgulanmaya de\u011fer.<\/p>\n<p>\u015eengal b\u00f6lgesinin \u0130ran i\u00e7in ayr\u0131 bir \u00f6nemi vard\u0131r. \u015eengal\u2019i \u015eii inanc\u0131 i\u00e7in kutsal bir mek\u00e2n olarak ele al\u0131p yakla\u015f\u0131m sergilemektedir. \u015eengal co\u011frafik olarak \u0130slamiyetten \u00f6nce Musul ve Halep aras\u0131nda ticaret yolu \u00fczerinde kurulmu\u015f stratejik \u00f6neme sahip da\u011fl\u0131k bir aland\u0131r.\u00a0 \u0130slamiyet d\u00f6neminde de s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nemli bir kervan yoludur. Hz. Ali\u2019nin k\u0131z\u0131 Hz. Zeynep\u2019in \u015eengal\u2019de konaklad\u0131\u011f\u0131 ve bu konaklad\u0131\u011f\u0131 yerde Siti Zeynep olarak bir t\u00fcrbenin yap\u0131larak buraya kutsall\u0131k atfedildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p>Dini \u00f6nemi kadar jeostratejik-jeopolitik a\u00e7\u0131dan \u015eengal da\u011f\u0131, \u0130ran i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Akdeniz\u2019e kadar inen ye\u015fil ku\u015fak projesi i\u00e7in de gerekli bir aland\u0131r. \u0130ran, Ha\u015fdi \u015eabi g\u00fc\u00e7leri olarak \u015eengal de kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 ABD ve \u0130srail ba\u015fta olmak \u00fczere AB \u00fclkeleri taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rmemektedir. Bu nedenle 9 Ekim \u015eengal ihanet anla\u015fmas\u0131n\u0131n bir an \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesini istemektedirler.<\/p>\n<p>\u015eengal \u00fczerinde ki hesaplar\u0131n kapsam\u0131 giderek geni\u015flemekte, derinli\u011fi artmaktad\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee toplumu d\u0131\u015f\u0131nda her g\u00fcc\u00fcn \u00fczerinde hesaplar\u0131 olan bir alan haline gelmi\u015f bulunmaktad\u0131r. BM, ABD, AB, \u0130ran, T\u00fcrkiye, gibi \u00fclkelerin mercek alt\u0131nda tuttu\u011fu \u015eengal istikrars\u0131zl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklenmektedir.<\/p>\n<p>\u015eengal ihanet anla\u015fmas\u0131n\u0131n en hararetli savunucular\u0131ndan biri hi\u00e7 ku\u015fkusuz T\u00fcrkiye\u2019dir. KDP\u2019nin \u015eengal\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla bask\u0131 kurarak halk\u0131 y\u0131ld\u0131r\u0131p, korkutarak KDP ye do\u011fru itmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de ki bask\u0131, sindirme, korkutma siyasetinden sonu\u00e7 alan Erdo\u011fan benzerini \u015eengal\u2019de de uygulamaktad\u0131r. KDP\u2019nin \u015eengal\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk devletinin de \u00fcss\u00fc haline gelmesi anlam\u0131na gelmektedir. Zaten Ba\u015fiqa\u2019da bir askeri \u00fcsleri bulunan T\u00fcrkiye\u2019nin \u015eengal plan\u0131; yeni Osmanl\u0131c\u0131k \u00f6zlemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek istemesinden kaynaklan\u0131yor. Rojava\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131r hatt\u0131n\u0131 i\u015fgal ederek ve \u015eengal\u2019i de i\u00e7ine alarak Musul ve Kerk\u00fck hatt\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayarak neo Osmanl\u0131c\u0131 \u00f6zlemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek istiyor. Benzer bir yay\u0131lma politikas\u0131n\u0131 G\u00fcney Kurdistan\u2019da da yapmaktad\u0131r. PKK varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek Rojava\u2019ya ve G\u00fcney Kurdistan\u2019a sald\u0131rmaktad\u0131r.\u00a0 \u201cPKK\u2019yi \u00f6nleyin siz yapmazsan\u0131z biz gerekeni yapar\u0131z, bir gece ans\u0131z\u0131n Sincar\u2019a geliriz\u201d diyerek i\u015fgal emellerini a\u00e7\u0131\u011fa vurmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye ve KDP, \u015eengal \u00f6zg\u00fcl\u00fcnde \u2018PKK ile \u0130ran i\u015f birli\u011fi\u2019 vurgusunu \u00f6n plana \u00e7\u0131kararak ihanet anla\u015fmas\u0131na \u0130srail, ABD, AB ve BM deste\u011fini sa\u011flama ve Irak\u2019a bask\u0131 olu\u015fturma takti\u011fine ba\u015fvurmaktad\u0131r. Oysa ki \u015eengal zemininde, ne objektif nede s\u00fcbjektif herhangi bir ili\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131ndan asla bahsedilemez. \u015eengal Savunma Birlikleri\u2019ni ve \u00d6zerk Y\u00f6netimi\u2019ni T\u00fcrkiye ve KDP istemiyor. Ha\u015fdi \u015eabi birliklerini de ABD ve \u0130ran kar\u015f\u0131t\u0131 di\u011fer g\u00fc\u00e7ler istemiyor. Dolays\u0131yla \u015eengal konusunda \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 bir blokla\u015fma ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u015eengal \u00d6zerk Y\u00f6netimi\u2019ni \u2018PKK\u2019 olarak g\u00f6stermek, Ha\u015fdi \u015eabi\u2019yi \u2018\u0130ran\u2019 olarak g\u00f6stermek ve yine iki g\u00fcc\u00fcn olmayan i\u015f birli\u011fini varm\u0131\u015f gibi g\u00f6stererek, \u015eengal\u2019de ki sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak tarif etmek bilin\u00e7li bir \u00e7arp\u0131tmad\u0131r. KDP ve T\u00fcrkiye\u2019nin sald\u0131rgan politikalar\u0131na davetiye \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p>\u0130ran Devrim muhaf\u0131zlar\u0131 Ordusu Kud\u00fcs g\u00fcc\u00fc komutan\u0131 Kas\u0131m S\u00fcleymani ile Ha\u015fdi \u015eabi heyeti ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ebu Mehdi M\u00fchendis\u2019 in 3 Ocak 2020\u2019de Ba\u011fdat\u2019ta ABD taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, Irak\u2019\u0131 ABD ile \u0130ran\u2019\u0131n m\u00fccadele alan\u0131 haline getirdi. \u0130ran varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 duran g\u00fc\u00e7lerin blok halinde tepki g\u00f6stermesi \u015eengal\u2019de ki ihanet anla\u015fmas\u0131nda da g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. BM temsilcisinden ABD. AB. Temsilcilerine varana kadar, hep bir a\u011f\u0131zdan koro halinde bu anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131ndan yanad\u0131r. Sorun asl\u0131nda \u015eengal\u2019i de a\u015fan bir konu olmas\u0131na ra\u011fmen husumetlerini \u015eengal \u00fczerinden dillendirmeleri \u015eengal\u2019i d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in de\u011fildir. \u015eengali kendi \u00e7eli\u015fkilerinde malzeme olarak kullanmaya m\u00fcsait g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in s\u0131k\u00e7a g\u00fcndemde tutuluyor. \u015eengal konusunda, PKK\u2019yi \u0130ran\u2019la denkleme i\u015fini de KDP ve T\u00fcrkiye \u00fcslenmi\u015ftir. Ama\u00e7 \u015eengal\u2019de ki savunma birliklerini, \u00f6zerk yap\u0131y\u0131 tasfiye etmek ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Gelinen a\u015famada, \u015eengal hamuru daha \u00e7ok su kald\u0131raca\u011fa benzemektedir. Irak\u2019ta en etkili g\u00fc\u00e7lerden biri de \u0130srail\u2019dir. \u0130srail, K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7inde daha \u00e7ok KDP\u2019ye meyilli oldu\u011fu bilinmektedir. Irak i\u00e7lerinde \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 m\u00fccadele halinde oldu\u011fu da bilinmektedir. ABD ile birlikte hareket eden \u0130srail \u015eengal konusunda s\u0131k\u00e7a nab\u0131z yoklad\u0131\u011f\u0131 da s\u0131r de\u011fildir. Bu kadar d\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015eengal sorunu bilinenden de karma\u015f\u0131k bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Gerilim ve gerginlik i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u015eengal konusu, siyasi istikras\u0131zl\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Irak\u2019ta s\u0131k\u00e7a de\u011fi\u015fen ba\u015fbakanlar\u0131n i\u015fba\u015f\u0131na gelerek olu\u015fturdu\u011fu h\u00fck\u00fcmetinin inisiyatifinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibidir.<\/p>\n<p>Irak h\u00fck\u00fcmeti, kendi yasalar\u0131n\u0131 uygulama g\u00fcc\u00fcnden yoksun bir devlet haline gelmi\u015ftir. \u00dczerinde bir\u00e7ok g\u00fcc\u00fcn operasyon yapa bildi\u011fi bir \u00fclke olmu\u015ftur. G\u00fcney K\u00fcrdistan T\u00fcrk devletinin i\u015fgaline u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen tepki veremez durumdad\u0131r. Irak\u2019\u0131n egemenlik haklar\u0131na her g\u00fcn sald\u0131r\u0131l\u0131yor kendisini koruyamaz haldedir. Da\u011flar\u0131nda kimyasal silah kullan\u0131lmaktad\u0131r. Maxmur ve \u015eengal gibi alanlar s\u00fcrekli havadan bombalanmakta, insanlar katledilmektedir. Hi\u00e7bir konuda radikal bir kar\u015f\u0131 duru\u015f sergilenemiyor. Irak devlet yetkileri maalesef deme\u00e7 vermenin \u00f6tesine ge\u00e7emiyorlar.<\/p>\n<p>Irak d\u0131\u015f m\u00fcdahalelerin kurban\u0131 olmu\u015f vesayet\u00e7i g\u00fc\u00e7lerin denetimine girmi\u015f, kapitalist modernitenin insaf\u0131na terk edilmi\u015f, siyasi, askeri, sosyal, ekonomik sorunlarla bo\u011fu\u015fan bir \u00fclkedir. Yolsuzluk ve yoksulluk bu zengin co\u011frafyan\u0131n insan\u0131n\u0131 can\u0131ndan bezdirmi\u015ftir. Etnik ve Mezhep \u00e7eli\u015fkileri her an \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6nme zemini olan bir toplumsal yap\u0131ya sahiptir. DA\u0130\u015e\u2019in \u00e7\u0131kmas\u0131 kendisine taban yapmas\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrede yay\u0131lmas\u0131 Irak\u2019\u0131n mevcut durumuyla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. DA\u0130\u015e t\u00fcr\u00fc bir potansiyeli s\u00fcrekli ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131yan ko\u015fullar oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e Irak halklar\u0131n\u0131n istikrar y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130stikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu Irak\u2019ta, \u00f6ncelikli konu sanki \u015eengal\u2019mi\u015f gibi zorla dayat\u0131lan anla\u015fmalar\u0131n hi\u00e7bir ge\u00e7erli mant\u0131\u011f\u0131 yoktur. \u015eengal\u2019i \u00f6z savunmas\u0131z b\u0131rakmak demek yeni fermanlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmak demektir. Radikal selefi sald\u0131r\u0131lar\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyecektir. Kald\u0131 ki DA\u0130\u015e tehlikesi t\u00fcm\u00fcyle hen\u00fcz ortadan kalkmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ferman\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u015eengal\u2019 de in\u015fa edilen toplumsal form, idari yap\u0131, \u00f6z savunma modeli, Irak i\u00e7in umut vaat eden bir model olmaya \u00e7ok uygundur. Irak\u2019\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme yolunu g\u00f6stermektedir. Bunca \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 toplumsal yap\u0131ya yeni bir anlay\u0131\u015f, yeni bir zihniyet gerekmektedir. \u015eengal\u2019de ki fiili duruma resmi bir stat\u00fc kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 halinde demokratik toplum formunu hayata ge\u00e7irmede iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131la bilinir. \u015eengal\u2019i yeniden i\u015fgal ederek, halk\u0131n iradesini hi\u00e7e sayarak, kurumlar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tarak, kazan\u0131mlar\u0131na el koyarak, toplumu g\u00fcvensizli\u011fe mahk\u00fbm ederek sonu\u00e7 almak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Uygulanmaya konmak istenen ihanet anla\u015fmas\u0131 ve izlenen y\u00f6ntem s\u00fcrekli sorun \u00fcreten bir sistem olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ferman\u0131n geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 sorunlar, ac\u0131lar, travmalar<\/strong><\/p>\n<p>\u015eengal\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen 74. \u00caz\u00eed\u00ee ferman\u0131 toplumda kapanmayacak bir yara a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7lar\u0131 sonsuza kadar devam edecek derin izler b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Fermandan geriye kalan sadece ac\u0131, kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n benli\u011finde yer edinmi\u015f, haf\u0131zas\u0131na kaz\u0131nm\u0131\u015f \u00f6m\u00fcr boyu bir damga gibi ta\u015f\u0131mak zorunda kalaca\u011f\u0131 yazg\u0131s\u0131d\u0131r. Ebediyete kadar s\u00fcrecek m\u00fcltecili\u011fidir.\u00a0 Kad\u0131nlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131, mahk\u00fbm edildi\u011fi ya\u015fam hikayeleridir. Maddi d\u00fcnya gibi manevi d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131d\u0131r. Ya\u015farken ruhlar\u0131 katledildi. Tarifi imk\u00e2ns\u0131z sanc\u0131l\u0131 bir ya\u015fam kald\u0131 geriye. Bu bir toplum i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehlike demek. Bu, toplum olma vasf\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131, da\u011f\u0131lmas\u0131 demek. Bu, gelecek kayg\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131yan, umutlar\u0131n\u0131 yitiren, fiziki ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131ma a\u00e7\u0131k hale gelmek demek. Bu, inan\u00e7lar\u0131n\u0131, dillerini, k\u00fclt\u00fcrlerini yitirmek demek, Bu, toplum olarak tarihsel yok olu\u015f veya tarihi soyk\u0131r\u0131m\u0131n tamamlanmas\u0131 demek.<\/p>\n<p>Fermandan geriye kalan asl\u0131nda kocaman kahredici bir belirsizliktir. Say\u0131lar d\u00fczeyinde her \u015fey belirsizdir. Toplu mezar say\u0131s\u0131, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen, kaybolan, g\u00f6\u00e7en insan say\u0131s\u0131 belirsizdir. Belirsizli\u011fe do\u011fru yol alan da yolun kendisi de belirsizdir. DA\u0130\u015e\u2019in elinde bulunanlar\u0131n say\u0131lar\u0131 da belirsizdir. Ne gariptir ki ya\u015fayan insan say\u0131s\u0131 da belirsizdir. Ya\u015fanan 74. ferman topluma dair her \u015feyi o kadar belirsiz hale getirdi ki toplumun gelece\u011fini de karartarak belirsizle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Fermandan geriye dinmeyen ac\u0131lar kadar korkulu ya\u015famlar, endi\u015feli, \u00e7aresiz bekleyi\u015fler kalm\u0131\u015ft\u0131r. Fermandan geriye, neye u\u011frad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131ran, bir anda kendilerini so\u011fuk namlular\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda bulan, nas\u0131l \u00f6ld\u00fcklerinin bile fark\u0131na varmadan, topra\u011fa topluca g\u00f6m\u00fclen insanlar\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131 toplu mezarlar kalm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sacas\u0131 geriye, tarihe d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f kara bir leke kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n durumu: DA\u0130\u015e \u00e7etelerinin eline d\u00fc\u015fen, en k\u00f6t\u00fc kaderi ya\u015fayan kad\u0131nlar\u0131n hikayeleri \u00e7ok daha ac\u0131kl\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00fcmden beter ya\u015famlar\u0131n\u00a0sahipleridirler. K\u0131z \u00e7ocuklar, gen\u00e7 k\u0131zlar, gelinler, anneler topluca sava\u015f ganimeti olarak ele ge\u00e7irilmi\u015f, diyardan diyara s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f, hayatlar\u0131 karart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kim bilir nerelerdeler, neler ya\u015famaktad\u0131rlar. Hayatlar\u0131nda k\u00f6ylerinden, kasabalar\u0131ndan, \u00e7o\u011fu da \u015eengal\u2019den d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f kad\u0131nlar, bilmedikleri co\u011frafyalarda elleri zincire vurulmu\u015f, siyah hicaplar i\u00e7inde, burkan\u0131n alt\u0131nda gizlenmi\u015f \u00fcrkek g\u00f6zlerle pazarlarda al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 beklemektedir. Kim bilir ka\u00e7 defa al\u0131n\u0131p sat\u0131ld\u0131lar. Nereden nerelere g\u00f6\u00e7t\u00fcler. Ba\u015flar\u0131na nelerin nas\u0131l geldi\u011fini yeterince anlamadan ve bundan sonrada, ba\u015flar\u0131na nelerin gelebilece\u011fini bilmeden, ak\u0131betlerinin belirsizli\u011fi i\u00e7inde ak\u0131p giden kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 kim bilir?<\/p>\n<p>DA\u0130\u015e\u2019ten kurtulan, kurtar\u0131lan kad\u0131nlar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131ndan, k\u00f6lele\u015ftirilmi\u015f \u00caz\u00eed\u00ee kad\u0131nlar\u0131n dramlar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yor. KDP TV\u2019lerinde, DA\u0130\u015e\u2019ten kurtulan kad\u0131nlara tutulan mikrofonlara \u2018ka\u00e7 defa sat\u0131ld\u0131n\u2019 gibi tekrar tekrar sorulan\u00a0 sorulara, utanarak verilen utanga\u00e7 cevaplar. Kim bilir belki de ya\u015fad\u0131klar\u0131 utan\u00e7dan dolay\u0131 bir daha ailesine, toplumuna ve yurduna d\u00f6nmek istemeyen kad\u0131nlar vard\u0131r. Geri gelip de bilmedi\u011fi erkeklerden do\u011furdu\u011fu \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 getiremeyenlerin hikayeleri, incinen bedenleri kadar tahrip olan annelik duygular\u0131 ve tarifi m\u00fcmk\u00fcn olmayan daha bir\u00e7ok ya\u015fam hikayesi ta\u015flar\u0131 bile \u00e7atlakacak t\u00fcrdendir.<\/p>\n<p>K\u00f6lele\u015ftirilen, pazarlarda sat\u0131lan, tecav\u00fcze u\u011frayan, diri diri yak\u0131lan, katledilen kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam hikayelerini s\u00f6ylemeye dilimizin varmad\u0131\u011f\u0131, yazmaya g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn yetmedi\u011fi t\u00fcrden olaylard\u0131r. Fermandan geriye kalan ac\u0131l\u0131 bir bakiyedir. D\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsun bu inan\u00e7 toplulu\u011funa mensup her bireyin unutmamas\u0131 ve unutturmamas\u0131 gereken bir tarihe sahip oldu\u011funu vurgulamakla yetinelim. Toplum olma bilinci, insan olma vasf\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncesi bunu gerektirir. Toplumsal aidiyetler, ahlak ve vicdan bu trajedinin unutulmamas\u0131 ve unutturulmamas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015far.<\/p>\n<p>DA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 verilen sava\u015f\u0131n en \u00f6nemli ama\u00e7lar\u0131ndan biri de al\u0131konulan \u00caz\u00eed\u00ee kad\u0131nlar\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu konu da \u00e7ok ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Rojava Devrimi\u2019nin en \u00f6nemli g\u00f6revlerinden biri de \u015eengal\u2019li kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi olmu\u015ftur. Kurtulan kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu Rojava\u2019da kurtar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gerek sava\u015f b\u00f6lgelerinde ve gerekse de HOL kamp\u0131nda tespit edilen bir\u00e7ok kad\u0131n kurtar\u0131larak ailelerine ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda KDP\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc iki y\u00fczl\u00fc politikalar\u0131yla kay\u0131p kad\u0131nlar i\u00e7in kurdu\u011fu kurumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uluslararas\u0131 fonlardan para almaktad\u0131r. Soyk\u0131r\u0131m \u00fczerinden siyasi ve ekonomik \u00e7\u0131kar elde etmek, rant pe\u015finde ko\u015fmak kadar k\u00f6t\u00fc bir i\u015f olamaz. Bu, her kim olursa olsun, hangi siyasi parti olursa olsun \u00caz\u00eed\u00ee soyk\u0131r\u0131m katliam\u0131ndan beslenmek a\u015fa\u011f\u0131l\u0131kt\u0131r, ahlaks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Kald\u0131 ki KDP\u2019nin hi\u00e7bir kad\u0131n\u0131 kurtarmad\u0131\u011f\u0131 da a\u015fikard\u0131r. Esir \u00caz\u00eed\u00ee kad\u0131nlar DA\u0130\u015e \u00e7etelerinin bulundu\u011fu alanlardad\u0131r. Bu alanlarda m\u00fccadele eden DA\u0130\u015e ile sava\u015f halinde olan en etkili g\u00fc\u00e7 de Rojava g\u00fc\u00e7leridir. Kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu da bu alanlarda kurtar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ferman tarihinin do\u011fru anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir dememizdeki kast\u0131m\u0131z, sahte kahramanl\u0131klar t\u00fcretilerek, ferman\u0131 ranta d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek sahte tarih yaz\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Kay\u0131p olarak bilinen, DA\u0130\u015e \u00e7etelerinin elindeki kad\u0131nlar\u0131n karart\u0131lan ya\u015famlar\u0131n\u0131 elbette geri d\u00f6nd\u00fcrmek zor, fakat bundan hayati dersler \u00e7\u0131kararak geride kalan kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ba\u015fkan Apo\u2019nun d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u015eengal\u2019de \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n yaratmada devrimsel nitelikte bir de\u011fi\u015fim yaratt\u0131\u011f\u0131 kesindir. \u015eengal kad\u0131n\u0131 her \u015feyden \u00f6nce evden \u00e7\u0131kmay\u0131, eline silah almay\u0131, kendisini savunmay\u0131, \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmay\u0131, erkeklerle e\u015fit haklara sahip olmay\u0131 k\u0131smen ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kapal\u0131, a\u015firet\u00e7i toplum \u00f6zeli\u011fine sahip olan \u015eengal\u2019de meydana gelen soyk\u0131r\u0131m ferman\u0131 bir\u00e7ok \u015feyin de\u011fi\u015fmesine vesile olmu\u015ftur. K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin \u015eengal\u2019e ekti\u011fi tohumlar fide vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu fidelerden biri de \u00f6zg\u00fcr \u00caz\u00eed\u00ee kad\u0131n\u0131d\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee kad\u0131n\u0131, art\u0131k eski klasik, evden d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kamayan, inisiyatifsiz, iradesiz kad\u0131n olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, kefenini y\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. Talihini de, tarihini de de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Kendi ad\u0131na s\u00f6z ve karar yetkisine sahip olmu\u015ftur. M\u00fccadelenin b\u00fct\u00fcn a\u015famalar\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Kendi savunmas\u0131n\u0131 kendisi yapacak g\u00fcce ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kurumlarda temsil hakk\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur. Silahlan\u0131p halk\u0131n\u0131 korudu\u011fu gibi, Ba\u011fdat\u2019ta devlet yetkilileriyle oturup halk\u0131 ad\u0131na diplomasi faaliyeti y\u00fcr\u00fctecek d\u00fczeye gelmi\u015f olmas\u0131 devrimsel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalarda e\u015f ba\u015fkanl\u0131k sistemi esas\u0131na dayanan y\u00f6netimlerde yer alarak kendisini temsil etmesi k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmez bir kazan\u0131md\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee kad\u0131nlar\u0131 mak\u00fbs talihini yenmi\u015f bir\u00e7ok ba\u015far\u0131ya imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Toplumu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmenin yolu kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmesinden ge\u00e7ti\u011fini bilerek toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bilinmelidir ki, ferman\u0131n intikam\u0131 al\u0131nacaksa bu i\u015f kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesinden ge\u00e7mektedir. Ferman\u0131n derin izlerini de a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc de kad\u0131nlar ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Hem fiziki hem ruhi yaralanmay\u0131 birlikte ya\u015fayan kad\u0131nlard\u0131r. Bu kadar derin travma ya\u015fayan bir toplumda e\u011fer insanl\u0131k nam\u0131na k\u0131r\u0131nt\u0131 d\u00fczeyinde onur, \u015feref, namus kavram\u0131 ad\u0131na bir uhde varsa d\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsun bu kad\u0131nlara sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 laz\u0131m. DA\u0130\u015e\u2019in elindeki tutsak kad\u0131nlar\u0131n izini s\u00fcrmesi bir insani g\u00f6rev olarak bellemesi gerekir.<\/p>\n<p>\u015eengal\u2019deki Kad\u0131n m\u00fccadelesi, \u00f6zenle, sebatla ele al\u0131n\u0131p y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Zor \u00f6rg\u00fctlenen bir halk ger\u00e7ekli\u011fine sahiptir. 2012 A\u011fustos\u2019un da bir yol kontrol\u00fc s\u0131ras\u0131nda araban\u0131n bagaj\u0131nda D\u0130CLE gazetesi bulduklar\u0131 i\u00e7in tutuklanan bir TEVDA \u00e7al\u0131\u015fan\u0131na KDP\u2019nin \u015eengal\u2019de ki bir istihbarat sorumlusu, \u201cBiz \u015eengal\u2019e ayda milyonlarca dinar harc\u0131yoruz, qube\u2019de ki bek\u00e7iye kadar herkesi maa\u015fa ba\u011flad\u0131k yine kazanamad\u0131k, siz gazete vererek nas\u0131l kazanacaks\u0131n\u0131z, siz \u00caz\u00eed\u00eeleri tan\u0131m\u0131yorsunuz. Onlar\u0131 kazanmak i\u00e7in sopay\u0131 da kullanmak laz\u0131m, onlar ancak bundan anlar, siz bo\u015funa u\u011fra\u015f\u0131yorsunuz\u201d demi\u015fti. Bu ak\u0131l tutulmas\u0131 kaybettiren bir ak\u0131ld\u0131r. Kapitalist modernitenin bozamad\u0131\u011f\u0131 bu halk\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 me\u015fakkatli de olsa hizmete de\u011fer. Ferman sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 birlik olmak, \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmak, bilin\u00e7li olmak d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka se\u00e7enek yoktur.<\/p>\n<p>\u00dczerinde durulmas\u0131 gereken\u00a0 di\u011fer \u00f6nemli bir konu da yard\u0131mlard\u0131r: Fermanda yak\u0131lan, y\u0131k\u0131lan \u015eengal\u2019in yeniden in\u015fa sorunlar\u0131 ve halk\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sa\u011flayacak ko\u015fullar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 gerekir.\u00a0 \u015eengal \u00fczerinde \u00e7eki\u015fen, siyasi \u00e7\u0131kar pe\u015finde ko\u015fan g\u00fc\u00e7lerin di\u015fe dokunur hi\u00e7bir bir katk\u0131lar\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Halka sahip \u00e7\u0131k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eengal\u2019in yeniden imar\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir yerden d\u0131\u015f yard\u0131m gelmemi\u015ftir. Bas\u0131n organlar\u0131na yer ald\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla \u015eengal i\u00e7in, uluslararas\u0131 yard\u0131m fonlar\u0131ndan 1,8 milyon dolar\u0131n aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgileri payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Oysa ki bu yard\u0131mlar sadece bilgi d\u00fczeyinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015eengal\u2019e tek bir \u00e7ivi dahi \u00e7ak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eengal i\u00e7in gelen fonlar\u0131 blokaj eden ve y\u00f6neten KDP\u2019dir. \u015eengal \u00d6zerk Y\u00f6netim\u2019i taraf\u0131nda \u015eengal\u2019e yard\u0131m konusu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Irak devlet yetkilileri, taraf\u0131ndan \u2018\u015eengal\u2019de resmi bir y\u00f6netim olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yard\u0131mlar\u0131n verilemeyece\u011fi\u2019 belirtiliyor. Bu nedenle ferman \u00f6ncesi g\u00f6rev yapan KDP kaymakam\u0131n\u0131n (Meheme Xelil) \u015eengale d\u00f6nmesi dayat\u0131l\u0131yor. Kaymakam\u0131n d\u00f6nmek i\u00e7in bir\u00e7ok defa giri\u015fimde bulunmas\u0131na ra\u011fmen halk protestolar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve \u015eengal\u2019e girememi\u015ftir. Yap\u0131lacak yard\u0131mlar bile siyasi ranta d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek, KDP\u2019nin \u015eengal\u2019e d\u00f6nmesinin bir arac\u0131 haline getirildi.<\/p>\n<p>Ferman\u0131n yaralar\u0131n\u0131 sarmak amac\u0131yla e\u011fer \u015eengal\u2019e yard\u0131m g\u00f6nderen kurulu\u015flar varsa bu kurulu\u015flar bu durumu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 gerekir. Bilinmelidir ki, hi\u00e7bir yard\u0131m \u015eengal halk\u0131na ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Kastetti\u011fimiz yard\u0131mlar e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, su, alt yap\u0131 ve bar\u0131nma sorunlar\u0131n\u0131 gidermeye d\u00f6n\u00fck yard\u0131mlard\u0131r. KDP ve Irak devlet yetkililerinin bulundu\u011fu d\u00f6nemlerde ve yine bunlar \u00fczeri yap\u0131lan yard\u0131mlar bilinmelidir ki hi\u00e7bir \u015fekilde \u015eengal\u2019e ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Fermana sebep olan ve ferman i\u00e7in \u015eengal\u2019e g\u00f6nderilen paralar\u0131n tasarrufunu da elinde bulunduran KDP olmu\u015ftur. S\u0131rf b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir ranttan faydalanmak i\u00e7in elbette \u015eengal\u2019den ve \u00caz\u00eed\u00ee toplumundan vaz ge\u00e7meyecektir. Yard\u0131ma muhta\u00e7 insanlar\u0131n yard\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar temelde kullanmak mezar soygunculu\u011fudur. KDP\u2008bunu yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Halk\u0131n en temel ya\u015fam sorunlar\u0131 \u00d6zerk Y\u00f6netim\u2019in \u00e7abalar\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Da\u011fda su kuyular\u0131 kazarak halk\u0131n su sorununu b\u00fcy\u00fck oranda \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, elektrik hatt\u0131 \u00e7ekilmi\u015f, belediye hizmetleri t\u00fcm yerle\u015fim birimlerine ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7ad\u0131r, erzak, yak\u0131t ihtiya\u00e7lar\u0131 imkanlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n ana dilde e\u011fitim sistemi ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f, halk\u0131n sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 giderilmi\u015ftir. Bahsi ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn hizmetler, hi\u00e7bir d\u0131\u015f yard\u0131m al\u0131nmadan, t\u00fcm\u00fcyle \u00d6z Y\u00f6netim\u2019in kendi \u00e7abalar\u0131yla, yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki yurtsever halk\u0131n katk\u0131lar\u0131yla yerine getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 ad\u0131na faaliyet y\u00fcr\u00fcten bir\u00e7ok kurulu\u015fun varl\u0131\u011f\u0131 da mevcuttur. M\u00fcnazeme olarak adland\u0131r\u0131lan bu kurulu\u015flar\u0131n \u00f6ncelikli g\u00f6revleri misyonerlik faaliyetleridir. G\u00f6stermelik projelerle b\u00fcy\u00fck vurgunlar vurmaktalar. Sava\u015f halinden dolay\u0131 risk bar\u0131nd\u0131ran \u015eengal\u2019de yard\u0131mlar denetlenemedi\u011fi gibi, para harcanan alanlar da halk\u0131n \u00f6ncelikli temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaktan uzakt\u0131r. Zaten uzun y\u0131llar kimsenin gelmedi\u011fi \u015eengal\u2019e bu kadar yard\u0131m kurulu\u015funun gelmesi ve di\u015fe dokunur herhangi bir i\u015f yapmamas\u0131 elbette ku\u015fkuludur. Konteynerden bir okul, bir hastane yapmak, sokaklarda \u00e7\u00f6p toplamak, da\u011f\u0131n ete\u011finde g\u00f6stermelik fideler dikme, \u00e7ocuklara giysi, oyuncak da\u011f\u0131tmak, ferman ya\u015fam\u0131\u015f bir halkla alay etmek, gururuyla oynamakt\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n rant sa\u011flama kurulu\u015flar\u0131 haline geldi\u011finin ispat\u0131 i\u00e7in \u015eengal herkesin denetimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u015eengal yerinde duruyor harcamalar\u0131n nerelere yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130steyen kurum ve kurulu\u015f gidip ara\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<p>\u015eengal\u2019de ki yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bir di\u011fer g\u00f6revi de halk\u0131n \u015eengal\u2019den g\u00f6\u00e7 etmelerini te\u015fvik etmesidir. Y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte olan politika, bilin\u00e7li bir asimilasyon ve k\u00fclt\u00fcr k\u0131r\u0131m politikas\u0131d\u0131r. Ortado\u011fu\u2019dan yurt d\u0131\u015f\u0131na en rahat \u00e7\u0131kan kesim \u00caz\u00eed\u00ee toplumudur. Avrupa\u2019n\u0131n g\u00f6\u00e7men politikalar\u0131n\u0131 bilen<\/p>\n<p>her kes takdir eder ki, yol bilmez, yordam bilmez, dil bilmez yoksul \u015eengal halk\u0131, duvarlar\u0131n y\u00fckseldi\u011fi, tellerle \u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcksek g\u00fcvenlikli s\u0131n\u0131rlardan Avrupa\u2019ya nas\u0131l ula\u015f\u0131yorlar acaba. Rakamlar de\u011fi\u015fmekle birlikte \u015eengal kaynaklar\u0131na g\u00f6re 150 bin civar\u0131nda \u00caz\u00eed\u00ee Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015ft\u00fcr, g\u00f6\u00e7ertilmi\u015ftir. Avrupa ve Avustralya istikametine do\u011fru yap\u0131lan g\u00f6\u00e7ler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etmektedir. \u00d6zelikle gen\u00e7 n\u00fcfusun g\u00f6\u00e7\u00fc bilin\u00e7li olarak te\u015fvik edilmektedir. DA\u0130\u015e\u2019in zorla g\u00f6\u00e7ertti\u011fi toplum, \u015fimdi ekonomik nedenler ve iyi ya\u015fam vaatleriyle kand\u0131r\u0131larak topraklar\u0131ndan kopar\u0131l\u0131p yad ellere savrulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>KDP\u2019nin Barzani Yard\u0131m Vakf\u0131 denilen kurum ise daha beter bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7indedir. Yard\u0131m faaliyeti ad\u0131 alt\u0131nda istihbarat toplama, ajanla\u015ft\u0131rma ve askeri ama\u00e7l\u0131 hedef tespit etme i\u015fleriyle me\u015fguld\u00fcr. Askeri siyasi, hukuki giremedi\u011fi yerlere yard\u0131m kurumu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u0131zmakta ve kendisine alan a\u00e7maktad\u0131r. Kayda de\u011fer olmayan yard\u0131m kolilerini y\u00fckleyip topluma kar\u0131\u015farak tam bir istihbarat a\u011f\u0131 yaratmaktad\u0131r. Benzer bir durumun en somut \u00f6rne\u011fi \u00cafrin\u2019de ya\u015fanmaktad\u0131r. T\u00fcrk devletinin ve \u00e7etelerin denetimindeki alanlarda Barzani vakf\u0131 G\u00fcney Kurdistan bayra\u011f\u0131n\u0131 dalgaland\u0131rmaktad\u0131r. \u00cafrin halk\u0131 g\u00f6\u00e7ertilirken, katledilirken, i\u015fkence g\u00f6r\u00fcrken, ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131rken, tecav\u00fcz edilirken, mal\u0131na-m\u00fclk\u00fcne el konulurken nas\u0131l oluyor da Barzani vakf\u0131 orada \u015fov yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Barzani yard\u0131m vakf\u0131 ayn\u0131 senaryolar\u0131 Rojava\u2019da da sahnelemek i\u00e7in \u00d6zerk Y\u00f6netimden resmi talepte bulunuyor, hatta ikili ili\u015fkilerin geli\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu konuyu \u015fart ko\u015fuyor. Yabanc\u0131 yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n dolu\u015ftu\u011fu Rojava\u2019n\u0131n durumu da \u015eengal\u2019e benzer sorunlara yol a\u00e7maktad\u0131r. G\u00f6\u00e7ertme, \u00f6rg\u00fctl\u00fc b\u00fcnyeyi zay\u0131flatma, parasal kaynaklar\u0131n\u0131 devreye sokarak halk\u0131 kendisine ba\u011flama en \u00f6nemli g\u00f6rev alanlar\u0131 olmaktad\u0131r. Bir kere kol kapt\u0131r\u0131ld\u0131 m\u0131 bilinmelidir ki g\u00f6vde de kapt\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcltecilik kahir ekseriyetle geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir yolculu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>2 Eyl\u00fcl 2019 da T\u00fcrkiye\u2019de Bodrum k\u0131y\u0131lar\u0131nda sahile vuran k\u00fc\u00e7\u00fck bebek Aylan K\u00fcrdi\u2019nin cesedi kamuoyunu sarsmaya yetmi\u015fti. G\u00fcnlerce kamuoyunu me\u015fgul etmi\u015f, m\u00fcltecilik konular\u0131 \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve sonra unutulup gitmi\u015fti. M\u00fcltecili\u011fi do\u011furan ko\u015fullar ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e hep bir sorun olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirecektir. Kapitalist sistemin modern k\u00f6leler, ucuz ve kalifiyeli i\u015f g\u00fcc\u00fc temini i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu\u00a0 bir sorundur. Akdeniz neredeyse \u00f6l\u00fc denizine d\u00f6nd\u00fc. Yo\u011fun can kay\u0131plar\u0131 ya\u015fanmas\u0131na ra\u011fmen g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 durdurulam\u0131yor. M\u00fcltecilik kahir ekseriyetle geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir yolculu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Gittikleri \u00fclkelerde zorunlu veya g\u00f6n\u00fcll\u00fc entegrasyon\u00a0 zamanla kimli\u011finden, k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden, \u00f6z benli\u011finden, uzakla\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geliyor. \u0130kinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak nesil m\u00fclteciler ise toplumsal kopu\u015fu biraz daha fazla ger\u00e7ekle\u015fen ku\u015faklar oluyor. Daha sonraki ku\u015faklar\u0131n ise t\u00fcm\u00fcyle kendi co\u011frafyas\u0131na, toplumuna, dil, k\u00fclt\u00fcr de\u011ferlerine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geliyor.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7 \u015eengal\u2019de ki \u00caz\u00eed\u00ee toplumu i\u00e7in yeni ba\u015flayan bir s\u00fcre\u00e7tir. Kuzey Kurdistan ve Rojava \u00caz\u00eed\u00eeleri i\u00e7in s\u00fcre\u00e7 tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00caz\u00eed\u00ee n\u00fcfusu erimeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. 2012 verilerine g\u00f6re Kuzey Kurdistan da sadece 500 ki\u015fi kalm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer n\u00fcfus azalmas\u0131 Rojava i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7in \u2018korunma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve ya\u015fat\u0131lmas\u0131 gereken bir topluluk\u2019 olarak ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in uluslararas\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 kararlarla g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131 ve kendi co\u011frafyalar\u0131nda g\u00fcvenliklerinin sa\u011flanmas\u0131yla ancak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. En \u00f6nemli husus ise diasporalarda, m\u00fcltecilik ko\u015fullar\u0131nda halk\u0131n kendi kendisine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ferman\u0131n vurdu\u011fu \u015eengal\u2019de toplam n\u00fcfusun t\u00fcm\u00fcne yak\u0131n\u0131 \u015eengal\u2019i terk etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk gittikleri Rojava\u2019da kurulan Newroz kamp\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kesim kal\u0131rken b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funluk (Rojava\u2019da rejim, DA\u0130\u015e ve T\u00fcrk devletinin sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan korkan halk) G\u00fcney Kurdistan\u2019a ge\u00e7meyi tercih etmi\u015ftir. G\u00fcney Kurdistan\u2019da de\u011fi\u015fik kamplara yerle\u015fmi\u015flerdir. DA\u0130\u015e\u2019in \u015eengal\u2019de ki yenilgisiyle birlikte geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ba\u015flam\u0131\u015f ve gelenler da\u011fda \u00e7ad\u0131rlarda kalmak zorunda kalm\u0131\u015flar. Zira yerle\u015fim yerlerinin \u00e7o\u011fu harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Zamanla kendi imkanlar\u0131yla onar\u0131lan alanlara geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ba\u015flad\u0131 fakat istenen d\u00fczeyde bir d\u00f6n\u00fc\u015f olmad\u0131.<\/p>\n<p>\u015eengal\u2019e geri d\u00f6n\u00fc\u015flerin yap\u0131lmamas\u0131 ya da ge\u00e7 yap\u0131lmas\u0131n\u0131n birka\u00e7 nedeni vard\u0131r. Birincisi: \u015eengal\u2019e geri d\u00f6n\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131 ve g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131 a\u015famamalar\u0131. \u0130kincisi: uzun s\u00fcre kamplarda kalanlar\u0131n i\u015f kurmas\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okula gitmesi ve kendilerine g\u00f6re bir d\u00fczen kurmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve en \u00f6nemli nedeniyse KDP\u2019nin engel olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>KDP\u2019nin \u015eengal\u2019e geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri engellemesinin nedenleri \u00fczerinde durmak gerekir.<\/strong><\/p>\n<p>Birincisi: \u00caz\u00eed\u00eeler \u00fczerinden y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc siyasette m\u00fcltecileri malzeme olarak kullanmas\u0131.<\/p>\n<p>\u0130kincisi: M\u00fcltecileri uluslararas\u0131 fonlardan yararlanman\u0131n gerek\u00e7esi haline getirerek muazzam bir ranta d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: PKK\u2019nin \u015eengal\u2019de ki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek, \u015eengal\u2019in g\u00fcvenlikli olmad\u0131\u011f\u0131 tezine dayanak yaratmak i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri engelleme ve PKK\u2019ye m\u00fclteciler \u00fczerinden bask\u0131 kurarak ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7leri de buna inand\u0131rarak PKK\u2019nin \u015eengal\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc: Se\u00e7imlerde oy deposu olarak kullanmas\u0131.<\/p>\n<p>Be\u015fincisi: \u00d6rg\u00fctleyip kendisine taban haline getirmesi.<\/p>\n<p>Alt\u0131nc\u0131s\u0131: Pe\u015fmerge g\u00fcc\u00fc olarak kullanmas\u0131.<\/p>\n<p>Yedincisi: \u0130stihbarat eleman\u0131 yeti\u015ftirmesi. Zaten ajan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da rutin bir \u00e7al\u0131\u015fma haline gelmi\u015ftir. \u0130stihbarat eleman\u0131 yeti\u015ftirip \u015eengal\u2019de T\u00fcrk S\u0130HA\u2019lar\u0131na hedef tespit edip koordinat sa\u011flamaktad\u0131rlar. \u00caz\u00eed\u00eeleri birbirine kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctleyip kullanmaktad\u0131r. \u015eehit d\u00fc\u015fen YB\u015e komutanlar\u0131n\u0131n katledilmesi bu ajanlar\u0131n eliyle ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Ba\u015fka nedenler de s\u0131ralana bilinir. Her \u015feyden \u00f6nce bilinmelidir ki, G\u00fcney Kurdistan\u2019da ki \u00e7ad\u0131r kamplarda \u00caz\u00eed\u00eelerin m\u00fclteci olarak kalmas\u0131 KDP i\u00e7in \u00f6nemli bir kaynakt\u0131r. Siyasi, askeri, ekonomik, diplomatik \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in kaynak haline getirmi\u015ftir. Bu kayna\u011f\u0131n kurumas\u0131n\u0131 istememektedir. \u015eengal\u2019e d\u00f6nenleri de \u00d6zerk Y\u00f6netim kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 temelinde \u015fartl\u0131 g\u00f6ndermektedir. \u015eartlara uymayanlar\u0131 ise G\u00fcneye d\u00f6nd\u00fcklerinde tutuklama, bask\u0131 ve i\u015fkence beklemektedir.<\/p>\n<p>Temmuz 2023\u2019\u00fcn son verilerine g\u00f6re toplamda 200 bin civar\u0131nda m\u00fclteci KDP denetimindeki alanlarda kurulan \u00e7ad\u0131r kamplarda kalmaktad\u0131r. Verilen say\u0131lar sabit de\u011fildir. Kitle hareketlili\u011fi, geri d\u00f6n\u00fc\u015fler devam etti\u011fi i\u00e7in bu istatistikleler de de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan \u00caz\u00eed\u00ee kitlesini, k\u00f6klerinden kopu\u015fu ya\u015fayan risk gurubu olarak daha b\u00fcy\u00fck tehlikeler beklemektedir. \u00caz\u00eed\u00ee inan\u0131\u015f\u0131nda g\u00fczel bir s\u00f6z vard\u0131r. Kendi kavminden, toplumundan kopanlara, inanc\u0131ndan uzakla\u015fanlara, inan\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 ya\u015fayanlara bozulmu\u015f ki\u015filik, asl\u0131n\u0131 yitirmi\u015f anlam\u0131nda \u2018B\u00ea Esil\u2019 denilmektedir. \u0130nan\u00e7lar\u0131 gere\u011fi bozulmu\u015f olanlara, toplum d\u0131\u015f\u0131na at\u0131lmas\u0131 gerekenlere atfen kullan\u0131lan bir deyimdir. Yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan m\u00fcltecileri bekleyen tehdit ve tehlike i\u015fte bu basit ama derin kavramda gizlidir. Sorun o ki asl\u0131na, inanc\u0131na, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne g\u00f6re ya\u015fay\u0131p ya\u015fayamama meselesidir. \u00dcz\u00fclerek s\u00f6ylemek gerekirse yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kanlar\u0131 bekleyen en b\u00fcy\u00fck tehlike, en basit tarifiyle B\u00ca \u00caS\u0130L olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcltecili\u011fin bireylerde ve toplumlarda yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcmeyi, yozla\u015fmay\u0131 iyi tahlil etmek gerekir. Ki\u015finin kendi tarihinden, k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ka\u00e7arcas\u0131na s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 limanlar asl\u0131nda birer tuzakt\u0131r. Topraklar\u0131n\u0131 terk eden bireyin bir daha topraklar\u0131na d\u00f6nmesi giderek zorla\u015facakt\u0131r. Hayalini kurdu\u011fu ya\u015famlar\u0131n asl\u0131nda kendi ya\u015famlar\u0131 olmad\u0131klar\u0131n\u0131 zamanla anlayacaklar ama i\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra fark edecekler. Ki\u015finin kendisine ve toplumuna yabanc\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman bu olumsuz durumun fark\u0131na varacakt\u0131r.\u00a0 Bu ger\u00e7ek \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7in \u00e7ok daha can al\u0131c\u0131, yak\u0131c\u0131 bir sorun haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<ol start=\"74\">\n<li>Ferman bir yok olu\u015f s\u00fcreciydi. \u00caz\u00eed\u00eeler inan\u00e7lar\u0131ndan ve kimliklerinden dolay\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n hedefi haline geldiler. \u015eengal\u2019in ba\u015f\u0131na gelen bunca felaket, katliam, y\u0131k\u0131m, tecav\u00fcz, k\u00f6lele\u015ftirme akla gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc vah\u015fetin sergilenmesi sadece \u00caz\u00eed\u00ee inanc\u0131na mensup oldu\u011fu i\u00e7in ba\u015f\u0131na gelmi\u015ftir. \u015eengal co\u011frafyas\u0131ndan \u00caz\u00eed\u00eeli\u011fi silmek istemi\u015flerdir. M\u00fclteci olmak DA\u0130\u015e\u2019in ama\u00e7lar\u0131ndan biriydi. M\u00fcltecilik yolu ferman\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir yol olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Yabanc\u0131la\u015fma, ba\u015fkala\u015f\u0131ma u\u011frama ve nihayetinde de yok olmad\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>DA\u0130\u015e\u2019in \u015eengal\u2019de katliamla yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, yapmak istedi\u011fini Avrupa m\u00fcltecili\u011fi ise daha fark\u0131 yollarla yapmaktad\u0131r. Aradaki fark sadece y\u00f6ntem fark\u0131d\u0131r. Ama sonu\u00e7 ayn\u0131d\u0131r ve yok olmad\u0131r. Ki\u015finin kendi r\u0131zas\u0131yla yok olu\u015fa gitme anlam\u0131na geldi\u011fini unutmamal\u0131d\u0131r. DA\u0130\u015e zorla katletti, Avrupa g\u00f6n\u00fcll\u00fc katlediyor. M\u00fcltecilik b\u00f6yle anla\u015f\u0131lmazsa yok olu\u015fun \u00f6n\u00fc al\u0131namaz. Avrupa\u2019da da olsa, d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerinde de olsa toplum olma bilincini kaybetmemek gerekir. Toplum olmak i\u00e7in de aidiyetlerin yerine getirilmesi gerekir. Bizi biz yaban de\u011ferlerin mutlaka korunmas\u0131 gerekir. Dil, K\u00fclt\u00fcr, \u0130nan\u00e7 de\u011ferleri tehlike alt\u0131na girmi\u015fse, zay\u0131flam\u0131\u015fsa, gerekleri yerine getirilemiyorsa \u00caz\u00eed\u00eeliktan uzakla\u015fma, kopma, erime, yozla\u015fma anlam\u0131na gelmektedir. Daha k\u0131sa ve net anlatmak gerekirse, \u015eengal\u2019de ferman neyse, Avrupa\u2019da m\u00fcltecilik de odur.<\/p>\n<p>Yap\u0131lmas\u0131 gerekenler asl\u0131nda basittir. Ki\u015finin kendisine yabanc\u0131la\u015fmamas\u0131d\u0131r. \u00caz\u00eed\u00eeli\u011fin kaybolmamas\u0131d\u0131r. M\u00fcltecilik, insan\u0131n k\u00f6klerinden kopmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. K\u00f6k\u00fc topraktan kopan bir a\u011fa\u00e7 gibi kurumaktan kurtulamaz. \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7in bu tehlike kap\u0131dad\u0131r. Bu tehlikenin fark\u0131na varmak, anlamak, g\u00f6rmek ve buna kar\u015f\u0131 bilin\u00e7li, \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele etmek, DA\u0130\u015e ile m\u00fccadele etmek kadar \u00f6nemlidir. M\u00fcrtecile\u015fmeyle ferman\u0131n devam etti\u011fini bilerek buna kar\u015f\u0131 bilinci m\u00fccadele etmek her \u00caz\u00eed\u00ee bireyi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir g\u00f6revdir.<\/p>\n<p>Bilan\u00e7o bilgileri \u015eengal \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n kaynaklar\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li>A\u00e7\u0131lan toplu mezar say\u0131s\u0131: 46 (Bir\u00e7ok yerle\u015fim alan\u0131nda tespit edilemeyen toplu mezarlar bulundu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r. Irak devlet yetkilileri bu konuda gerekli \u00e7aba i\u00e7inde de\u011fildirler.<\/li>\n<li>Toplu mezarlarda \u00e7\u0131kar\u0131lan \u015fehit say\u0131s\u0131: 1032<\/li>\n<li>DNA testi \u00f6rt\u00fc\u015fen say\u0131: 201<\/li>\n<li>DNA testi \u00f6rt\u00fc\u015fmeyen say\u0131s\u0131: 831<\/li>\n<li>Ak\u0131beti bilinmeyenlerin say\u0131s\u0131: 1500<\/li>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ka\u00e7\u0131r\u0131lan kad\u0131nlar i\u00e7in verilen DNA \u00f6rne\u011fi say\u0131s\u0131: 3548 (ka\u00e7\u0131r\u0131lan kad\u0131n say\u0131s\u0131 net olarak bilinmiyor. Ailelerin verdi\u011fi DNA \u00f6rneklerinden bir say\u0131 verilmi\u015ftir. Ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131p da DNA \u00f6rne\u011fi vermeyenlerde vard\u0131r)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Kay\u0131p ba\u015fvuru say\u0131s\u0131: 6417 (Kay\u0131p insan say\u0131s\u0131 da \u015fimdiye kadar netle\u015fmemi\u015ftir. \u00e7\u00fcnk\u00fc halk\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, tahmini toplam N\u00fcfusun %50&#8217;si halen \u015eengal&#8217;e \u00f6nmemi\u015ftir ve bir k\u0131sm\u0131 da Avrupa&#8217;ya g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f T\u00fcr.Bu nedenle kay\u0131plar hakk\u0131nda net bilgiye ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn \u062f\u064a\u062c\u064a\u0644\u062f\u064a\u0631 )<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0639\u062f\u062f \u0633\u0643\u0627\u0646 \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644\u062f\u0646: 360.000<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Avrupa&#8217;ya g\u00f6\u00e7 edenlerin say\u0131s\u0131: 150.000-160.00 aras\u0131 tahmin ediliyor<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">CAD\u0131r kamplarda kalanlar\u0131n say\u0131s\u0131: 200 \u0628\u0646<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u062a\u0642\u0648\u0644 \u0642\u0648\u0627\u062a \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644: \u0642\u0648\u0627\u062a \u0627\u0644\u062f\u0641\u0627\u0639 \u0627\u0644\u0634\u0639\u0628\u064a \u0648 \u0648\u062d\u062f\u0627\u062a YJA \u0648 \u0648\u062d\u062f\u0627\u062a YB\u015e \u0648 \u0648\u062d\u062f\u0627\u062a YJ\u015e \u0648 \u0648\u062d\u062f\u0627\u062a \u062d\u0645\u0627\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0634\u0639\u0628 \u0648 \u0648\u062d\u062f\u0627\u062a \u062d\u0645\u0627\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0631\u0623\u0629: 500 (\u062a\u062d\u0645\u064a\u0646\u064a rakamd\u0131r)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">14 \u064a\u0648\u0644\u064a\u0648 (\u064a\u0648\u0644\u064a\u0648) 2007\u060c \u062a\u0645 \u0625\u0637\u0644\u0627\u0642 \u0627\u0644\u0646\u0627\u0631 \u0639\u0644\u0649 4 \u0634\u0627\u062d\u0646\u0627\u062a \u0648\u0639\u0631\u0628\u0627\u062a \u0645\u0646 \u0646\u0648\u0639 ger\u00e7ekle\u015fen katliam\u0131n bilan\u00e7osu:<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0642\u0627\u0644 \u062a\u0648\u0628\u0644\u0627\u0645: 796<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u064a\u0642\u0648\u0644 \u062a\u0648\u0628\u0644\u0627\u0645: 1562<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bu say\u0131lar kesin olmayan rakamlard\u0131r. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bir\u00e7oklar\u0131n\u0131n ak\u0131beti bilinmiyor. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0644\u0642\u062f \u062a\u0645 \u0627\u0633\u062a\u062e\u062f\u0627\u0645 Batlamada yaralanan bir\u00e7ok ki\u015fi ABD Asklerleri taraf\u0131ndan tedavi ama\u00e7l\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve \u015fimdiye kadar geri d\u00f6nmemi\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 ve ak\u0131beti hakk\u0131nda bilgi yoktur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0631\u0624\u0648\u0641 \u0643\u0627\u0631\u0627\u0643\u0648\u062c\u0627\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0645\u0642\u0631\u0627\u0637\u064a \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u060c \u0634\u0646\u0643\u0627\u0644\u060c \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u060c \u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a \u062a\u0645 \u0627\u0633\u062a\u0647\u062f\u0627\u0641 \u0641\u0631\u064a\u0642 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a (DAIS) \u0645\u0646 \u0642\u0628\u0644 \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0643\u0631\u062f\u0633\u062a\u0627\u0646\u064a\u064a\u0646 \u0641\u064a \u0643\u0627\u0628\u0648\u0644. \u0643\u0648\u0628\u0627\u0646\u064a \u064a\u0648\u062c\u0647 \u062f\u0646\u064a\u0627 \u0645\u0627\u0644 \u0623\u0648\u0644\u0645\u0648\u0633 \u0648 \u062f\u0646\u064a\u0627 \u0643\u0648\u0628\u0627\u0646\u064a \u063a\u0648\u0646\u0648 \u0623\u0648\u0644\u0627\u0631\u0627\u0643 \u0623\u0646\u064a\u0644\u064a\u0648\u0631\u0633\u0627\u060c \u0648\u0647\u0648 \u0643\u0648\u0633\u0643\u0648 \u064a\u0648\u0643 \u0645\u0646 \u0634\u0646\u063a\u0627\u0644 \u062f\u064a \u062f\u0646\u064a\u0627 \u0645\u0627\u0644 \u0623\u0648\u0644\u0645\u0648\u0633 \u062f\u064a\u0633\u062a\u0627\u0646\u0633\u064a \u0628\u064a\u0631\u064a\u0646\u064a\u0634\u064a\u0646 \u0633\u0627\u0647\u064a\u0628\u064a\u062f\u064a\u0631. \u0627\u0644\u0646\u0638\u0627\u0645 \u0627\u0644\u0631\u0623\u0633\u0645\u0627\u0644\u064a \u0648\u062d\u0632\u0628 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u064a\u062f\u0645\u0631\u0627\u0646 \u0646\u0645\u0648\u0630\u062c\u064b\u0627 \u062c\u062f\u064a\u062f\u064b\u0627\u060c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":958,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarihsel-toplum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=957"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/957\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":960,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/957\/revisions\/960"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tirki.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}